ciało

DRUKUJ
Bor
SKN
SJPXVII
STR
SWil
SJPSz
SJPDun
ISJP
PSWP
USJP
Pas
SIJPArct
SJPDor
SJPWar
1. organizm
organizm człowieka lub zwierzęcia składający się ze szkieletu, mięśni, narządów wewnętrznych i skóry
psł. *tělo

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

CZŁOWIEK I PRZYRODA
arrow down
Świat zwierząt
arrow down
budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

synonimy:organizm
  • kobiece, ludzkie, męskie; całe, długie; nagie, półnagie; gibkie, muskularne, umięśnione; drobne, idealne, młode, ogromne, smukłe, szczupłe, wątłe, wyrzeźbione, wysportowane, zgrabne; bezwładne, obolałe, umęczone; rozgrzane, spocone; splecione ciała
  • dwa ciała
  • ciało człowieka; chorego, dziecka, kobiety, pacjenta, skazańca, tancerza; zwierzęcia
  • ciało i duch, ciało i dusza, ciało i umysł
  • budowa, ciepło, ciepłota, ciężar, kształt, masa, waga, zapach, zarys; postawa; część, kawałek, okolice, partia; osłona, powierzchnia, powłoki, rozmiary; jama, narząd, organ, płyn; bok, połowa; postawa, pozycja, skręt; masaż, pielęgnacja; piękno, sprawność; obrażenia, potłuczenia, uraz, uszkodzenia; popędy ciała
  • wpływ czegoś na ciało
  • obrażenia, rany... na ciele
  • hołdować, pobłażać ciału
  • masować, nawilżać; okaleczyć; opuszczać ciało
  • obnażone ciała
  • wstrząsać; balansować, przylgnąć, przywrzeć/przywierać ciałem
  • patrzeć na ciało
  • bić, kopać po całym ciele
  • wzdłuż ciała

Kueng odrzuca zarazem tradycyjny pogląd chrześcijański na życie pośmiertne, zakładający dwoistość ludzkiego bytu, jego rozdzielenie na śmiertelne ciało i nieśmiertelną duszę.

źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Kłopoty z Panią Srogą, Gazeta Wyborcza, 1995-10-31

Kameleony żyją m.in. na Madagaskarze i w Indiach. Najmniejsze - mają ciało o długości zaledwie 4 cm, największe - osiągają 70 cm.

źródło: NKJP: (AM): Mieszkając z gadem, Dziennik Polski, 2000-01-03

[...] przasnyski szpital dysponuje nowoczesnym, komputerowym sprzętem diagnostycznym do wykonywania bezinwazyjnych badań praktycznie wszystkich narządów wewnętrznych ciała.

źródło: NKJP: M. Imielski: Przasnysz: Na razie 70 badań miesięcznie, Tygodnik Ciechanowski, 2003-04-06

Twarz była jedyną częścią jej ciała, którą nieustannie kontrolowała.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Obciach, 1999

Słyszałam taki szloch, jaki wstrząsał moim ciałem po długim, głębokim płaczu, gdy byłam jeszcze dzieckiem.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Białe zeszyty, 2005

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
ciało
M:
ciała
D:
ciała
D:
ciał
C:
ciału
C:
ciałom
B:
ciało
B:
ciała
N:
ciałem
N:
ciałami
Ms:
ciele
Ms:
ciałach
W:
ciało
W:
ciała
2. miękkie tkanki
miękkie tkanki otaczające szkielet człowieka lub zwierzęcia
psł. *tělo

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA
arrow down
Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego
arrow down
części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA
arrow down
Świat zwierząt
arrow down
budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

  • jędrne ciało
  • ciało i kości
  • komórki, tkanki ciała
  • masażer do ciała
  • masować ciało

[...] mogła się przekonać, że rysująca się pod ubraniem zwalistość i ociężałość jego sylwetki to tylko zewnętrzny pozór, bo szeroki, silnie związany kościec opinało ciało rzeczywiście masywne, ale zwięzłe, o przyjemnie zaokrąglonych partiach mięśni [...].

