UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

marmurek

Chronologizacja

1596, SPXVI
W postaci: marmorek; inne znaczenie: 'czarny lis, którego futro wpada w kolor niebieski'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. marmurek
marmurki
D. marmurka
marmurków
C. marmurkowi
marmurkom
B. marmurek
marmurki
N. marmurkiem
marmurkami
Ms. marmurku
marmurkach
W. marmurku
marmurki

Pochodzenie

Od: marmur

1. ekspresywnie

Definicja

ekspresywnie o marmurze

Cytaty

1.a skała

Definicja

ekspresywnie o marmurze - skale

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia minerały i pierwiastki

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Relacje znaczeniowe

synonimy:  marmur
hiperonimy:  kamień, skała

Cytaty

Bransoletki zostały wykonane z kamieni naturalnych (szara z marmurku, czerwona z jaspisu).

źródło: Internet: vinted.pl

Myślę, że rzeźba w marmurku w Twoim wykonaniu to pikuś!

źródło: Internet: cro.pl

1.b przedmiot

Definicja

ekspresywnie o marmurze - przedmiocie wykonanym z marmuru - twardej skały

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  marmur

Cytaty

[...] kupią marmurki na pomniki i wieniec dla bohaterskich partyzantów UPA.

źródło: NKJP: Internet

Ktoś bogatszy może sobie nawet marmurki wstawić, biedniejszy będzie mieszkał bez tego, ale wartość samego mieszkania dla spółdzielni [...] powinna być być jednakowa.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 30. posiedzenia Senatu RP z dnia 11.12.2002

[...] będzie o kilka marmurków mniej na ZUS-owym korytarzu.

źródło: NKJP: Internet

2.a deseń

Definicja

deseń w formie nieregularnych, jasnych plamek i linii na ciemnym tle lub odwrotnie, przypominający wzór niektórych odmian marmuru - skały

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wzory

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  deseń

Cytaty

Pamiętała swoje dżinsy w marmurek i dżinsy na gumkę.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo. Komedia romantyczna, 2004

Dyrektor przyznaje [...], że na początku w planach było układanie gresowych płytek [...], ale - jak dodaje - „w gresie nie ma wielkich możliwości kolorystycznych, do wyboru są jedynie zielone, czerwone, brązowe i marmurek”.

źródło: NKJP: (BAJ): Łazienka w klatce, Dziennik Polski, 2006-10-02

[...] maszynę do lodów musiałbym kupić na raty. [...] miałbym tylko trzy smaki i cassate. [...] A te cassate przez gazę bym całymi tygodniami przecierał, żeby marmurki powstały. To jest artyzm!

źródło: Michał Witkowski: Barbara Radziwiłłówna z Jaworzna-Szczakowej, 2007 (books.google.pl)

2.b rzecz

Definicja

coś, co ma deseń w marmurek

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka

Cytaty

[...] opowiada o swoim pierwszym tomiku [...]. Miała być szara okładka, a jest wstrętny różowy marmurek.

źródło: NKJP: Dorota Nyk: Wojna o tomik, Gazeta Wrocławska, 2002-04-23

[...] zasłonił telefon tą swoją kurtką marmurkiem.

źródło: NKJP: Wojciech Stamm: Czarna matka, 2008

Z [...] torebki wyjęła papier i pióro. Z zielonego marmurku, z klipsem w kształcie dzioba i grawerowaną złotą obrączką. - Pelikan?

źródło: NKJP: Dorota Nyk: Blondynka z miasta Łodzi, Andrzej Kwietniewski, 2008

Śniade merle rodzą się ze skrzyżowania marmurków ze śniadymi psami.

źródło: NKJP: Internet

3. osełka

Definicja

kamień służący do ostrzenia delikatniejszych narzędzi

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  osełka

Cytaty

[...] ostrzą noże na specjalnym marmurku, a potem wygładzają na skórzanym pasie.

źródło: NKJP: Golem, Dziennik Polski, 1999-12-20

Do zdjęcia drutu należy użyć drobnoziarnistej osełki lub marmurka.

źródło: Roman Hrycyk: Ręczna piła leśna, 1946 (books.google.pl)

[...] po ojcu mam dwa scyzoryki i różne osełki (marmurki), na których je ostrzył.

źródło: Internet: forum.knives.pl

Data ostatniej modyfikacji: 08.11.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json