UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

indeterminizm

Chronologizacja

1821, Anton Karl Reyberger, Etyka chrześcijańska, czyli teologia moralna do użycia szkolnego zastosowana, tłum. Jan Kanty Chodani, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	indeterminizm	indeterminizmy
D.	indeterminizmu	indeterminizmów
C.	indeterminizmowi	indeterminizmom
B.	indeterminizm	indeterminizmy
N.	indeterminizmem	indeterminizmami
Ms.	indeterminizmie	indeterminizmach
W.	indeterminizmie	indeterminizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

ang. indeterminism

fr. indéterminisme

niem. Indeterminismus

1. w filozofii

Definicja

filoz.

koncepcja filozoficzna głosząca niezależność zjawisk, zdarzeń i zachowań jednostek od ogółu warunków ich wystąpienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Połączenia

indeterminizm geograficzny
determinizm i indeterminizm

Cytaty

W opublikowanym w 1950 r. artykule „Indeterminism in Quantum Physics and in Classical Physics” naszkicował swoją koncepcję indeterminizmu, polegającą na tym, że logiczna niemożliwość zupełnego przewidzenia przyszłości jest najmocniejszą przesłanką za odrzuceniem determinizmu naukowego.

źródło: Mariusz Baczyński: Refutacja determinizmu naukowego, Roczniki Filozoficzne, 1999 (jstor.org)

Odpowiedzialność jest ujmowana zupełnie odmiennie przez zwolenników determinizmu i indeterminizmu. [...] Stanowiska indeterministyczne, współcześnie znajdujące swoje odzwierciedlenie w egzystencjalizmie, głoszą, że czyny ludzkie są całkowicie wolne, człowiek sam bierze za nie odpowiedzialność.

źródło: NKJP: Ewa Małecka: Ograniczenia decyzji przedsiębiorstwa w procesie transformacji systemowej, 1998

2. człowieka

Definicja

książk.

cecha osób lub zjawisk, których przyszłych zachowań nie można przewidzieć na podstawie ich zachowania w przeszłości lub pochodzenia

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

Przy interpretacji kopenhaskiej, cząstka zachowuje pełną losowość zachowań na poziomie mikroświata; świadczyłoby to o indeterminizmie zachowań cząstki.

źródło: NKJP: Internet

Wolność oznacza pewien stopień indeterminizmu: człowiek nie jest jedynie wytworem dziedziczności i środowiska.

źródło: NKJP: Barbara Mróz: Osobowość wybitnych aktorów polskich, 2008

Składnia

indeterminizm

(CZEGO)

3. w muzyce

Definicja

muz.

kierunek w muzyce postulujący takie komponowanie utworów muzycznych, by ich wykonanie było w jakimś stopniu zależne od przypadku i za każdym razem inne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Relacje znaczeniowe

synonimy:

aleatoryzm

Cytaty

Zamiast ściśle kontrolować wszystkie elementy kompozycji, dopuścili do jej tworzenia i wykonywania operacje losowe, co nazywa się aleatoryzmem lub indeterminizmem. Dzięki temu żaden utwór nie mógł dwa razy zabrzmieć tak samo.

źródło: Internet: muzykotekaszkolna.pl

Im większa kontrola nad muzyką, tym większe jej skrępowanie. Indeterminizm stał się jedną z dróg do wyzwolenia.

źródło: Daleth Tichy: Incydentalne ilustracje maszyny teoretycznej, Hipostazy, 2020-08-07 (hipostazy.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 19.11.2020