UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spoiwo

Chronologizacja

1814, Iljada Homerowska, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spoiwo
spoiwa
D. spoiwa
spoiw
C. spoiwu
spoiwom
B. spoiwo
spoiwa
N. spoiwem
spoiwami
Ms. spoiwie
spoiwach
W. spoiwo
spoiwa

Pochodzenie

Zob. spoić 1

1. budowlane

Definicja

substancja używana do sklejania lub łączenia w jedną masę różnych elementów i powierzchni

Wymowa

[spo-iwo] lub pot. [spojiwo]

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Praca ➔ rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości przestrzeni ➔ ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  substancja

Połączenia

  • scementowane spoiwo; spoiwo budowlane, cementowe, gipsowe, lutownicze, mineralne, żywiczne
  • spoiwo łączy coś

Cytaty

[...] tradycyjna zaprawa powinna składać się z trzech podstawowych składników: spoiwa, kruszywa i wody. Spoiwem zazwyczaj jest cement, a kruszywem - piasek rzeczny lub kopalniany.

źródło: NKJP: Stawianie ścian i drobne prace remontowe, Dziennik Polski, 2000-12-06

Cement romański był kluczowym i uniwersalnym spoiwem używanym do masowej oraz taniej produkcji sztukaterii na elewacjach budynków z XIX i początku XX wieku w wielu krajach europejskich, od Anglii do terenów dawnej Monarchii Austro-Węgierskiej.

źródło: NKJP: Grzegorz Adamski: Cement romański — tajemnica krakowskich kamienic, Wszechświat, 2007-04-01

W skład spoiw stosowanych do wyrobu farb okrętowych wchodzą m. in. takie substancje, jak oleje roślinne, żywice naturalne i syntetyczne oraz substancje bitumiczne.

źródło: NKJP: Stefan Sękowski: 50 ton farb, Młody Technik, 1966

2. rodzinne

Definicja

czynnik, który łączy ściślejszymi więzami ludzi

Wymowa

[spo-iwo] lub pot. [spojiwo]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Oboje byli najcudowniejszymi na świecie rodzicami, a czwórka ich dzieci: Marta, Jan oraz bliźniaczki - Maria (Myszka) i Romana, najsilniejszym, nierozerwalnym spoiwem tego małżeństwa.

źródło: NKJP: Jolanta Wachowicz-Makowska: Świat zapamiętany, 2002

Na Rusi Włodzimierz Monomach był rycerzem wziętym z toposu, władcą - sprawiedliwym panem i opiekuńczym ojcem oraz obrońcą przed najeźdźcami i spoiwem jednoczącym kraj.

źródło: NKJP: Internet

A legenda powstania stała się jednym z fundamentów, na których odbudowano państwo Izrael, i jednym z najważniejszych spoiw dla narodu żydowskiego.

źródło: NKJP: Andrzej Krajewski: Powstańcy z getta chcieli umrzeć z honorem, Dziennik Zachodni, 2008-04-15

Zasiadanie w radzie jest ważnym elementem demokracji w szczepie i spoiwem łączącym kadrę.

źródło: NKJP: hm. Andrzej Grabowski: Kierowanie szczepem, Czuwaj, 2006-11

Data ostatniej modyfikacji: 05.11.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json