lej

DRUKUJ
SStp
SPXVI
SKN
SJPXVII
STR
SL
SWil
SJPWar
SJPDor
SJPSz
SJPDun
ISJP
PSWP
USJP
1. po uderzeniu
duże zagłębienie w kształcie odwróconego stożka powstałe na powierzchni Ziemi, Księżyca lub innego ciała niebieskiego w wyniku uderzenia, wybuchu lub wypłukania
psł. *lějь 'przyrząd do lania, polewania'

CZŁOWIEK I PRZYRODA
arrow down
Ziemia
arrow down
ukształtowanie terenu

CZŁOWIEK I PRZYRODA
arrow down
Niebo i wszechświat
arrow down
gwiazdy i planety

CZŁOWIEK I PRZYRODA
arrow down
Niebo i wszechświat
arrow down
słońce i księżyc, pory dnia

KATEGORIE FIZYCZNE
arrow down
Cechy i właściwości materii
arrow down
kształty i figury

synonimy:krater
hiperonimy:wyrwa
  • głęboki, ogromny, wielki; czarny lej; lej bombowy, depresyjny, krasowy, powybuchowy
  • lej depresji
  • lej po bombie, po pocisku, po wybuchach; lej w ziemi
  • lej powstał, utworzył się

W wyniku eksplozji [...] powstał znaczny lej w ziemi, uszkodzona została linia energetyczna oraz wyleciały szyby w oknach pobliskiego domu oraz szklarni.

źródło: NKJP: Eksplodował niewypał, Dziennik Polski, 2000-07-18

Siedliśmy z Saszą na brzegu głębokiego leja po bombie, spuściliśmy nogi [...].

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Odpoczywaliśmy dopiero na polanie, w jednym z suchych, piaszczystych lejów bombowych.

źródło: NKJP: Radosław Kobierski: Harar, 2005

Saperzy świetnie znają teren, w niektórych miejscach naznaczony lejami. Znaleźć tu niewybuch to żadna sztuka.

źródło: NKJP: Żyła złota, Nowiny Raciborskie, 2003-01-29

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
lej
M:
leje
D:
leja
D:
lejów
C:
lejowi
C:
lejom
B:
lej
B:
leje
N:
lejem
N:
lejami
Ms:
leju
Ms:
lejach
W:
leju
W:
leje
2. powietrza
masa powietrza lub wody w kształcie odwróconego stożka, przemieszczająca się z dużą prędkością i niszcząca wszystko, co znajduje się na jej drodze
psł. *lějь 'przyrząd do lania, polewania'

KATEGORIE FIZYCZNE
arrow down
Ilość, liczby i liczenie
arrow down
ogólne określenia ilości

KATEGORIE FIZYCZNE
arrow down
Cechy i właściwości materii
arrow down
kształty i figury

CZŁOWIEK I PRZYRODA
arrow down
Pogoda
arrow down
zjawiska atmosferyczne

synonimy:trąba
hiperonimy:wir
  • powietrzny, wirujący lej
  • lej powietrza, trąby powietrznej

Wirujący lej powietrza pokonał 10,5 kilometra w kierunku południowo-wschodnim, docierając do obrzeży Nowego Targu.

źródło: NKJP: Dźwiganie z gruzów, Dziennik Polski, 2001-06-02

[...] na granicy górnych prądów powietrza powstają leje wirujące, które sięgając powierzchni Ziemi powodują powstawanie w dolnej warstwie atmosfery cyklonów.

źródło: NKJP: Alojzy Woś: Meteorologia dla geografów, 1997

W momencie powstania określonych warunków atmosferycznych powstają słupy zjonizowanego powietrza, przypominającego lej tornada, lecz o odwrotnie skierowanej sile.

źródło: NKJP: Zagadki zbożowych kręgów, Nowiny Raciborskie, 2004-08-17

W leju wzburzonej wody ktoś się unosił - to długowłosy kelner, bijąc ramionami, wydostawał się ze swojego białego ubrania.

źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
lej
M:
leje
D:
leja
D:
lejów
C:
lejowi
C:
lejom
B:
lej
B:
leje
N:
lejem
N:
lejami
Ms:
leju
Ms:
lejach
W:
leju
W:
leje
3. duży lejek
duży lejek - przyrząd w kształcie odwróconego stożka o szerokim wlocie i zakończeniu w kształcie wąskiej rurki, wykorzystywany do przelewania lub przesypywania czegoś z jednego pojemnika do drugiego
psł. *lějь 'przyrząd do lania, polewania'

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA
arrow down
Jedzenie i jego przygotowanie
arrow down
miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA
arrow down
Praca
arrow down
materiały i narzędzia pracy

  • blaszany lej

Tuczonym mechanicznie gęsiom wpycha się w gardło blaszany lej i sypie do żołądka tyle kukurydzy, że wkrótce mają skrajną niewydolność serca, ciężką astmę, wątrobę jak sterczący guz.

źródło: NKJP: Irena Lewandowska: Zwierzęta ustaw nie piszą, Gazeta Wyborcza, 1995-05-05

Przemielone mięso wrzucane jest ręcznie do wielkiego blaszanego leja, skąd uformowane kotlety wpadają do gorącej żółtej mazi.

źródło: NKJP: Anna Bikont: Zawiało od uśmiechów, Gazeta Wyborcza, 1992-09-23

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
lej
M:
leje
D:
leja
D:
lejów
C:
lejowi
C:
lejom
B:
lej
B:
leje
N:
lejem
N:
lejami
Ms:
leju
Ms:
lejach
W:
leju
W:
leje
4. pieniądz
pieniądz używany w Rumunii
Używane również jako nazwa jednostki monetarnej w Mołdawii; wówczas najczęściej z przymiotnikiem: lej mołdawski.
rzadziej

leja

rum. leu
Forma liczby mnogiej wyrazu rumuńskiego: lei

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE
arrow down
Finanse
arrow down
waluta

hiperonimy:waluta
  • rumuński lej
  • kurs leja

Od kwietnia kurs leja odnotowuje niewielkie wahania - oficjalnie wynosi teraz 1688 za dolara.

źródło: NKJP: Silvia Ascarelli: Rumunia musi przyspieszyć, The Wall Street Journal Europe nr 19 dodatek do Gazety Wyborczej, 1994-08-01

Największe zyski wśród walut tzw. rynków wschodzących w Europie gwarantuje w przyszłym roku polski złoty, turecki lir i rumuński lej [...].

źródło: NKJP: Gospodarka, Dziennik Polski, 2000-04-28

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
lej
M:
leje
D:
leja
D:
lei
C:
lejowi
C:
lejom
B:
leja
B:
leje
N:
lejem
N:
lejami
Ms:
leju
Ms:
lejach
W:
leju
W:
leje