barszcz

DRUKUJ
SStp
SPXVI
SKN
SJPXVII
STR
SL
SWil
SJPWar
SJPDor
SJPSz
SJPDun
ISJP
PSWP
USJP
psł. *br̥ščь 'roślina Heracleum sphondylium'
1.a zupa
zakwaszona lub zaprawiona octem zupa z buraków

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA
arrow down
Jedzenie i jego przygotowanie
arrow down
rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

synonimy:barszcz czerwony
hiperonimy:zupa
  • gorący; czysty, zabielony; świąteczny, tradycyjny barszcz; barszcz wigilijny
  • barszcz z grzybami, z fasolą, z krokietami, z makaronem, z pasztecikami, z pierogami, z uszkami, z ziemniakami
  • barszcz na borowikach, na kościach, na rosole, na szynce, na wędzonce; w butelce, w kartonie
  • barszcz i bigos
  • smak; filiżanka, łyżka, porcja, talerz barszczu
  • przepis na barszcz
  • filiżanka, talerz, waza z barszczem
  • barszcz pachniał
  • kisić; gotować, podgrzać, przygotować, robić, ugotować; rozlewać; podać/podawać, serwować; jeść, skosztować, wypić, zjeść barszcz
  • częstować kogoś; popić coś; pachnieć; poplamić coś barszczem
  • dodać, wrzucić coś do barszczu
  • podawać coś z barszczem
  • tani jak barszcz

Sposób kwaszenia barszczu z buraków: Sześć większych lub 10 mniejszych buraków ćwikłowych oskrobać i opłukać, pokrajać w drobne kawałki, a włożywszy w drewniane lub gliniane naczynie zalać przegotowaną letnią wodą.

źródło: NKJP: Wigilijne zupy, Dziennik Polski, 2008-12-31

Po ich wyjściu wpadliśmy [...] w szał wigilijnych przygotowań. Musi być to, co trzeba. Robimy barszcz wigilijny, kapustę z grzybami.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Lewa, wspomnienie prawej, 2003

Co do zupy nie było więc rozterek. Ugotowałam barszcz z pierogami. Na drugie danie jest pieczeń wołowa z kaszą gryczaną i kotlety wieprzowe.

źródło: NKJP: Andrzej Madejczyk: Marszałek spał sam, Dziennik Zachodni, 2002-10-28

Z racji trwających wielkopostnych rekolekcji postanowiłem radykalnie odmienić swoje dotychczasowe życie. Zacząłem oczywiście od jedzenia - nie mogłem już bowiem patrzeć na pretensjonalne schabowe z kapustą, nijakie żurki, barszcze z pseudouszkami.

źródło: NKJP: Wasz Sybaryta: Klub Srebrnego Widelca, Tygodnik Podhalański, 1999

Widziałam, jak bardzo się stara, nie chcąc nam wyrządzić przykrości. Postawiłam przed nią filiżankę z barszczem.
- Wypij - powiedziałam. - To bardzo pożywne.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Listy miłości, 2008

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
barszcz
M:
barszcze
D:
barszczu
D:
barszczy,
barszczów
C:
barszczowi
C:
barszczom
B:
barszcz
B:
barszcze
N:
barszczem
N:
barszczami
Ms:
barszczu
Ms:
barszczach
W:
barszczu
W:
barszcze
1.b porcja
porcja lub opakowanie barszczu - zupy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA
arrow down
Jedzenie i jego przygotowanie
arrow down
rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

hiperonimy:porcja
  • dwa, trzy barszcze
  • zamówić barszcz

Zamówiliśmy w trójkę trzy barszcze z uszkami, a na drugie pierogi dwa razy i placki z gulaszem. Barszcze przyszły prędziutko.

źródło: Internet

Na żądnych atrakcji kulinarnych czekają przysmaki kuchni ukraińskiej: barszcz za 4 złote, „żarkoje”, czyli gulasz wołowy w jarzynach i „podżerka” - gulasz wieprzowy po 8 złotych. Spróbować możemy także golonki po bawarsku (15 zł) i szynki po burgundzku (12 zł).

