UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gracować

Chronologizacja

1643, Knap

Pochodzenie

Od: graca

1. ogródek

Definicja

spulchniać glebę albo usuwać z niej chwasty za pomocą gracy - do kopania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

gracować grządkę, ogródek, ścieżkę

Cytaty

Ogrodnicy gracowali dróżki w parku i w ogrodzie, przeglądali rabatki z kwiatami, szukając w nich zabłąkanych chwastów.

źródło: NKJP: Irena Domańska-Kubiak: Zakątek pamięci. Życie w XIX-wiecznych dworkach kresowych, 2004

[...] dwie kobiety gracowały klomb i sadziły kwiaty.

źródło: NKJP: Wojna z pomnikami, Tygodnik Siedlecki, 2007-05-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	gracuję	gracujemy
2 os.	gracujesz	gracujecie
3 os.	gracuje	gracują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gracowałem +(e)m gracował	gracowałam +(e)m gracowała	gracowałom +(e)m gracowało	gracowaliśmy +(e)śmy gracowali	gracowałyśmy +(e)śmy gracowały
2 os.	gracowałeś +(e)ś gracował	gracowałaś +(e)ś gracowała	gracowałoś +(e)ś gracowało	gracowaliście +(e)ście gracowali	gracowałyście +(e)ście gracowały
3 os.	gracował	gracowała	gracowało	gracowali	gracowały

bezosobnik: gracowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę gracował będę gracować	będę gracowała będę gracować	będę gracowało będę gracować	będziemy gracowali będziemy gracować	będziemy gracowały będziemy gracować
2 os.	będziesz gracował będziesz gracować	będziesz gracowała będziesz gracować	będziesz gracowało będziesz gracować	będziecie gracowali będziecie gracować	będziecie gracowały będziecie gracować
3 os.	będzie gracował będzie gracować	będzie gracowała będzie gracować	będzie gracowało będzie gracować	będą gracowali będą gracować	będą gracowały będą gracować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		gracujmy
2 os.	gracuj	gracujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gracowałbym bym gracował	gracowałabym bym gracowała	gracowałobym bym gracowało	gracowalibyśmy byśmy gracowali	gracowałybyśmy byśmy gracowały
2 os.	gracowałbyś byś gracował	gracowałabyś byś gracowała	gracowałobyś byś gracowało	gracowalibyście byście gracowali	gracowałybyście byście gracowały
3 os.	gracowałby by gracował	gracowałaby by gracowała	gracowałoby by gracowało	gracowaliby by gracowali	gracowałyby by gracowały

bezosobnik: gracowano by

bezokolicznik: gracować

imiesłów przysłówkowy współczesny: gracując

gerundium: gracowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gracowanie	gracowania
D.	gracowania	gracowań
C.	gracowaniu	gracowaniom
B.	gracowanie	gracowania
N.	gracowaniem	gracowaniami
Ms.	gracowaniu	gracowaniach
W.	gracowanie	gracowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: gracujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gracujący	gracujący	gracujący	gracujące	gracująca
D.	gracującego	gracującego	gracującego	gracującego	gracującej
C.	gracującemu	gracującemu	gracującemu	gracującemu	gracującej
B.	gracującego	gracującego	gracujący	gracujące	gracującą
N.	gracującym	gracującym	gracującym	gracującym	gracującą
Ms.	gracującym	gracującym	gracującym	gracującym	gracującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gracujący	gracujący	gracujące	gracujące
D.	gracujących	gracujących	gracujących	gracujących
C.	gracującym	gracującym	gracującym	gracującym
B.	gracujących	gracujących	gracujących	gracujące
N.	gracującymi	gracującymi	gracującymi	gracującymi
Ms.	gracujących	gracujących	gracujących	gracujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: gracowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gracowany	gracowany	gracowany	gracowane	gracowana
D.	gracowanego	gracowanego	gracowanego	gracowanego	gracowanej
C.	gracowanemu	gracowanemu	gracowanemu	gracowanemu	gracowanej
B.	gracowanego	gracowanego	gracowany	gracowane	gracowaną
N.	gracowanym	gracowanym	gracowanym	gracowanym	gracowaną
Ms.	gracowanym	gracowanym	gracowanym	gracowanym	gracowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gracowani	gracowani	gracowane	gracowane
D.	gracowanych	gracowanych	gracowanych	gracowanych
C.	gracowanym	gracowanym	gracowanym	gracowanym
B.	gracowanych	gracowanych	gracowanych	gracowane
N.	gracowanymi	gracowanymi	gracowanymi	gracowanymi
Ms.	gracowanych	gracowanych	gracowanych	gracowanych

odpowiednik aspektowy: wygracować

Składnia

gracować

2. wapno

Definicja

zgarniać coś z jakiejś powierzchni albo mieszać za pomocą gracy - do zgarniania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

gracować komin, palenisko, wapno

Cytaty

Po rozbiciu wypalonego wapna na drobniejsze części i grudy zalewa się to wodą, a potem gracuje.

