UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kasztelan

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kasztelan
kasztelani
kasztelanowie
ndepr
kasztelany
depr
D. kasztelana
kasztelanów
C. kasztelanowi
kasztelanom
B. kasztelana
kasztelanów
N. kasztelanem
kasztelanami
Ms. kasztelanie
kasztelanach
W. kasztelanie
kasztelani
kasztelanowie
ndepr
kasztelany
depr

Pochodzenie

Zob. kasztel

1. na zamku

Definicja

w dawnej Polsce do XIV wieku urzędnik książęcy zarządzający kasztelem wraz z przyległym terytorium

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • kasztelan krakowski, lubelski, warszawski...

Cytaty

Poza pewnymi wyjątkami, dotyczącymi kniaziów litewsko-ruskich, nie uznawano żadnych tytułów rodowych, obowiązywała jednak ścisła gradacja urzędów, których w Rzeczypospolitej było mnóstwo (nawet kilka tysięcy) i prawie wszystkie dożywotnie. Najważniejszym urzędnikiem był prymas, a po nim kasztelan krakowski.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych, 2005

Około 1319 r. kasztelan krakowski Nawój z Morawicy wzniósł zamek.

źródło: NKJP: (Żuk): Po śladach historii, Gazeta Krakowska, 2003-06-14

2. urzędnik

Definicja

w dawnej Polsce od XVI wieku urzędnik państwowy będący członkiem senatu i zarządzający pospolitym ruszeniem w swoim powiecie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Cytaty

Budowę kościoła pod wezwaniem świętego Stanisława rozpoczął kasztelan krakowski Stanisław II Warszycki w 1632 roku.

źródło: NKJP: Artur Ślusarczyk: Korona za łzy, Dziennik Zachodni, 2002-05-31

Wszedł bowiem do Senatu jako kasztelan biecki, a następnie sądecki.

źródło: NKJP:Jan Małecki: Przedsiębiorcze mieszczaństwo, Gazeta Krakowska, 2004-01-03

Data ostatniej modyfikacji: 28.07.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj