Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | makiaweliczny |
makiaweliczny |
makiaweliczny |
makiaweliczne |
makiaweliczna |
| D. | makiawelicznego |
makiawelicznego |
makiawelicznego |
makiawelicznego |
makiawelicznej |
| C. | makiawelicznemu |
makiawelicznemu |
makiawelicznemu |
makiawelicznemu |
makiawelicznej |
| B. | makiawelicznego |
makiawelicznego |
makiaweliczny |
makiaweliczne |
makiaweliczną |
| N. | makiawelicznym |
makiawelicznym |
makiawelicznym |
makiawelicznym |
makiaweliczną |
| Ms. | makiawelicznym |
makiawelicznym |
makiawelicznym |
makiawelicznym |
makiawelicznej |
| W. | makiaweliczny |
makiaweliczny |
makiaweliczny |
makiaweliczne |
makiaweliczna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | makiaweliczni |
makiaweliczni |
makiaweliczne |
makiaweliczne |
| D. | makiawelicznych |
makiawelicznych |
makiawelicznych |
makiawelicznych |
| C. | makiawelicznym |
makiawelicznym |
makiawelicznym |
makiawelicznym |
| B. | makiawelicznych |
makiawelicznych |
makiawelicznych |
makiaweliczne |
| N. | makiawelicznymi |
makiawelicznymi |
makiawelicznymi |
makiawelicznymi |
| Ms. | makiawelicznych |
makiawelicznych |
makiawelicznych |
makiawelicznych |
| W. | makiaweliczni |
makiaweliczni |
makiaweliczne |
makiaweliczne |
Pochodzenie
1.a władca
Definicja
Warianty
- rzadziej machiaveliczny
- rzadziej machiavelliczny
- rzadziej machiaweliczny
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | makiawelistyczny, makiawelski |
Cytaty
|
Stał się personifikacją ciemnej strony amerykańskiej polityki, wzorem makiawelicznego stratega, dla którego liczyła się tylko skuteczność. źródło: NKJP: Tomasz Zalewski: Doradcy władcy, Polityka, 2005-01-29 |
|
|
[...] był utalentowanym, makiawelicznym politykiem, który swoje sukcesy zawdzięczał słabości Rzeczypospolitej. źródło: NKJP: Paweł Huelle: Sienkiewicz, Toeppen, Fryderyk, Gazeta Wyborcza, 1999-04-03 |
|
|
Matką Napoleona III była Hortensja Bonaparte [...]. Biologicznym ojcem [...] był [...] nieślubny syn księcia Karola [...], machiavelicznego szefa dyplomacji w czasach Konsulatu, I Cesarstwa i Restauracji. źródło: Kazimierz Jasiński: XIX wiek: Wnuk Talleyranda na francuskim tronie, Rzeczpospolita, 26.06.2016 (rp.pl) |
|
|
Jechał na swoim życiowym wózku, nie patrząc jakimi drogami, ale nie zawsze tak było [...]. Do końca nie jest machiavelliczny, ale niektóre jego zachowania mogą takie właśnie przypominać. źródło: NKJP: Internet |
1.b uśmiech
Definicja
Warianty
- rzadziej machiavelliczny
- rzadziej machiaweliczny
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Cytaty
|
Przenikliwe, makiaweliczne spojrzenie, linia mocno zaciśniętych ust, a także posągowa stateczność całej postaci nie pozwalają żywić wątpliwości, że przeznaczeniem rodu Medyceuszy jest panowanie i świat wielkiej polityki. źródło: Paweł Huelle: Inne historie, 1999 (books.google.pl) |
|
|
Nie tylko obnaży i ośmieszy opozycję, ale spróbuje skonstruować jakiś dowcip, cytat i oryginalną myśl. Do tego ten błysk w oczach i machiaweliczny uśmiech! źródło: Internet: ryszardmarut.wordpress.com |
1.c plan
Definicja
Warianty
- rzadziej machiaveliczny
- rzadziej machiavelliczny
- rzadziej machiaweliczny
