UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

apriorycznie

Chronologizacja

1843, Rok 1843 pod Względem Oświaty, Przemysłu i Wypadków Czasowych, polona.pl

Odmiana

część mowy: przysłówek

Pochodzenie

Od: a priori I

1. poznawać

Definicja

filoz. 
tak, że coś odnosi się do poznania niezależnego od doświadczenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Cytaty

On chciał rozumieć rzeczywistość w sposób niepowątpiewalny. To zaś mogło mu (w jego rozumieniu) zapewnić tylko poznanie oderwane od wszelkiej empirii, a więc poznanie czysto apriorycznie intelektualne.

źródło: Mieczysław Albert Krąpiec: Struktura bytu, 1991 (books.google.pl)

Apriorycznie poznawać można sam przedmiot. Przedmiot z jego jakościami dostępny jest nie tylko zmysłowości, lecz także bezpośredniej naoczności niezmysłowej.

źródło: Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej, 1975 (books.google.pl)

2. eliminować

Definicja

książk. 
bez uprzedniego zapoznania się z faktami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  a priori I
antonimy:  a posteriori I

Połączenia

  • !?zakładać coś apriorycznie
  • przyjęty apriorycznie

Cytaty

Dosyć apriorycznie, choć kierując się założeniami teoretycznymi, przedstawiono zależności między negatywnymi zachowaniami jednostki a współdeterminującymi je stanami osobowości i różnymi przyczynami niedostosowania społecznego.

źródło: NKJP: Ewa Wysocka: Diagnoza w resocjalizacji, 2008

[...] robiłem solenny przegląd kandydatek. W grę wchodziły tylko te, które siedziały w fotelach i czytały literaturę piękną albo [...] słuchały muzyki poważnej. Czytelniczki pism i słuchaczki rocka eliminowałem apriorycznie [...].

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Moje pierwsze samobójstwo i dziewięć innych opowieści, 2006

Informacja normatywna

Połączenie zakładać #coś# apriorycznie uznawane za niepoprawne.

Data ostatniej modyfikacji: 27.11.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj