Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2, m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | dereń |
derenie |
|
| D. | derenia dereniu |
dereni |
|
| C. | dereniowi |
dereniom |
|
| B. | derenia dereń |
derenie |
|
| N. | dereniem |
dereniami |
|
| Ms. | dereniu |
dereniach |
|
| W. | dereniu |
derenie |
Pochodzenie
ukr. deren
Nazwa zapożyczona z ukr. zamiast st.pol. drzon, -ń w pol. wtórne przez asymilację morfologiczną, jak w grzebień, kamień. Zastąpienie nazwy st.pol. przez ukr. objaśnia się tym, że drzewa dereniowe (tylko w ciepłym klimacie osiągające pełny wzrost około 8 m) uprawiano dla twardego drewna głównie na Podolu (Bańk.).
1.a krzew
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ drzewa i krzewy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | krzew |
Połączenia
- gałązki, pędy derenia
- sadzić, uprawiać dereń
Cytaty
|
W tzw. strefach buforowych, oddzielających filtry, posadzono dwa gatunki krzewów - dereń oraz wierzbę wiciową. źródło: NKJP: (K.N.): Wierzby i pstrągi czystości, Dziennik Bałtycki, 2001-12-03 |
|
|
W Polsce możemy kupić sadzonki dereni jadalnych, kousa, białych, kanadyjskich i rozłogowych. źródło: NKJP: Agnieszka Zielińska: Dekoracyjne i owocowe, Dziennik Zachodni, 2006-06-14 |
1.b owoc
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ owoce i warzywa
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | owoc |
Połączenia
- kompot, konfitura, nalewka z derenia
Cytaty
|
Na pełgającym fioletowo podgrzewaczu spirytusowym stały gęsto polewane gliniaczki z grzybkami w śmietanie, a pod serwetką sztywną jak namiot piętrzyły się paszteciki z francuskiego ciasta, nadziewane móżdżkiem, w karafkach nalewka na dereniu [...]. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995 |
|
|
Siadali na podłodze w salonie i wyjadali konfitury z derenia, które robiła moja mama – wspomina pani profesor. źródło: NKJP: Ewa Kozakiewicz: Najważniejsze jest wejście, Gazeta Krakowska, 2006-10-28 |