Chronologizacja
W 1831 r. wyraz notowany w znaczeniu 'spieszyć się, nacierać'; Złodziej Polityczny, nr 39, polona.pl.
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
depeszuję |
depeszujemy |
|||
| 2 os. |
depeszujesz |
depeszujecie |
|||
| 3 os. |
depeszuje |
depeszują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
depeszowałem +(e)m depeszował |
depeszowałam +(e)m depeszowała |
depeszowałom +(e)m depeszowało |
depeszowaliśmy +(e)śmy depeszowali |
depeszowałyśmy +(e)śmy depeszowały |
| 2 os. |
depeszowałeś +(e)ś depeszował |
depeszowałaś +(e)ś depeszowała |
depeszowałoś +(e)ś depeszowało |
depeszowaliście +(e)ście depeszowali |
depeszowałyście +(e)ście depeszowały |
| 3 os. |
depeszował |
depeszowała |
depeszowało |
depeszowali |
depeszowały |
bezosobnik: depeszowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę depeszował będę depeszować |
będę depeszowała będę depeszować |
będę depeszowało będę depeszować |
będziemy depeszowali będziemy depeszować |
będziemy depeszowały będziemy depeszować |
| 2 os. |
będziesz depeszował będziesz depeszować |
będziesz depeszowała będziesz depeszować |
będziesz depeszowało będziesz depeszować |
będziecie depeszowali będziecie depeszować |
będziecie depeszowały będziecie depeszować |
| 3 os. |
będzie depeszował będzie depeszować |
będzie depeszowała będzie depeszować |
będzie depeszowało będzie depeszować |
będą depeszowali będą depeszować |
będą depeszowały będą depeszować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
depeszujmy |
|
| 2 os. |
depeszuj |
depeszujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
depeszowałbym bym depeszował |
depeszowałabym bym depeszowała |
depeszowałobym bym depeszowało |
depeszowalibyśmy byśmy depeszowali |
depeszowałybyśmy byśmy depeszowały |
| 2 os. |
depeszowałbyś byś depeszował |
depeszowałabyś byś depeszowała |
depeszowałobyś byś depeszowało |
depeszowalibyście byście depeszowali |
depeszowałybyście byście depeszowały |
| 3 os. |
depeszowałby by depeszował |
depeszowałaby by depeszowała |
depeszowałoby by depeszowało |
depeszowaliby by depeszowali |
depeszowałyby by depeszowały |
bezosobnik: depeszowano by
bezokolicznik: depeszować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
depeszując
gerundium: depeszowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | depeszowanie |
depeszowania |
| D. | depeszowania |
depeszowań |
| C. | depeszowaniu |
depeszowaniom |
| B. | depeszowanie |
depeszowania |
| N. | depeszowaniem |
depeszowaniami |
| Ms. | depeszowaniu |
depeszowaniach |
| W. | depeszowanie |
depeszowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: depeszujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | depeszujący |
depeszujący |
depeszujący |
depeszujące |
depeszująca |
| D. | depeszującego |
depeszującego |
depeszującego |
depeszującego |
depeszującej |
| C. | depeszującemu |
depeszującemu |
depeszującemu |
depeszującemu |
depeszującej |
| B. | depeszującego |
depeszującego |
depeszujący |
depeszujące |
depeszującą |
| N. | depeszującym |
depeszującym |
depeszującym |
depeszującym |
depeszującą |
| Ms. | depeszującym |
depeszującym |
depeszującym |
depeszującym |
depeszującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | depeszujący |
depeszujący |
depeszujące |
depeszujące |
| D. | depeszujących |
depeszujących |
depeszujących |
depeszujących |
| C. | depeszującym |
depeszującym |
depeszującym |
depeszującym |
| B. | depeszujących |
depeszujących |
depeszujących |
depeszujące |
| N. | depeszującymi |
depeszującymi |
depeszującymi |
depeszującymi |
| Ms. | depeszujących |
depeszujących |
depeszujących |
depeszujących |
odpowiednik aspektowy: zadepeszować
Pochodzenie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość telefon/telegraf
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | telegrafować |
Cytaty
|
[...] sześć godzin później depeszowano o demonstracjach w Szczecinie i wprowadzonej tam godzinie policyjnej. źródło: NKJP: Mieczysław Nurek: Grudzień 1970, Dziennik Bałtycki, 2001-02-16 |
|
|
18 kwietnia 1919 roku generał Józef Haller, dowódca Błękitnej Armii właśnie z Leszna depeszował do naczelnika Józefa Piłsudskiego, że polska armia jest już w kraju. źródło: NKJP: MICH: Święto przeciwlotników, Gazeta Poznańska, 2003-08-28 |
|
|
Przez Szwecję docierają do Finlandii. Lenin depeszuje: „Będziemy w poniedziałek o 11 wieczór. Zawiadomcie ”Prawdę„. Powitanie miał uroczyste. źródło: NKJP: Józef Hen: Bruliony profesora T., 2006 |
|
|
Depeszujcie natychmiast, coście zdziałali. źródło: NKJP: Karol Mórawski: Kartki z dziejów Żydów warszawskich, 1993 |
|
|
Podobno minister spraw zagranicznych depeszował policji berlińskiej, by go odesłano do Warszawskiej Cytadeli, do X Pawilonu. źródło: Internet: um.pabianice.pl |
Składnia
|
+ | depeszować | + |
(SKĄD) +
(DOKĄD) +
o CZYM
|
|
+ | depeszować | + |
(SKĄD) +
(DOKĄD) +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|
|
+ | depeszować | + |
(SKĄD) +
(DOKĄD) +
MOWA WPROST
|