UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

lorneta

Chronologizacja

1814, Gazeta Korrespondenta Warszawskiego y Zagranicznego, nr 98, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. lorneta
lornety
D. lornety
lornet
C. lornecie
lornetom
B. lornetę
lornety
N. lornetą
lornetami
Ms. lornecie
lornetach
W. lorneto
lornety

Pochodzenie

fr. lorgnette

1. wojskowa

Definicja

duża lornetka - przyrząd optyczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Połączenia

  • patrzeć, wypatrzyć, zobaczyć przez lornetę

Cytaty

Wśród tych brakujących przyrządów najważniejszymi były: lorneta obserwacyjna służąca do obserwacji przestworza, lorneta nocna rozpoznawcza, przeznaczona do rozpoznawania samolotów oraz lorneta oficera ogniowego, za pomocą której mógł on obserwować prowadzenie ognia ze stanowiska baterii.

źródło: NKJP: Piotr Matejuk: Wojskowe przyrządy optyczne w II Rzeczypospolitej, 1997

Pochwyciłem lornetę i skierowałem ją na ptaki. Jako przedostatni z lewej leciał gołąb pocztowy.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1965

Dzień był mglisty i nieprzyjemny. Kapitan co chwila przecierał okulary morskiej lornety, bo najwidoczniej osiadała na nich wilgoć.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Bracia nie mieli dość lornet, by starczyło dla wszystkich, i obserwowali Ceremonię na zmianę.

źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Przekraczając światło

2. w restauracji

Definicja

pot.  żart. 
dwie porcje mocnego alkoholu podawane w kieliszkach

Noty o użyciu

Używane przeważnie w połączeniach: lorneta z meduzą, lorneta i meduza.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Cytaty

- Siostro, lornetę dla mnie i mojego szanownego kolegi! - krzyknął okularnik do barmanki, a kiedy postawiła kieliszki na blacie, wzniósł jeden do góry.

źródło: NKJP: Piotr Czerwiński: Przebiegum życiae czyli Kartonowa sieć, 2009

Rozstali się w pokoju, a właściwie rozdzieliła ich wódka, ponieważ po dwu następnych lornetach Bartosz był nawalony jak stodoła i mógł już tylko krzyczeć albo bełkotać.

źródło: NKJP: Piotr Czerwiński: Przebiegum życiae czyli Kartonowa sieć, 2009

Tylko Władek, niezależnie od tego, ile wypił, zachowywał powagę i [...] roznosił tace z lornetami i meduzami drżącymi w agonii, które klienci o zahartowanych przełykach polewali obficie octem spirytusowym i po męsku załatwiali na dwa razy.

źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009

Równiacha jesteś. Dałeś popalić. Masz u mnie lornetę.

źródło: NKJP: Piotr Lipiński, Leszek K. Talko: Kocur zeżarł żabę, Gazeta Wyborcza, 1996-02-23

Odesłania

Zob. też:

meduza

Data ostatniej modyfikacji: 28.01.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json