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Wyją z bólu, bo spalone ciało kawałami odchodzi im od kości, po czym odrasta, znów odchodzi, i tak bez końca.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Podróż do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Dziewczyna nie była w jego typie - była zbyt mała, zbyt pulchna - czuł pod dłonią miejsce, gdzie przyciasny stan sukienki wrzynał się w ciało, dzielił plecy na dwie wyraźnie wyczuwalne krągłości [...].

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Najmłodsze adeptki ciężarów muszą trochę nabrać ciała...

źródło: NKJP: S. Żagiel: Wychowawca silnych dziewcząt, Tygodnik Ciechanowski, 2007-10-19

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
ciało
M:
ciała
D:
ciała
D:
ciał
C:
ciału
C:
ciałom
B:
ciało
B:
ciała
N:
ciałem
N:
ciałami
Ms:
ciele
Ms:
ciałach
W:
ciało
W:
ciała
Zwykle lp
3. skóra
zewnętrzne powłoki ciała (organizmu człowieka lub zwierzęcia), dostrzegalne dla obserwatora
psł. *tělo

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA
arrow down
Określenia fizyczności człowieka
arrow down
wygląd

  • białe, blade, opalone; delikatne; mokre ciało; ciało pokryte futrem, łuskami, sierścią, włosami...; bąblami, bliznami, siniakami, strupami, wrzodami...
  • higiena, czystość ciała
  • kosmetyki; balsam, dezodorant, emulsja, krem, mleczko, olejek, oliwka, peeling, samoopalacz... do ciała
  • zabiegi na ciało
  • owłosienie, włosy; blizny, plamy, siniaki, sińce, wrzody, wypryski, wysypka, zadrapania, znamiona; ślady obrażeń, oparzeń, ukąszeń...; tatuaż... na ciele
  • myć, smarować ciało
  • kleić się do ciała

Kupi też szampon z odżywką oraz balsam do ciała.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Był cały mokry. Pościel kleiła się do ciała jak w głębokiej chorobie.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Czwarte niebo, 2003

Ubrany był w spodnie dżinsowe, kurtkę ortalionową i adidasy. Miał na ciele liczne tatuaże.

źródło: NKJP: Zagadkowy zgon, Dziennik Polski, 1998-04-25

Nowością, która pozwala na pozbycie się na stałe niechcianych włosów na ciele, jest laser.

źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: Nawilżone, gładkie, opalone, Gazeta Wyborcza - Dodatek, 1998-04-24

Dekolt jej czarnej bluzki nie był specjalnie śmiały, ale sama bluzka na tyle dopasowana do ciała, że Nowak mógł dość dokładnie zobaczyć kształty, które bez wątpienia mogły zwrócić uwagę [...].

źródło: NKJP: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
ciało
M:
ciała
D:
ciała
D:
ciał
C:
ciału
C:
ciałom
B:
ciało
B:
ciała
N:
ciałem
N:
ciałami
Ms:
ciele
Ms:
ciałach
W:
ciało
W:
ciała
4. zwłoki
zwłoki człowieka
Wyraz bywa także używany w odniesieniu do zwłok zwierzęcych.
psł. *tělo

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA
arrow down
Bieg życia
arrow down
śmierć

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

hiperonimy:zwłoki
  • martwe; zmasakrowane ciało
  • ciało denata, ofiary, samobójcy; męczennika, świętego; zabitego, zamordowanego, zmarłej; ciała poległych
  • ekshumacja, kremacja; oględziny; rozkład; zmartwychwstanie ciała; szczątki ciał
  • trumna; pochód z ciałem
  • odnaleźć, wydobyć; przenieść, przewieźć, włożyć do czegoś, złożyć gdzieś/do czegoś, poćwiartować; zabalsamować ciało
  • grzebanie; wskrzeszenie ciała
  • natknąć się, natrafić na ciało

Kilka dni temu w pożarze altany na działkach przy ulicy Prandoty zginął 55-letni mężczyzna, którego spalone ciało znaleźli gaszący pożar strażacy.

