UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zbolały

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zbolały	zbolały	zbolały	zbolałe	zbolała
D.	zbolałego	zbolałego	zbolałego	zbolałego	zbolałej
C.	zbolałemu	zbolałemu	zbolałemu	zbolałemu	zbolałej
B.	zbolałego	zbolałego	zbolały	zbolałe	zbolałą
N.	zbolałym	zbolałym	zbolałym	zbolałym	zbolałą
Ms.	zbolałym	zbolałym	zbolałym	zbolałym	zbolałej
W.	zbolały	zbolały	zbolały	zbolałe	zbolała

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zbolali	zbolali	zbolałe	zbolałe
D.	zbolałych	zbolałych	zbolałych	zbolałych
C.	zbolałym	zbolałym	zbolałym	zbolałym
B.	zbolałych	zbolałych	zbolałych	zbolałe
N.	zbolałymi	zbolałymi	zbolałymi	zbolałymi
Ms.	zbolałych	zbolałych	zbolałych	zbolałych
W.	zbolali	zbolali	zbolałe	zbolałe

Pochodzenie

Zob. boleć 1

1.a człowiek chory

Definicja

książk.

odczuwający silny ból - nieprzyjemne wrażenie zmysłowe

Noty o użyciu

W rodzaju męskim używane często w znaczeniu ‘człowiek zbolały’.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

zbolali pacjenci
chory i zbolały, zmęczony i zbolały

Cytaty

Co ciekawe, zdecydowanej większości po wizycie u niej przechodziły bóle i chętnie rozpowiadali znajomym o babie, co za 50 złotych skutecznie leczy. Tłum zbolałych był coraz większy.

źródło: NKJP: Pieniądze leżą na ulicy, Gazeta Poznańska, 2003-07-26

Rwałeś zęby zbolałym mieszkańcom, którzy przychodzili do Ciebie.

źródło: NKJP: Władysław Szymura: Spływająca kropla potu czy łez, Tygodnik Rybnicki, 2008-01-22

Przychodzi do mnie w Kutnie kolejarz jeden zbolały! Czterdzieści lat ten korzeń w nogę mu się wgryzał, czterdzieści lat ból, cierpienie mu zadawał i dopiero nasz środek boleść tę radykalnie mu usunął!

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Lewa, wspomnienia prawej, 2003

1.b wzrok chorego

Definicja

książk.

świadczący o tym, że ktoś odczuwa silny ból - nieprzyjemne wrażenie zmysłowe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Cytaty

Podobno choruje na półpasiec, więc ma twarz zbolałą.

źródło: Internet: xjarek.net

Ze zbolałymi minami konspiracyjnie dzieliłyśmy się błękitnym panadolem „na ten okropny ból głowy, ból brzucha”.

źródło: NKJP: Bogusława Jędrasik: Gorączka, 2007

Daisy dzielnie znosi dwa zastrzyki, po których w jej zbolałych ślepiach pojawia się wyraz ulgi.

źródło: NKJP: Agnieszka Grzelak: Pacjenci czasem... gryzą!, Express Ilustrowany, 2002-02-27

2. kręgosłup

Definicja

książk.

sprawiający silny ból - nieprzyjemne wrażenie zmysłowe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:

obolały

Połączenia

zbolały kręgosłup; zbolała głowa; zbolałe ciało; zbolałe mięśnie, nogi, oczy

Cytaty

Teraz otworzyłem drugie oko, bo pierwsze było już zbolałe od światła, które choć przesączone przez firankę, kłuło mnie w źrenicę.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania, 1979

Szybko i skutecznie nastawia kręgi, a do tego masuje zbolałe plecy, przynosząc ulgę cierpiącym.

źródło: NKJP: Leczący dotyk, Express Ilustrowany, 2003-11-14

A to serce - coraz słabsze, coraz bardziej zbolałe, choć za oknami pokoju wiosna, zielona, różowa, pachnąca.

źródło: NKJP: Krystyna Kolińska: Orzeszkowa, złote ptaki i terroryści, 1996

3.a człowiek smutny

Definicja

książk.

odczuwający silny ból - przykre uczucie związane z czymś złym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

obolały

Połączenia

zbolały ojciec; zbolała matka, rodzina, wdowa; zbolali rodzice
zbolali i złamani

Cytaty

Ale sprawy naszych Drogich Nieobecnych załatwiają ludzie żyjący. Słono płacą, aby wszystko było jak trzeba. Nie należy więc wykorzystywać faktu, że zbolali nie potrafią energicznie walczyć o swoje prawa.

źródło: NKJP: Żywy klient się nie liczy, Wieczór Wybrzeża, 2011

Na co nie było stać zbolałego z tęsknoty za krajem wygnańca, na to mógł sobie pozwolić pisarz, przebywający stale w Polsce: Aleksander Fredro.

źródło: NKJP: Stanisław Wasylewski: Życie polskie w XIX wieku, 2008

Więc przyjaciel zbolały i ja solidarny zamówiliśmy butelkę... martini bianco, szerokie koktajlowe kieliszki i kubełek lodu. Jeszcze zanim nam podano kieliszki, płakałem jak bóbr. I wcale nie nad niedolą przyjaciela i wszystkich porzuconych mężów.

źródło: NKJP: Na pohybel wszystkim goryczom, Dziennik Polski, 2006-06-17

Składnia

	+	zbolały	+	(z CZEGO)
szyk: neutralny

3.b wzrok smutnego

Definicja

książk.

świadczący o tym, że ktoś odczuwa silny ból - przykre uczucie związane z czymś złym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

obolały

Połączenia

zbolały głos, ton, wyraz twarzy, wzrok; zbolała mina, twarz; zbolałe serce

Cytaty

Mama stoi w drzwiach wejściowych i daje jej znaki, aby się pospieszyła. Minę ma zbolałą. [...] Babcia zachorowała.

źródło: NKJP: Andrzej Bart: Rewers, 2009

- Gdzie zawiniliśmy, że ludzi, którzy nie skończyli dwudziestu lat, mogę tu policzyć na palcach obu rąk? - pytał zbolałym głosem [...].

źródło: NKJP: Co miksuje DJ Kropa?, Dziennik Łódzki, 2003-08-23

Przybywa Godzilla, która ma „przywrócić równowagę”, co mówi wspomniany wyżej naukowiec swoim patetycznym głosem i z twarzą zbolałą nie gorzej niż Nicolas Cage w swoich najlepszych wcieleniach.

źródło: Internet: szczyptakultury.pl

4. głupek

Definicja

pot.

taki, wobec którego mówiący żywi bardzo negatywne uczucia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Kim, ty zbolały hanysie, jesteś, żeby odbierać ludziom prawo do polskości?

źródło: NKJP: Internet

Polak pije od 13.00. Kto tego nie uznaje, plwa w twarz tym wszystkim, którzy w zbolałych komunistycznych kolejkach czekali na ową wyznaczoną przez totalitaryzm godzinę: 12.57, 12.58, 12.59...

źródło: NKJP: Ludwik Stomma: Prgram ograniczania, Polityka, 2007-11-24

W związku z pojawieniem się nierzetelnych firm oraz firm, które sponsorują pornografię oraz inne demoralizujące i bezdennie głupie chały zbolałe, publikuję poniżej listę firm, których produkty lub usługi są bojkotowane przeze mnie i moją rodzinę.

źródło: Internet: home.agh.edu.pl

Składnia

Rz	+	zbolały	+
szyk: neutralny

Data ostatniej modyfikacji: 16.09.2021