źródło: Internet: bialycement.pl

Gracowanie [...] pozwala na dokładne i precyzyjne wyczyszczenie komina z sadzy i smoły.

źródło: Internet: komfrez.pl

[...] takie rzeczy jak rozpalanie parowozu, gracowanie paleniska czy podciąganie panewek nie będą raczej e-mechaników interesowały.

źródło: Internet: 750mm.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	gracuję	gracujemy
2 os.	gracujesz	gracujecie
3 os.	gracuje	gracują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gracowałem +(e)m gracował	gracowałam +(e)m gracowała	gracowałom +(e)m gracowało	gracowaliśmy +(e)śmy gracowali	gracowałyśmy +(e)śmy gracowały
2 os.	gracowałeś +(e)ś gracował	gracowałaś +(e)ś gracowała	gracowałoś +(e)ś gracowało	gracowaliście +(e)ście gracowali	gracowałyście +(e)ście gracowały
3 os.	gracował	gracowała	gracowało	gracowali	gracowały

bezosobnik: gracowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę gracował będę gracować	będę gracowała będę gracować	będę gracowało będę gracować	będziemy gracowali będziemy gracować	będziemy gracowały będziemy gracować
2 os.	będziesz gracował będziesz gracować	będziesz gracowała będziesz gracować	będziesz gracowało będziesz gracować	będziecie gracowali będziecie gracować	będziecie gracowały będziecie gracować
3 os.	będzie gracował będzie gracować	będzie gracowała będzie gracować	będzie gracowało będzie gracować	będą gracowali będą gracować	będą gracowały będą gracować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		gracujmy
2 os.	gracuj	gracujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gracowałbym bym gracował	gracowałabym bym gracowała	gracowałobym bym gracowało	gracowalibyśmy byśmy gracowali	gracowałybyśmy byśmy gracowały
2 os.	gracowałbyś byś gracował	gracowałabyś byś gracowała	gracowałobyś byś gracowało	gracowalibyście byście gracowali	gracowałybyście byście gracowały
3 os.	gracowałby by gracował	gracowałaby by gracowała	gracowałoby by gracowało	gracowaliby by gracowali	gracowałyby by gracowały

bezosobnik: gracowano by

bezokolicznik: gracować

imiesłów przysłówkowy współczesny: gracując

gerundium: gracowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gracowanie	gracowania
D.	gracowania	gracowań
C.	gracowaniu	gracowaniom
B.	gracowanie	gracowania
N.	gracowaniem	gracowaniami
Ms.	gracowaniu	gracowaniach
W.	gracowanie	gracowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: gracujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gracujący	gracujący	gracujący	gracujące	gracująca
D.	gracującego	gracującego	gracującego	gracującego	gracującej
C.	gracującemu	gracującemu	gracującemu	gracującemu	gracującej
B.	gracującego	gracującego	gracujący	gracujące	gracującą
N.	gracującym	gracującym	gracującym	gracującym	gracującą
Ms.	gracującym	gracującym	gracującym	gracującym	gracującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gracujący	gracujący	gracujące	gracujące
D.	gracujących	gracujących	gracujących	gracujących
C.	gracującym	gracującym	gracującym	gracującym
B.	gracujących	gracujących	gracujących	gracujące
N.	gracującymi	gracującymi	gracującymi	gracującymi
Ms.	gracujących	gracujących	gracujących	gracujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: gracowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gracowany	gracowany	gracowany	gracowane	gracowana
D.	gracowanego	gracowanego	gracowanego	gracowanego	gracowanej
C.	gracowanemu	gracowanemu	gracowanemu	gracowanemu	gracowanej
B.	gracowanego	gracowanego	gracowany	gracowane	gracowaną
N.	gracowanym	gracowanym	gracowanym	gracowanym	gracowaną
Ms.	gracowanym	gracowanym	gracowanym	gracowanym	gracowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gracowani	gracowani	gracowane	gracowane
D.	gracowanych	gracowanych	gracowanych	gracowanych
C.	gracowanym	gracowanym	gracowanym	gracowanym
B.	gracowanych	gracowanych	gracowanych	gracowane
N.	gracowanymi	gracowanymi	gracowanymi	gracowanymi
Ms.	gracowanych	gracowanych	gracowanych	gracowanych

Składnia

gracować

Data ostatniej modyfikacji: 21.12.2020