źródło: NKJP: (J.ŚW.): Śmierc w altance, Dziennik Polski, 1999-10-15

W godzinach popołudniowych odnaleziono ciało taternika wklinowane w szczelinę między skałą a śniegiem.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach : wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1999

[...] w Bibicach znaleziono zwłoki mężczyzny. Ciało leżało w wodzie przepływającego tam potoku.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 1999-10-18

Niedaleko zwłok leżała zakrwawiona drewniana deska [...]. Wystarczyły pobieżne oględziny ciała zabitego człowieka, aby stwierdzić, że właśnie tą deską zadano mu kilka ciosów w tył głowy.

źródło: NKJP: K. Kowalski: Kto zabił „Ferdka”? Tygodnik Ciechanowski, 2005-07-04

Kanadyjskie ekipy ratunkowe kontynuują poszukiwania ciał ofiar i szczątków samolotu MD-11, który 2 września rozbił się u wybrzeży Nowej Szkocji.

źródło: NKJP: Miliony w oceanie, Dziennik Polski, 1998-09-15

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
ciało
M:
ciała
D:
ciała
D:
ciał
C:
ciału
C:
ciałom
B:
ciało
B:
ciała
N:
ciałem
N:
ciałami
Ms:
ciele
Ms:
ciałach
W:
ciało
W:
ciała

bez ograniczeń+ciało+
KOGO

5. przedmiot
chem. fiz. przedmiot o określonych właściwościach fizycznych lub chemicznych
gr. sṓma,
łac. corpus

KATEGORIE FIZYCZNE
arrow down
Cechy i właściwości materii

hiperonimy:materia
  • ciało fizyczne; punktowe, rozciągłe; sztywne; ciekłe, gazowe, stałe; sypkie, smoliste, smołowate; ciała białkowe, krystaliczne, skaliste; makroskopowe
  • elektrodynamika, fizyka; bezwładność, masa, objętość, prędkość, przyspieszenie, sprężystość; promieniowanie, widmo ciała
  • siła działająca na ciało
  • nadać/nadawać ciału formę, prędkość, przyspieszenie
  • działać na ciało

Jak podaje legenda Archimedes kąpiąc się w wannie odkrył prawo, wedle którego ciało zanurzone w cieczy traci pozornie tyle na wadze, ile waży ciecz wyparta przez to ciało.

źródło: NKJP: A. Tumialis: Humor i ojczyzna: Polski Archimedes, Tygodnik Ciechanowski, 2003-02-11

Siła bezwładności nie może wpływać na działanie tarcia. Jest to siła pozorna służąca tylko do nadania ciału odpowiedniego przyspieszenia [...].

źródło: NKJP: Internet

Efektem wymiany cieplnej jest zwykle (choć nie zawsze) zmiana temperatury ciał - ciało o temperaturze wyższej oddaje energię ciału o temperaturze niższej, co prowadzi do osiągnięcia równowagi,gdy ciała osiągną jednakowe temperatury.

źródło: NKJP: Internet

W astronomii wyraźnie występuje również inny rodzaj ograniczenia adekwatności modeli rzeczywistych układów dynamicznych. Biorą się one stąd, że równania ruchu jednoznacznie określają zachowanie oddziałujących ciał tylko dla układu złożonego z dwóch składników.

źródło: NKJP: Michał Tempczyk: Teoria chaosu a filozofia, 1998

[...] sól od starożytności była symbolem niezniszczalności, jako że sama się nie psuje i konserwuje, chroni inne ciała od zepsucia.

