UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wesele

Chronologizacja

SStp: wiesiele, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. *veselьje 'wesołość, radość' > 'wesoła zabawa'

Od: psł. *veselъ (zob. wesoły) z przyrostkiem *-ьje. W polszczyźnie stwardnienie pierwotnie miękkiego nagłosowego w'- pod wpływem czeskim.

1. przyjęcie

Definicja

uroczyste przyjęcie połączone z zabawą taneczną i obrzędami, organizowane z okazji ślubu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Rodzina ➔ relacje rodzinne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ uroczystości i święta

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  impreza, przyjęcie

Połączenia

  • huczne, skromne, wielkie, wystawne wesele; wesele góralskie, wiejskie; obrzędowe, tradycyjne
  • wesele brata, koleżanki, siostry
  • wesele na ileś par
  • wesele i pogrzeb; wesela i potańcówki; ślub i wesele; zaręczyny i wesele; biesiady i wesela; chrzciny, komunie, wesela i stypy; dyskoteki i wesela; zabawy i wesela
  • uczestnik; obrzęd; rocznica wesela
  • pieniądze z wesela
  • zabawy na weselu
  • wesele trwało/trwa, odbyło się/odbywało się
  • mieć; organizować, planować, urządzić/urządzać, wyprawić/wyprawiać, zorganizować wesele; (nie) lubić wesela
  • przygotowania do wesela; wrócić/wracać z wesela
  • iść, przybyć; zaprosić/zapraszać na wesele; chodzić na wesela
  • bawić się, być, gościć, pić na weselu; bywać na weselach; grać, grywać, śpiewać na weselach, po weselach

Cytaty

Po stosownym okresie żałoby nastąpiło huczne wesele młodej wdowy z panem na Mirowie i tak oto dawna pani starościna Karolina została panią na dwóch zamkach.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

[...] żydowskie kapele grały na chłopskich weselach i zabawach. Mówiono, że znakomicie czuły skoczne rytmy ludowych tańców.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 2002

Wesela trwały do rana, a następnego dnia u bogatszych gospodarzy bywały poprawiny. My jednak wychodziliśmy zawsze po pierwszych tańcach i wracali do domu.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wesele
wesela
D. wesela
wesel
C. weselu
weselom
B. wesele
wesela
N. weselem
weselami
Ms. weselu
weselach
W. wesele
wesela

2. uczucie

Definicja

daw. 
przyjemne uczucie zadowolenia przejawiające się w postaci śmiechu oraz optymistycznego spojrzenia na świat

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wesołość

Połączenia

  • prawdziwe, wielkie wesele
  • radość i wesele; śmiech i wesele
  • wesele napełnia, ogarniało/ogarnia, przepełniało/przepełnia kogoś/coś
  • dusza, serce gra weselem; napełnić coś weselem

Cytaty

[...] skąd bym wiedział, jaka jest istota-duch nauki Chrystusa, gdyby nie Duch Św., [...] którego on nam zostawił w testamencie, darmo, byśmy w swoich sercach mieli to samo wesele, które i on miał [...].

źródło: Internet

Jeśli Bóg działa w duszy człowieka, to daje radość i wesele, a usuwa wszelki smutek, aby w ten sposób przyciągnąć do siebie człowieka.

źródło: NKJP: Henryk Dziadosz SJ: Doświadczyć Boga: życie chrześcijańskie w Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli, 2000

Tyle tłumów, śmiechu, wesela tyle, światła, muzyki i tańców - tyle uciechy wokoło. G. śmiał się i dokazywał, czuć było jednak, iż nadrabiał, że to humor udany.

źródło: NKJP: Stefan Leder, Witold Leder: Czerwona nić: ze wspomnień i prac rodziny Lederów, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wesele
wesela
D. wesela
wesel
C. weselu
weselom
B. wesele
wesela
N. weselem
weselami
Ms. weselu
weselach
W. wesele
wesela

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

diamentowe gody
diamentowe wesele
do wesela się zagoi
do wesela się zgoi

Skrzydlate słowa

Trza być w butach na weselu


Data ostatniej modyfikacji: 18.03.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json