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | makiawelistyczny, makiawelski |
Połączenia
- makiaweliczny plan, pomysł
- iście makiaweliczny
Cytaty
|
[...] mroczne układy polityczne, gdy im się bliżej przyjrzeć, stają się czytelną grą interesów, a makiaweliczne intrygi wynikiem ludzkiej niefrasobliwości, manipulacji, głupoty. źródło: NKJP: Dariusz Rosiak: Globalne otępienie, Polityka, 2004 |
|
|
[...] rządzący postanowili podzielić się władzą z opozycją. [...]. Był to makiaweliczny plan. Dawał wielorakie korzyści. źródło: Henryk Piecuch: Dwa strzały, 2006 (books.google.pl) |
|
|
Przedstawiony zachodnioeuropejskiej opinii publicznej [...] „dokument” Katarzyny surowo osądzał rewolucję francuską, wzywał do obalenia republiki, w machiaveliczny sposób ingerował w wewnętrzne sprawy Rosji. źródło: Andrzej Andrusiewicz: Cywilizacja rosyjska, 2004 (books.google.pl) |
|
|
Po kilku latach pazernych, niesłychanie pokrętnych, wręcz machiavellicznych ruchów, jakie wykonał, by wspiąć się i utrzymać na szczytach władzy - przypomina bombowiec z urwanym podwoziem: nie może bezpiecznie wylądować. Czeka go nieuchronnie katastrofa. źródło: NKJP: Zbigniew Falęcki: Serbskie demony, Gazeta Wyborcza, 1992-06-11 |
|
|
[...] zagadnął go tak miło, naturalnie i swobodnie, jakby w jego głowie nie zrodził się machiaweliczny plan, stanowiący poważne zagrożenie dla honoru, a nawet i życia starego Polaka. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001 |
2.a człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | makiawelistyczny |
Cytaty
|
[...] osoby makiaweliczne bardziej niż niemakiaweliczne skłonne są posługiwać się szantażem emocjonalnym w bliskim związku. Dążą one do zaspokojenia własnych celów, niekiedy też kosztem potrzeb partnera, kierując się zasadą „cel uświęca środki”. źródło: NKJP: Eugenia Mandal: Miłość, władza i manipulacja w bliskich związkach, 2008 |
|
|
Makiaweliczny typ osobowości cechuje [...] ludzi podstępnych, niewzajemnych, skrytych, ponadto instrumentalnie traktujących partnerów interakcji, a także dążących do uzyskania i zachowania przewagi nad otoczeniem [...]. źródło: Leszek J. Świeca, Ewa Katarzyna Wysocka: Makiawelizm edukacyjny, Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa, 2014 (cbsw.uj.edu.pl) |
2.b postawa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | makiawelistyczny |
Cytaty
|
[...] makiaweliczne zachowanie może mieć pozytywy, kiedy makiaweliczny lider dąży do osobistych celów, przynoszących korzyści także innym, gdyż interes własny i grupowy niekoniecznie muszą się wykluczać. źródło: Irena Pilch: Osobowość makiawelisty i jego relacje z ludźmi, 2006 (rebus.us.edu.pl) |
|
|
[…] badania związane z makiawelizmem i IE wskazują, że osoby o wysokim poziomie inteligencji emocjonalnej mają słabą tendencję do zachowań i przekonań makiawelicznych. źródło: Anna Siwy-Hudowska, Anna Kieszkowska-Grudny: Osobowość makiaweliczna i jej czynniki w porównaniach międzypłciowych, Psychologia Spoeczna 2010 (czasopismo.badania.net) |
|
|
[...] postawa makiaweliczna charakteryzuje się brakiem uczuć wyższych, manipulowaniem innymi w celu osiągnięcia zysków, nieufnością i brakiem liczenia się z potrzebami innych. źródło: Internet: slowodnia.com |