UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kostny

Chronologizacja

1437, SStp

Pochodzenie

Zob. kość

1. związany z kością - częścią ciała

Definicja

związany z kością - częścią ciała

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

1.a tkanka

Definicja

tworzący kość - część ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • fragment, szpik, zrost kostny; masa, tkanka kostna; komórki kostne

Cytaty

Monika miała mocno poranioną głowę. Zdecydowano się na natychmiastową operację, usunięto jej krwiak mózgu i płat kostny.

źródło: NKJP: Paweł Pełka: Walka o życie zamiast studniówki, Dziennik Polski - Podhale, 2003-02-03

[...] szpik kostny pobiera się trzema metodami: jako szpik z nakłucia kości biodrowej lub kości mostka, poprzez zbieranie komórek macierzystych krwi obwodowej za pomocą separatora komórkowego oraz - ta trzecia metoda jest coraz bardziej popularna - przez pobieranie krwi pępowinowej.

źródło: NKJP: (E): Szpik do banku, Dziennik Polski - Kraj, 2000-04-20

Tkanka kostna, której strukturę tworzy sieć precyzyjnie rozłożonych beleczek kostnych, jest przykładem idealnej konstrukcji równoważącej rozkład sił grawitacji i obciążeń powstających w czasie ruchu.

źródło: NKJP: Bożena Ryczkowska: Bóle kregosłupa, 2002

Kozły zrzucają poroże późną jesienią [...]. Zrzucanie parostków powodują hormony, które rozluźniają komórki kostne łączące możdżeń z tyką i wtedy tyki przy potrąceniu, np. o gałąź, odłamują się.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski, Vademecum myśliwego, 1955

Niektórzy panowie są zdziwieni, że od ostatniego badania zmniejszyli się o kilka centymetrów, zmalała też ich masa kostna.

źródło: NKJP: Iwona Rojek: Faceci odchodzą pierwsi, Echo Dnia, 2005-05-19

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kostny
kostny
kostny
kostne
kostna
D. kostnego
kostnego
kostnego
kostnego
kostnej
C. kostnemu
kostnemu
kostnemu
kostnemu
kostnej
B. kostnego
kostnego
kostny
kostne
kostną
N. kostnym
kostnym
kostnym
kostnym
kostną
Ms. kostnym
kostnym
kostnym
kostnym
kostnej
W. kostny
kostny
kostny
kostne
kostna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kostni
kostni
kostne
kostne
D. kostnych
kostnych
kostnych
kostnych
C. kostnym
kostnym
kostnym
kostnym
B. kostnych
kostnych
kostnych
kostne
N. kostnymi
kostnymi
kostnymi
kostnymi
Ms. kostnych
kostnych
kostnych
kostnych
W. kostni
kostni
kostne
kostne

1.b szkielet

Definicja

zbudowany z kości - części ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • szkielet; system, układ kostny; struktura kostna; szczątki, znaleziska kostne

Cytaty

W życiu płodowym i u noworodka materiał, z którego jest utworzony szkielet kostny, stanowi tkanka [...] grubowłóknista.

źródło: NKJP: Jan Zarzycki, Jan Kuryszko: Anatomia mikroskopowa zwierząt domowych i człowieka, 1995

[...] doznał tylko stłuczenia z rozcięciem stawu kolanowego, a aparat kostny nie został uszkodzony.

źródło: NKJP: Małgorzata Syrda-Śliwa: Małopolska blisko awansu, Dziennik Polski - Sport, 1999-06-28

Na rozwój układu kostnego ma wpływ podnoszenie ciężarów nawet w pozycji siedzącej i leżącej, wówczas na uraz narażone są także ręce.

źródło: NKJP: MN: Sport to zawsze zdrowie?, Nakielski Czas, 2005-11-23

[...] płazy te miały wciąż rudymentarną płetwę ogonową z kostnymi promieniami, okrągłe kostne łuski i przednie kończyny wciąż większe od tylnych.

źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na ziemi: wprowadzenie do paleobiologii, 1992

Gerard Gierliński ustalił, że wędrowcami znad świętokrzyskiej rzeki były dilofozaury, smukłe dinozaury z podwójnym kostnym grzebieniem na głowie.

źródło: NKJP: Marzena Nowakowska: Dyzio z Gór Świętokrzyskich, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1997-10-10

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kostny
kostny
kostny
kostne
kostna
D. kostnego
kostnego
kostnego
kostnego
kostnej
C. kostnemu
kostnemu
kostnemu
kostnemu
kostnej
B. kostnego
kostnego
kostny
kostne
kostną
N. kostnym
kostnym
kostnym
kostnym
kostną
Ms. kostnym
kostnym
kostnym
kostnym
kostnej
W. kostny
kostny
kostny
kostne
kostna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kostni
kostni
kostne
kostne
D. kostnych
kostnych
kostnych
kostnych
C. kostnym
kostnym
kostnym
kostnym
B. kostnych
kostnych
kostnych
kostne
N. kostnymi
kostnymi
kostnymi
kostnymi
Ms. kostnych
kostnych
kostnych
kostnych
W. kostni
kostni
kostne
kostne

1.c chirurgia

Definicja

obejmujący procesem lub działaniem kość - część ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • przeszczep; ubytek, wiek kostny; zmiana; chirurgia kostna

Cytaty

Korzystny wpływ na metabolizm kostny mają progestageny zarówno pochodne 17-hydroksyprogesteronu, jak i 19-noretysteronu.