źródło: NKJP: G. Czerwińska: Kalendarz polski: O soli, cukrze i miodzie, Tygodnik Ciechanowski, 2002-10-01

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
ciało
M:
ciała
D:
ciała
D:
ciał
C:
ciału
C:
ciałom
B:
ciało
B:
ciała
N:
ciałem
N:
ciałami
Ms:
ciele
Ms:
ciałach
W:
ciało
W:
ciała
6. grupa
grupa osób wykonująca jakieś zadania
łac. corpus

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA
arrow down
Praca
arrow down
organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE
arrow down
Funkcjonowanie państwa
arrow down
urzędy i ich funkcjonowanie

  • doradcze, konsultacyjne, opiniodawcze, opiniodawczo-doradcze, opiniotwórcze, prawodawcze, samorządowe, statutowe, ustawodawcze, wykonawcze; fasadowe, kierownicze; kolegialne, niezależne, pluralistyczne, przedstawicielskie, wybieralne; konstytucyjne, polityczne; nieformalne ciało; ciało pedagogiczŋe, profesorskie, społeczne

Pierwszy raz w historii Polski zaistniała Rada do spraw Stosunków Polsko-Żydowskich, ciało społeczne przy prezydencie [...], której byłem członkiem.

źródło: NKJP: Piotr Piestrzyński: Jak dzisiaj, 7 lipca w Kielcach, ocenia pan stosunki polsko-żydowskie? - pytamy prof. Władysława Bartoszewskiego, Gazeta Wyborcza , 1996-07-08

Starosta [...] stwierdził, że Forum byłoby ciałem konsultacyjno-doradczym.

źródło: NKJP: R. Nadaj: Płońsk: Powołają Społeczne Forum Gospodarcze, Tygodnik Ciechanowski, 2007-02-07

Chodzi o to, aby zebrać w ciele opiniodawczo-doradczym grupę ekspertów, także przedstawicieli ministerstw i instytucji zainteresowanych funkcjonowaniem systemu, tak aby na bieżąco można było monitorować funkcjonowanie tego systemu.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 17.02.2004

Po zawarciu pokoju był czynny w ciałach międzynarodowych i uczestniczył w pracach nad francuską reformą edukacji.

źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Bergson, 1997

Od początku grudnia w lokalnych ciałach ustawodawczych, gdzie ciągle posiadają większość, starają się gdzie ciągle posiadają większość, starają się przeforsować nadanie imienia prezydenta najbardziej reprezentacyjnym miejscom w miastach.

źródło: NKJP: Wojciech Stanisławski: Pośmiertny plebiscyt, 1999-12-28

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
ciało
M:
ciała
D:
ciała
D:
ciał
C:
ciału
C:
ciałom
B:
ciało
B:
ciała
N:
ciałem
N:
ciałami
Ms:
ciele
Ms:
ciałach
W:
ciało
W:
ciała

bez ograniczeń+ciało+
JAKIE

Boże Ciało


ciała jamiste


ciała odpornościowe


ciało astralne


Ciało Chrystusa


ciało migdałowate


ciało modzelowate


ciało niebieskie


ciało obce


ciało szkliste


duszą i ciałem


jak stróż w Boże Ciało


ktoś daje plamę


ktoś daje ciała


ktoś dał plamę


ktoś dał ciała


ktoś jeszcze nie ostygł


czyjeś ciało jeszcze nie ostygło


czyjeś ciało jeszcze nie wystygło


ktoś nabiera ciała


ktoś nabrał ciała


ktoś przeniósł ciężar ciała


ktoś przenosi ciężar ciała


ktoś/coś przybrał/przybrało na wadze


ktoś przybrał na ciele


na duszy i ciele


na gołe ciało


pewna część ciała


rada pedagogiczna


słowo stało się ciałem


W zdrowym ciele zdrowy duch


żywe mięso


żywe ciało


Przysłowia

Bliższa koszula ciału


Koszula bliższa ciału


Bliższa ciału koszula


Bliższa ciału koszula niż sukmana


Cierp ciało, skoroś chciało


Cierp ciało, kiedyś chciało


Cierp ciało, jak ci się chciało


Cierp ciało, kiedy ci się chciało