UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

indeterministycznie

Chronologizacja

1897, Przegląd Tygodniowy Życia Społecznego, Literatury i Sztuki, nr 6, polona.pl

Odmiana

część mowy: przysłówek

Pochodzenie

Od: indeterminizm

1. definiować

Definicja

filoz. 
zgodnie z założeniami indeterminizmu - koncepcji filozoficznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ filozofia

Cytaty

Ponowoczesna duchowość jest dążeniem do poznania prawdy osadzonym w deterministycznie lub indeterministycznie rozumianych przyczynach istnienia rzeczywistości takiej, jaka jest doświadczana realnie przez człowieka.

źródło: Halina Mielicka-Pawłowska: Duchowość jako forma porządku aksjonormatywnego, Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne, 2017 (cejsh.icm.edu.pl)

W piśmiennictwie radykalizm poglądów nacechowanych indeterministycznie miał jednak też swoich przeciwników.

źródło: Rajnhard Kokot: Kilka uwag w kwestii normatywnego wyrazu przestępczości zawodowej w polskim prawie karnym, Palestra, 2020-04 (palestra.pl)

2. zachowywać się

Definicja

książk. 
tak, że nie można tego przewidzieć na podstawie zachowania w przeszłości lub pochodzenia

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

Człowiek to taka kulka, która zachowuje się indeterministycznie. Kopnięty [...] może polecieć bezwolnie, a może zawrócić i urwać nogę kopiącemu.

źródło: NKJP: Internet

To zależy od tego, czy wszechświat działa deterministycznie, tzn. przyszłość jest z góry ustalona, czy też działa indeterministycznie, czyli zdarzenia powstają losowo.

źródło: Internet: dyskusje.katolik.pl

3. komponować

Definicja

muz. 
zgodnie z założeniami indeterminizmu - kierunku w muzyce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ prądy, kierunki i kategorie artystyczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ muzyka

Cytaty

W drugim z tych wariantów – najbardziej charakterystycznym dla Bogusławskiego – forma utworu jest ściśle ustalona przez kompozytora. W kompozycjach tego typu, zapisanych w sposób tradycyjny, indeterministycznie potraktowana została regulacja czasu trwania wartości rytmicznych.

źródło: Anna Stachura-Bogusławska: Aleatoryzm i forma otwarta w twórczości Edwarda Bogusławskiego, Edukacja Muzyczna, 2011 (czasopisma.ujd.edu.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 08.01.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json