źródło: NKJP: Marek Pawlikowski: Leczenie hormonami i pochodnymi hormonów, 1988

Objawami tej choroby są między innymi impotencja, utrata libido, zmęczenie, nastroje depresyjne oraz postępujący zanik kostny, czyli osteoporoza.

źródło: NKJP: Ron Winslow: Plasterek z testosteronem przywróci radość życia, Gazeta Wyborcza - The Wall Street Journal Europe, 1995-10-09

[...] volkswagen golf potrącił w Sobolowie (gmina Bochnia) 10-letnią dziewczynkę. Jej obrażenia kostne okazały się tak poważne, że ranną musiano przewieźć do Tarnowa na oddział ortopedii.

źródło: NKJP: (PK): Krótko, Dziennik Polski - Bochnia, 2002-04-24

W dwa lata później powstaje w Konstancinie samodzielny szpital chirurgii kostnej [...].

źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Latowisko próżności, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1995-06-02

Chirurdzy ze wspomnianego Instytutu przeprowadzili około stu operacji kostnych z zastosowaniem tantalu.

źródło: NKJP: (ws): Tantal zastępuje kość, prasa, 1966

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kostny
kostny
kostny
kostne
kostna
D. kostnego
kostnego
kostnego
kostnego
kostnej
C. kostnemu
kostnemu
kostnemu
kostnemu
kostnej
B. kostnego
kostnego
kostny
kostne
kostną
N. kostnym
kostnym
kostnym
kostnym
kostną
Ms. kostnym
kostnym
kostnym
kostnym
kostnej
W. kostny
kostny
kostny
kostne
kostna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kostni
kostni
kostne
kostne
D. kostnych
kostnych
kostnych
kostnych
C. kostnym
kostnym
kostnym
kostnym
B. kostnych
kostnych
kostnych
kostne
N. kostnymi
kostnymi
kostnymi
kostnymi
Ms. kostnych
kostnych
kostnych
kostnych
W. kostni
kostni
kostne
kostne

1.d mączka

Definicja

wytworzony z kości - części ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rodzaje przemysłu

Połączenia

  • klej, śrut kostny; mączka kostna

Cytaty

Produkcja żelatyny wyższych gatunków, spożywczej i fotograficznej, polega na wielokrotnej demineralizacji śrutu kostnego w kwasie solnym [...].

źródło: NKJP: Bronisław Bartkiewicz: Oczyszczanie ścieków przemysłowych, 2002

Kolagen stosuje się najczęściej do produkcji kleju kostnego i żelatyny.

źródło: NKJP: Iza Bednarz: Do rany przyłóż, Gazeta Wyborcza, 1997-03-28

Mączka kostna, jak wiadomo, jest obecna w koncentratach spożywczych w proszku, zupach, galaretkach owocowych.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 14.12.2000

W 1895 powstała tu Fabryka Wyrobów Tłuszczowych „Strem” (dziś Zakłady Chemiczne „Strem” Strzemieszyce), w latach następnych fabryka przetworów kostnych i odpadów skórnych, huta szkła butelkowego.

źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997

Głównym zadaniem ośrodka (do dziś jedynego takiego w Polsce) było badanie właściwości mechanicznych kości ludzkich i wytwarzanie z nich kształtek kostnych (np. główek kości udowych) do implantów.

źródło: NKJP: Iza Bednarz: Do rany przyłóż, Gazeta Wyborcza, 1997-03-28

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kostny
kostny
kostny
kostne
kostna
D. kostnego
kostnego
kostnego
kostnego
kostnej
C. kostnemu
kostnemu
kostnemu
kostnemu
kostnej
B. kostnego
kostnego
kostny
kostne
kostną
N. kostnym
kostnym
kostnym
kostnym
kostną
Ms. kostnym
kostnym
kostnym
kostnym
kostnej
W. kostny
kostny
kostny
kostne
kostna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kostni
kostni
kostne
kostne
D. kostnych
kostnych
kostnych
kostnych
C. kostnym
kostnym
kostnym
kostnym
B. kostnych
kostnych
kostnych
kostne
N. kostnymi
kostnymi
kostnymi
kostnymi
Ms. kostnych
kostnych
kostnych
kostnych
W. kostni
kostni
kostne
kostne
Data ostatniej modyfikacji: 04.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json