UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

oportunizm

Chronologizacja

1878, Ateneum, t. 1, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. oportunizm
oportunizmy
D. oportunizmu
oportunizmów
C. oportunizmowi
oportunizmom
B. oportunizm
oportunizmy
N. oportunizmem
oportunizmami
Ms. oportunizmie
oportunizmach
W. oportunizmie
oportunizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

ang. opportunism

fr. opportunisme

niem. Opportunismus

z łac. oportunus 'dosłownie: (wiatr wiejący) w kierunku portu', 'przychylny, korzystny, wygodny'

Definicja

książk. 
postawa kogoś, kto nie kieruje się w życiu stałymi zasadami, lecz dla osiągnięcia osobistych korzyści dostosowuje swoje postępowanie do okoliczności

Noty o użyciu

Na skutek skojarzenia z wyrazem opór używane błędnie w znaczeniu 'postawa kogoś, kto stawia opór'.

Wymowa

[oportunism] lub [oportunizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oportunistyczność

Połączenia

  • polityczny, prawny; zwykły oportunizm
  • konformizm i oportunizm; strach i oportunizm; tchórzostwo i oportunizm
  • przejaw; zasada oportunizmu
  • oportunizm kieruje kimś
  • zarzucać komuś oportunizm

Cytaty

Obawiają się wiecznego oportunizmu politycznego prezydenta [...], który nie mogąc pokonać Republikanów, w wielu sprawach dąży do taktycznych sojuszów z nimi.

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Triumfujący po wyborach Republikanie ulegali złudzeniu, Gazeta Wyborcza, 1995-01-19

- Protestuję przeciwko posądzeniom o oportunizm! - zawołała Renata. - Ja nie kłamałam! Wierzyłam w to, co mówię! Chciałam być w pierwszym szeregu!

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Starsi [...] kierują się w swoich działaniach instrumentalnymi przesłankami, co wiązane jest z tendencją do manipulowania innymi, a także oportunizmem w poglądach i działaniach.

źródło: NKJP: Ewa Wysocka: Doświadczenie życia w młodości, 2010

Data ostatniej modyfikacji: 13.05.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json