UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

klockowy

Chronologizacja

1726, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. klockowy
klockowy
klockowy
klockowe
klockowa
D. klockowego
klockowego
klockowego
klockowego
klockowej
C. klockowemu
klockowemu
klockowemu
klockowemu
klockowej
B. klockowego
klockowego
klockowy
klockowe
klockową
N. klockowym
klockowym
klockowym
klockowym
klockową
Ms. klockowym
klockowym
klockowym
klockowym
klockowej
W. klockowy
klockowy
klockowy
klockowe
klockowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. klockowi
klockowi
klockowe
klockowe
D. klockowych
klockowych
klockowych
klockowych
C. klockowym
klockowym
klockowym
klockowym
B. klockowych
klockowych
klockowych
klockowe
N. klockowymi
klockowymi
klockowymi
klockowymi
Ms. klockowych
klockowych
klockowych
klockowych
W. klockowi
klockowi
klockowe
klockowe

Pochodzenie

kloc

1. układanka

Definicja

związany z klockami - zabawką

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Bieg życia ➔ narodziny i dzieciństwo

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Czas wolny ➔ gry i zabawy

Cytaty

Dostałam też kuchenkę z emaliowanymi naczyniami i filiżankami, klockową łamigłówkę, która przedstawiała królewnę Śnieżkę ze zwierzątkami i krasnoludkami, oraz małą maszynę do szycia - kręciło się ją za korbkę i szyła jak prawdziwa.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Układanki klockowe czy puzzle to najlepsza forma rozrywki.

źródło: Internet: ivro.pl

2. hamulec

Definicja

związany z klockiem - elementem konstrukcyjnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Urządzenia i maszyny ➔ budowa urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Transport ➔ transport lądowy

Połączenia

  • hamulec klockowy

Cytaty

[...] dziadek nacisnął na hamulce, ale to były hamulce citroëna, klockowe, nie hydrauliczne, tak więc francuskie cudo wyrżnęło ostro w piramidę baniek [...],

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Mercedes-benz. Z listów do Hrabala, 2002

3. kształt

Definicja

związany z klockiem - kształtem prostopadłościanu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ kształty i figury

Cytaty

Po drugie, z tzw. katalogów projektów gotowych, które przez dziesięciolecia oferowały bliźniaczo podobne do siebie klockowe wizje. Po trzecie, z wszechobecnych wzorów; klockowych szkół, ośrodków zdrowia, pawilonów handlowych.

źródło: NKJP: Piotr Sarzyński: Alla polacca, czyli willa Polaka, Polityka, 2007-07-14

A dalej klockowa rudera z lat sześćdziesiątych - hotel „Gromada”, bez żadnej gwiazdki, za to z pęknięciem, które przebiega środkiem, od parteru po dach, i grozi rozpołowieniem budynku.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Miasto szklanych słoni, 2010

Jak twierdzą projektanci - jego realizacja nie jest wcale droższa od wybudowania domu o prostej, geometrycznej architekturze klockowej.

źródło: NKJP: (xx): Dom jak z bajki, Dziennik Bałtycki, 1999-12-28

4. haft

Definicja

rzem. 
związany z klockiem - elementem używanym do haftowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Przemysł ➔ rzemiosło

Połączenia

  • haft klockowy, koronka klockowa

Cytaty

Zupełnie inny niż wszystkie wydaje się haft klockowy. Technika jego wykonywania budziła powszechny zachwyt. Serwety, chusty, obrusy w formie miliona sznurkowych oczek, a wykonywane metodą klockową warte są jednak krocie - 300-450 zł za średniej wielkości serwetkę.

źródło: NKJP: Małgorzata Szymańska: Współczesny kowal, Dziennik Bałtycki, 1999-07-26

Odwiedzający giełdę mieli okazję zobaczyć, jak tworzy się barwne pisanki, jak powstaje słynna koronka klockowa z Bobowej.

źródło: NKJP: Kusili jadłem i napitkiem, Gazeta Krakowska, 2004-04-26

Data ostatniej modyfikacji: 01.03.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json