UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

archanioł

Chronologizacja

1453, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. archanioł
archaniołowie
archanioły
przestarz. archanieli
ndepr
archanioły
depr
D. archanioła
archaniołów
C. archaniołowi
archaniołom
B. archanioła
archaniołów
archanioły
N. archaniołem
archaniołami
Ms. archaniele
archaniołach
W. archaniele
archaniołowie
archanioły
przestarz. archanieli
ndepr
archanioły
depr

Pochodzenie

st.czes. archanjel (archanděl)

z łac. kośc. archangelus

Definicja

jeden z wyższych rangą aniołów w niektórych wierzeniach religijnych, sprawujący zwierzchnictwo nad innymi aniołami

Wymowa

[archanioł] lub [archańjoł]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  anioł

Połączenia

  • archanioł gotycki
  • archanioł Gabriel, Michał, Rafael, Rafał, Uriel
  • aniołowie i archaniołowie, święci i archaniołowie
  • głos; figura, rzeźba, wizerunek; skrzydła; miecz, trąba archanioła
  • archanioł broni kogoś, zstąpił (z nieba)
  • (malowidło, obraz, rzeźba...) przedstawiająca archanioła

Cytaty

[...] na obrazie Memlinga, na którym Michał Archanioł oddzielał ocalonych od przeznaczonych na zatracenie, paliły się już jasne obłoki.

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995

Pismo Święte wyraźnie tylko dwa razy wymienia archanioła Gabriela z imienia, ale teksty apokryficzne mówią, że miał on szczególną posługę: był opiekunem Chrystusa i Świętej Rodziny.

źródło: NKJP: (o): Anioł pasterzom mówił: - Chrystus się wam narodził..., Życie Podkarpackie, 2008-12-17

Prorok złożył hołd Ahura Mazdzie oraz archaniołom i wówczas objawiono mu wielkie prawdy, z których pierwsza jest ta, iż w widzialnym, materialnym, doczesnym świecie trzy rzeczy są rzeczy właściwe i prowadzące do doskonałości: dobre myśli, dobre słowa i dobre czyny.

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Rzeczy ostateczne człowieka i świata: eschatologia zaratusztrianizmu, 2005

Mówił pan, że dosłownie lada tydzień nastąpi koniec świata, że zstąpią archaniołowie z ognistymi mieczami i będą ścinać głowy grzeszników.

źródło: NKJP: Piotr Krawczyk: Plamka światła, 1997

Data ostatniej modyfikacji: 16.03.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json