• Definicja

    najcieplejsza, często upalna pora roku, okres kwitnienia większości kwiatów, czas zbioru zbóż, według kalendarza na półkuli północnej czas między 21 czerwca a 23 września

  • Kwalifikacja tematyczna

    KATEGORIE FIZYCZNE
    arrow down
    Cechy i właściwości czasu
    arrow down
    kalendarz i miary czasu

    CZŁOWIEK I PRZYRODA
    arrow down
    Pogoda
    arrow down
    warunki atmosferyczne

  • Połączenia
    • ciepłe, duszne, gorące, parne, prawdziwe, skwarne, suche, upalne; chłodne, deszczowe, mokre, zimne; cudowne, fatalne, niezapomniane, straszne, wymarzone; urodzajne, żyzne; całe, kalendarzowe, pełne, późne, wczesne; kolejne, następne, ostatnie, tegoroczne, ubiegłe, zeszłoroczne lato
    • lato w pełni
    • lato i jesień, między latem i zimą; wiosna, lato, jesień, zima; wiosna i lato, zima czy lato
    • koniec, nadejście, pełnia, początek, rozkwit, schyłek, środek lata, przełom lata i jesieni;
    • dni, bogactwa, przebój, wspomnienie lata, upał pełnego lata
    • blezer, buty, pulower, sukienka na lato; kolekcja, makijaż; napoje, pensjonaty; plany na lato
    • lato idzie, kończy się, mija, nadchodzi, powraca, przedłuża się, psuje się, trwa, wraca, zbliża się, odchodzące lato
    • przebiedować, przepracować, przetrwać, przeżyć, spędzić; pożegnać; kwitnąć (całe) lato
    • kwitnąć, owocować, wyjeżdżać latem; pachniało, pachnący latem
    • opuścić/opuszczać (miasto), przyjechać/przyjeżdżać, ściągnąć/ściągać, wyjechać/wyjeżdżać gdzieś, wysłać/wysyłać kogoś dokądś, zaprosić/zapraszać kogoś dokądś; zostać/zostawać gdzieś; wynająć/wynajmować, zapowiedzieć/zapowiadać coś na lato
    • gorąco jak w lecie
    • grzało (mocno) jak w lecie
    • co lato, do lata, od lata, po lecie, pod koniec lata, podczas lata, przez (całe) lato, w lecie; następnego, ubiegłego, zeszłego lata
  • Cytaty

    Deszczowe lato nie było dobrą porą do polowania.

    źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963

    Pełnia lata, a my musimy mieć wszystkie okna pozamykane. Jak jedzie tramwaj, to robi taki hałas, że zagłusza wszystko [...].

    źródło: NKJP: (PG): Dlaczego tramwaje tak hałasują?, Dziennik Zachodni, 2004-09-09

    Młodzi ludzie, którzy szukają pracy na lato, zdają sobie sprawę, że nie zarobią wielkich pieniędzy [...].

    źródło: NKJP: MAG: Operatywni zarobią więcej, Gazeta Poznańska, 2003-06-27

    Ludzie chodzą i zawsze będą chodzili po górach, latem i zimą.

    źródło: NKJP: Miał doświadczenie i przygotowanie, Dziennik Polski, 2003-01-30

    Święto Czyżyn to największa dzielnicowa impreza w plenerze. Tradycyjnie odbywa się w lecie.

    źródło: NKJP: (mst): Święto Czyżyn, Gazeta Krakowska, 2006-12-05

  • Odmiana
    część mowy: rzeczownik
    rodzaj gramatyczny: n2

    liczba pojedynczaliczba mnoga
    M:
    lato
    M:
    lata
    D:
    lata
    D:
    lat
    C:
    latu
    C:
    latom
    B:
    lato
    B:
    lata
    N:
    latem
    N:
    latami
    Ms:
    lecie
    Ms:
    latach
    W:
    lato
    W:
    lata
  • Pochodzenie

    psł. *lěto 'ciepła pora roku'
    Pierwotne znaczenie psł. *lěto to zapewne 'czas łagodny, okres, kiedy zelżało zimno'; początkowo wyraz mógł oznaczać całą cieplejszą część roku po ustąpieniu chłodów, czyli wiosnę i lato

  • Noty o użyciu

    Forma latem używana w znaczeniu 'w czasie lata'

CHRONOLOGIZACJA:
SStp
SPXVI
SKN
SJPXVII
STR
SL
SWil
SJPWar
SJPDor
SJPSz
SJPDun
ISJP
PSWP
USJP
FRAZEOLOGIZMY:
Data ostatniej modyfikacji: 07.02.2014