Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kolasa |
kolasy |
|
| D. | kolasy |
kolas |
|
| C. | kolasie |
kolasom |
|
| B. | kolasę |
kolasy |
|
| N. | kolasą |
kolasami |
|
| Ms. | kolasie |
kolasach |
|
| W. | kolaso |
kolasy |
Pochodzenie
psł. *kolesa 'koła'
1. do przewożenia osób
Definicja
Noty o użyciu
Używane także w szerszym odniesieniu, do wszelkich eleganckich powozów konnych.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Połączenia
- lekka; paradna kolasa
Cytaty
|
Kolasa cicho zaskrzypiała kołami po piasku, chlupnęła we wrotach błotem i gniotąc słabą grudę, odjechała, szybko znikając w ciemności. źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Brzezina i inne opowiadania Matka Joanna, 2006 |
|
|
Dom, w którym mieszkali rodzice i dziadkowie przylegał do obszernego dziedzińca, ze stajniami i wozowniami, na którym panował nieustanny ruch ekwipaży: kolas, bryk, karet, powozów. źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994 |
|
|
Ich ofiarami bywali kupcy jadący z towarem bądź wracający z pieniędzmi, wędrowni kramarze, piesi wędrowcy, szlachta podróżująca w kolasach lub konno. źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Szemrane towarzystwo niegdysiejszej Warszawy, 2009 |
2. wóz chłopski
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | koleśnica |
Cytaty
|
W każdym razie na odczytanej z niego drodze, prócz gniadego konia w czapraku, nie widać było ani człowieka, ani kolasy, ani nieba choćby ociupinę weselszego niż codziennie. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976 |
|
|
Podobno po śmierci starej pani Wojnowskiej wszystko się rozprzęgło. Kulawe krzesła, bylejakość na każdym kroku, kolasy rolnicze i pługi przed domem, czyli zatarcie różnicy pomiędzy „dworską” i „folwarczną” częścią, świadczyły o tym dobitnie źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Ziemia Ulro, 1977 |