UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

makiaweliczny

Chronologizacja

1851, Tygodnik Petersburski, nr 69, polona.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. makiaweliczny
makiaweliczny
makiaweliczny
makiaweliczne
makiaweliczna
D. makiawelicznego
makiawelicznego
makiawelicznego
makiawelicznego
makiawelicznej
C. makiawelicznemu
makiawelicznemu
makiawelicznemu
makiawelicznemu
makiawelicznej
B. makiawelicznego
makiawelicznego
makiaweliczny
makiaweliczne
makiaweliczną
N. makiawelicznym
makiawelicznym
makiawelicznym
makiawelicznym
makiaweliczną
Ms. makiawelicznym
makiawelicznym
makiawelicznym
makiawelicznym
makiawelicznej
W. makiaweliczny
makiaweliczny
makiaweliczny
makiaweliczne
makiaweliczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. makiaweliczni
makiaweliczni
makiaweliczne
makiaweliczne
D. makiawelicznych
makiawelicznych
makiawelicznych
makiawelicznych
C. makiawelicznym
makiawelicznym
makiawelicznym
makiawelicznym
B. makiawelicznych
makiawelicznych
makiawelicznych
makiaweliczne
N. makiawelicznymi
makiawelicznymi
makiawelicznymi
makiawelicznymi
Ms. makiawelicznych
makiawelicznych
makiawelicznych
makiawelicznych
W. makiaweliczni
makiaweliczni
makiaweliczne
makiaweliczne

Pochodzenie

Od: makiawelizm

1.a władca

Definicja

książk. 
taki, który postępuje w sposób cyniczny i podstępny oraz nie ma skrupułów w dążeniu do celu

Warianty

  • rzadziej machiaveliczny
  • rzadziej machiavelliczny
  • rzadziej machiaweliczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  makiawelistyczny, makiawelski

Cytaty

Stał się personifikacją ciemnej strony amerykańskiej polityki, wzorem makiawelicznego stratega, dla którego liczyła się tylko skuteczność.

źródło: NKJP: Tomasz Zalewski: Doradcy władcy, Polityka, 2005-01-29

[...] był utalentowanym, makiawelicznym politykiem, który swoje sukcesy zawdzięczał słabości Rzeczypospolitej.

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Sienkiewicz, Toeppen, Fryderyk, Gazeta Wyborcza, 1999-04-03

Matką Napoleona III była Hortensja Bonaparte [...]. Biologicznym ojcem [...] był [...] nieślubny syn księcia Karola [...], machiavelicznego szefa dyplomacji w czasach Konsulatu, I Cesarstwa i Restauracji.

źródło: Kazimierz Jasiński: XIX wiek: Wnuk Talleyranda na francuskim tronie, Rzeczpospolita, 26.06.2016 (rp.pl)

Jechał na swoim życiowym wózku, nie patrząc jakimi drogami, ale nie zawsze tak było [...]. Do końca nie jest machiavelliczny, ale niektóre jego zachowania mogą takie właśnie przypominać.

źródło: NKJP: Internet

1.b uśmiech

Definicja

książk. 
świadczący o tym, że ktoś jest cyniczny i podstępny oraz nie ma skrupułów w dążeniu do celu

Warianty

  • rzadziej machiavelliczny
  • rzadziej machiaweliczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Przenikliwe, makiaweliczne spojrzenie, linia mocno zaciśniętych ust, a także posągowa stateczność całej postaci nie pozwalają żywić wątpliwości, że przeznaczeniem rodu Medyceuszy jest panowanie i świat wielkiej polityki.

źródło: Paweł Huelle: Inne historie, 1999 (books.google.pl)

Nie tylko obnaży i ośmieszy opozycję, ale spróbuje skonstruować jakiś dowcip, cytat i oryginalną myśl. Do tego ten błysk w oczach i machiaweliczny uśmiech!