źródło: NKJP: (WT): Ta karczma Rzym się nazywa!, Dziennik Polski, 1998-10-10

Przeprowadzone badania Sanepidu na sprzedawanym w sklepie barszczu wykazały, że jest on przeterminowany.

źródło: NKJP: (MPA): Gąsienica w czekoladzie, Dziennik Polski, 2004-02-02

Babcia zamawia barszcz, ale bez jajka; mówi: „Jajek nie jadam, proszę mi do barszczu włożyć ziemniaki”.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Kartki z białego zeszytu, 2008

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
barszcz
M:
barszcze
D:
barszczu
D:
barszczy,
barszczów
C:
barszczowi
C:
barszczom
B:
barszcz
B:
barszcze
N:
barszczem
N:
barszczami
Ms:
barszczu
Ms:
barszczach
W:
barszczu
W:
barszcze
2. roślina
bot. roślina o dużych, pierzastych liściach i drobnych kwiatach, wyglądem przypominających kalafior, rosnąca na obszarach o umiarkowanym klimacie, po zetknięciu ze skórą powodująca silne i trudno gojące się oparzenia

CZŁOWIEK I PRZYRODA
arrow down
Świat roślin
arrow down
rośliny leśne i łąkowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA
arrow down
Choroby i ich leczenie
arrow down
przyczyny, objawy i skutki chorób

hiperonimy:roślina
  • likwidacja; nasiona barszczu
  • oparzenia od barszczu
  • walka z barszczem
  • barszcz rośnie gdzieś, rozrasta się; parzy; poparzony przez barszcz
  • kosić, usunąć/usuwać barszcz
  • walczyć z barszczem

Co jakiś czas słyszymy w radiu, telewizji o nowych przypadkach oparzeń od barszczu i towarzyszących im poważnych powikłaniach zdrowotnych. Barszcz spotykany jest również w naszych lasach, gdzie porasta pobocza dróg leśnych oraz okolice wielu zbiorników wodnych.

źródło: NKJP: Roman Wojtkowiak, Hubert Kawalec: Inwazyjność barszczu Sosnowskiego wciąż aktualna. Ten barszcz kipi nadal, Las Polski, 2009-09-01

Pani doktor była zdziwiona naszymi informacjami o roślinie.
- Nie spotkałam się jeszcze z oparzeniami wywołanymi przez barszcz - mówi [...]. - W Wałbrzychu nie pamiętam przynajmniej takiego wypadku.

źródło: NKJP: Rafał P. Palacz, (RQP): W Wałbrzychu znaleźliśmy dziko rosnącą, groźną dla zdrowia roślinę, Gazeta Wrocławska, 1999

Od ubiegłego roku pan Franciszek systematycznie kosi barszcz na swojej działce, ale po 2 tygodniach roślina odrasta.

źródło: NKJP: (KS): Trujący barszcz ciągle atakuje, Dziennik Polski, 2001-09-18

Na prywatnych posesjach barszcz można niszczyć przez wykopanie. Urząd Miasta apeluje do mieszkańców Zakopanego o likwidację barszczu na terenach prywatnych oraz o informowanie urzędu o miejscach występowania rośliny.

źródło: NKJP: Walka z barszczem, Dziennik Polski, 2001-06-13

Walka z rośliną jest bardzo trudna. Najbardziej popularne koszenie pędów powoduje, że w następnym roku wyrasta z jednego korzenia 7 do 10 pędów nowych. Nasiona barszczu są odporne na bardzo silne mrozy, roślina potrafi się odrodzić nawet po 12 latach uśpienia nasion w glebie.

źródło: NKJP: Atomowe dziedzictwo, Dziennik Polski, 2002-06-07

część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
liczba pojedynczaliczba mnoga
M:
barszcz
M:
barszcze
D:
barszczu
D:
barszczy,
barszczów
C:
barszczowi
C:
barszczom
B:
barszcz
B:
barszcze
N:
barszczem
N:
barszczami
Ms:
barszczu
Ms:
barszczach
W:
barszczu
W:
barszcze

barszcz czerwony


barszcz ukraiński


biały barszcz


dwa grzyby w barszcz