UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bezwolny

Chronologizacja

1769, SL

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. bezwolny
bezwolny
bezwolny
bezwolne
bezwolna
D. bezwolnego
bezwolnego
bezwolnego
bezwolnego
bezwolnej
C. bezwolnemu
bezwolnemu
bezwolnemu
bezwolnemu
bezwolnej
B. bezwolnego
bezwolnego
bezwolny
bezwolne
bezwolną
N. bezwolnym
bezwolnym
bezwolnym
bezwolnym
bezwolną
Ms. bezwolnym
bezwolnym
bezwolnym
bezwolnym
bezwolnej
W. bezwolny
bezwolny
bezwolny
bezwolne
bezwolna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. bezwolni
bezwolni
bezwolne
bezwolne
D. bezwolnych
bezwolnych
bezwolnych
bezwolnych
C. bezwolnym
bezwolnym
bezwolnym
bezwolnym
B. bezwolnych
bezwolnych
bezwolnych
bezwolne
N. bezwolnymi
bezwolnymi
bezwolnymi
bezwolnymi
Ms. bezwolnych
bezwolnych
bezwolnych
bezwolnych
W. bezwolni
bezwolni
bezwolne
bezwolne

Pochodzenie

Zob. wola

1.a człowiek

Definicja

taki, który nie kieruje się własną wolą, tylko biernie poddaje się otoczeniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • bezwolny wykonawca czegoś; bezwolna kukła, marionetka, ofiara; bezwolne narzędzie; bezwolni ludzie; bezwolne dzieci
  • całkowicie bezwolny

Cytaty

Wymyślenie czegoś tak niezwykłego i prostego jednocześnie daje jej nieoczekiwaną siłę. Nie jest już bezwolnym stworzeniem, za jakie bierze ją mama.

źródło: NKJP: Andrzej Bart: Rewers: nowela filmowa, 2009

Komunizm dążył do stworzenia bezwolnych niewolników, którymi rządzi się za pomocą strachu.

źródło: NKJP: Józef Augustyn: Aby życie było szczęśliwe. Wywiady i czaty, 2007

Wszelka radość życia go opuściła, ten silny, energiczny, pogodny mężczyzna stał się nagle ponury, osowiały i bezwolny.

źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Przekraczając światło, 1996

W zgodzie ze swym temperamentem, nie pozostawał zupełnie bezwolny wobec rzeczywistości politycznej.

źródło: NKJP: Eryk Krasucki: Międzynarodowy komunista Jerzy Borejsza – biografia polityczna, 2009

Władza autokratyczna w Rosji może więc każdej swojej samowoli nadać sankcję prawa, ponieważ tamtejsze społeczeństwo, a właściwie tamtejsi poddani są całkowicie bezwolni i ulegli.

źródło: NKJP: Ryszard Przybylski: Uśmiech Demokryta, 2009

1.b wybór

Definicja

charakterystyczny dla kogoś, kto nie kieruje się własną wolą, tylko biernie poddaje się otoczeniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Można oczywiście przyjąć wprost, bezkrytycznie, te prawdy, ale oznaczałoby to bezwolne poddanie się i odarcie do cna z wielu ideałów [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 01.03.1995 r.

Rozpieszczanie oznacza inwestowanie czasu i energii w zaspokajanie potrzeb wnuków, a nie bezkrytyczne uleganie doraźnym kaprysom i bezwolną kapitulację wobec chwilowych trudności.

źródło: NKJP: Zofia Milska-Wrzosińska: Para z dzieckiem, czyli niezupełnie poprawne politycznie uwagi o rodzicielstwie, 2005

Salomea nie wyrywała ręki, ale jej dłoń była dziwnie bezwolna.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Data ostatniej modyfikacji: 24.09.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json