źródło: Internet: ryszardmarut.wordpress.com

1.c plan

Definicja

książk. 
będący przejawem czyjegoś podstępnego i cynicznego postępowania oraz jego braku skrupułów w dążeniu do celu

Warianty

  • rzadziej machiaveliczny
  • rzadziej machiavelliczny
  • rzadziej machiaweliczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  makiawelistyczny, makiawelski

Połączenia

  • makiaweliczny plan, pomysł
  • iście makiaweliczny

Cytaty

[...] mroczne układy polityczne, gdy im się bliżej przyjrzeć, stają się czytelną grą interesów, a makiaweliczne intrygi wynikiem ludzkiej niefrasobliwości, manipulacji, głupoty.

źródło: NKJP: Dariusz Rosiak: Globalne otępienie, Polityka, 2004

[...] rządzący postanowili podzielić się władzą z opozycją. [...]. Był to makiaweliczny plan. Dawał wielorakie korzyści.

źródło: Henryk Piecuch: Dwa strzały, 2006 (books.google.pl)

Przedstawiony zachodnioeuropejskiej opinii publicznej [...] „dokument” Katarzyny surowo osądzał rewolucję francuską, wzywał do obalenia republiki, w machiaveliczny sposób ingerował w wewnętrzne sprawy Rosji.

źródło: Andrzej Andrusiewicz: Cywilizacja rosyjska, 2004 (books.google.pl)

Po kilku latach pazernych, niesłychanie pokrętnych, wręcz machiavellicznych ruchów, jakie wykonał, by wspiąć się i utrzymać na szczytach władzy - przypomina bombowiec z urwanym podwoziem: nie może bezpiecznie wylądować. Czeka go nieuchronnie katastrofa.

źródło: NKJP: Zbigniew Falęcki: Serbskie demony, Gazeta Wyborcza, 1992-06-11

[...] zagadnął go tak miło, naturalnie i swobodnie, jakby w jego głowie nie zrodził się machiaweliczny plan, stanowiący poważne zagrożenie dla honoru, a nawet i życia starego Polaka.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001

2.a człowiek

Definicja

psych. 
taki, który charakteryzuje się niezdolnością do uczuć wyższych, traktuje innych ludzi instrumentalnie i ma trudności nawiązywaniu bliskich relacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  makiawelistyczny

Cytaty

[...] osoby makiaweliczne bardziej niż niemakiaweliczne skłonne są posługiwać się szantażem emocjonalnym w bliskim związku. Dążą one do zaspokojenia własnych celów, niekiedy też kosztem potrzeb partnera, kierując się zasadą „cel uświęca środki”.

źródło: NKJP: Eugenia Mandal: Miłość, władza i manipulacja w bliskich związkach, 2008

Makiaweliczny typ osobowości cechuje [...] ludzi podstępnych, niewzajemnych, skrytych, ponadto instrumentalnie traktujących partnerów interakcji, a także dążących do uzyskania i zachowania przewagi nad otoczeniem [...].

źródło: Leszek J. Świeca, Ewa Katarzyna Wysocka: Makiawelizm edukacyjny, Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa, 2014 (cbsw.uj.edu.pl)

2.b postawa

Definicja

psych. 
właściwy komuś, kto charakteryzuje się niezdolnością do uczuć wyższych, traktuje innych ludzi instrumentalnie i ma trudności nawiązywaniu bliskich relacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  makiawelistyczny

Cytaty

[...] makiaweliczne zachowanie może mieć pozytywy, kiedy makiaweliczny lider dąży do osobistych celów, przynoszących korzyści także innym, gdyż interes własny i grupowy niekoniecznie muszą się wy­kluczać.

źródło: Irena Pilch: Osobowość makiawelisty i jego relacje z ludźmi, 2006 (rebus.us.edu.pl)

[…] badania związane z makiawelizmem i IE wskazują, że osoby o wysokim poziomie inteligencji emocjonalnej mają słabą tendencję do zachowań i przekonań makiawelicznych.

źródło: Anna Siwy-Hudowska, Anna Kieszkowska-Grudny: Osobowość makiaweliczna i jej czynniki w porównaniach międzypłciowych, Psychologia Spoeczna 2010 (czasopismo.badania.net)

[...] postawa makiaweliczna charakteryzuje się brakiem uczuć wyższych, manipulowaniem innymi w celu osiągnięcia zysków, nieufnością i brakiem liczenia się z potrzebami innych.

źródło: Internet: slowodnia.com

Data ostatniej modyfikacji: 22.10.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json