Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poderwę |
poderwiemy |
|||
| 2 os. |
poderwiesz |
poderwiecie |
|||
| 3 os. |
poderwie |
poderwą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poderwałem +(e)m poderwał |
poderwałam +(e)m poderwała |
poderwałom +(e)m poderwało |
poderwaliśmy +(e)śmy poderwali |
poderwałyśmy +(e)śmy poderwały |
| 2 os. |
poderwałeś +(e)ś poderwał |
poderwałaś +(e)ś poderwała |
poderwałoś +(e)ś poderwało |
poderwaliście +(e)ście poderwali |
poderwałyście +(e)ście poderwały |
| 3 os. |
poderwał |
poderwała |
poderwało |
poderwali |
poderwały |
bezosobnik: poderwano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
poderwijmy |
|
| 2 os. |
poderwij |
poderwijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poderwałbym bym poderwał |
poderwałabym bym poderwała |
poderwałobym bym poderwało |
poderwalibyśmy byśmy poderwali |
poderwałybyśmy byśmy poderwały |
| 2 os. |
poderwałbyś byś poderwał |
poderwałabyś byś poderwała |
poderwałobyś byś poderwało |
poderwalibyście byście poderwali |
poderwałybyście byście poderwały |
| 3 os. |
poderwałby by poderwał |
poderwałaby by poderwała |
poderwałoby by poderwało |
poderwaliby by poderwali |
poderwałyby by poderwały |
bezosobnik: poderwano by
bezokolicznik: poderwać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
poderwawszy
gerundium: poderwanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | poderwanie |
poderwania |
| D. | poderwania |
poderwań |
| C. | poderwaniu |
poderwaniom |
| B. | poderwanie |
poderwania |
| N. | poderwaniem |
poderwaniami |
| Ms. | poderwaniu |
poderwaniach |
| W. | poderwanie |
poderwania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: poderwany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | poderwany |
poderwany |
poderwany |
poderwane |
poderwana |
| D. | poderwanego |
poderwanego |
poderwanego |
poderwanego |
poderwanej |
| C. | poderwanemu |
poderwanemu |
poderwanemu |
poderwanemu |
poderwanej |
| B. | poderwanego |
poderwanego |
poderwany |
poderwane |
poderwaną |
| N. | poderwanym |
poderwanym |
poderwanym |
poderwanym |
poderwaną |
| Ms. | poderwanym |
poderwanym |
poderwanym |
poderwanym |
poderwanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | poderwani |
poderwani |
poderwane |
poderwane |
| D. | poderwanych |
poderwanych |
poderwanych |
poderwanych |
| C. | poderwanym |
poderwanym |
poderwanym |
poderwanym |
| B. | poderwanych |
poderwanych |
poderwanych |
poderwane |
| N. | poderwanymi |
poderwanymi |
poderwanymi |
poderwanymi |
| Ms. | poderwanych |
poderwanych |
poderwanych |
poderwanych |
1. w górę
Definicja
Pochodzenie
Zob. rwać
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- dzwonek, dźwięk, głos, huk, krzyk, okrzyk, podmuch, rozkaz, wiatr, wrzask, wybuch, wystrzał poderwał
- poderwać głowę; kapelusz, wędkę; publiczność z krzeseł
- poderwać do góry
- poderwać na nogi, na równe nogi
- poderwać w powietrze
- poderwać z drzemki, z fotela, z krzeseł, z ławki, z łóżka, z miejsca, ze snu, z ziemi; [kapelusz] z głowy,
- poderwać nagle
Cytaty
|
Motocyklista w ostatniej chwili zdołał poderwać w górę przednie koło. źródło: KWSJP: Wojciech Filipiak: Szaleńczy rajd sławy futbolu, Super Express, 1998, nr 7 |
|
|
Pocisk poderwał chmurę pyłu kilkanaście, może kilkadziesiąt metrów przed nami. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005 |
|
|
Rozległ się krzyk. Rudy poderwał głowę. źródło: KWSJP: Julian Stryjkowski: Austeria, 1966 |
|
|
Ostry dzwonek przy furtce poderwał ją z posłania. Przez uchylone w sypialni okno zobaczyła dwa radiowozy. źródło: KWSJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001 |
|
|
Nagle siedzący za nim rybak pochylił się błyskawicznie i jeszcze szybszym ruchem poderwał bambusową żerdkę. źródło: KWSJP: Kamil Giżycki: Listy z Archipelagu Salomona, 1969 |
Składnia
|
+ | poderwać | + |
KOGO/CO +
(SKĄD)
|
2. do działania
Definicja
Pochodzenie
Zob. rwać
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- poderwać cały oddział, ludzi, zawodników, żołnierzy
- poderwać do akcji, do aktywności, do ataku, do boju, do czynu, do działania, do galopu, do marszu, do tańca, do walki
Cytaty
|
Widziałam, że w finale z Perugią wszystko idzie w złym kierunku - wspomina. - Chciałam poderwać koleżanki do walki, zmobilizować je. źródło: KWSJP: Paweł Rassek, Rosja skusiła Glinkę, Super Express, 2006 |
|
|
Mamlacz umiał poderwać ludzi do czynu, toteż po jego mowie wielu, jeden przez drugiego, wyrażało swoje poparcie dla sprawy. źródło: KWSJP: Julian Kawalec: Ukraść brata. Oset, 1985 |
|
|
Około trzeciej po południu poderwano nas do dalszego marszu, tym razem w kierunku Boernerowa. źródło: KWSJP: Edward Kołodziejczyk: Tryptyk warszawski, 1984 |
|
|
Działacze Gminy Polskiej, a z nimi przede wszystkim członkowie ZZP, pracowali nadal intensywnie nad tym, by poderwać polskie społeczeństwo do większej aktywności. źródło: KWSJP: Brunon Zwarra: Wspomnienia gdańskiego bówki, 1984 |
|
|
Wiadomość ta poderwała mnie do działania. źródło: KWSJP: Stanisława Górnikiewicz: Lwy z Westerplatte, 1983 |
Składnia
|
|
+ | poderwać | + |
KOGO +
do CZEGO
|
3. autorytet
Definicja
Pochodzenie
Zob. rwać
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Połączenia
- poderwać autorytet, wiarę w coś, zaufanie
Cytaty
|
Kreml nie dopuści do przerwania dostaw, bo to poderwałoby zaufanie do tego kraju jako głównego eksportera ropy. źródło: KWSJP: Zdzisław Pietrasik, Joanna Solska, Adam Grzeszak, Paweł Walewski: Komentarze, Polityka, 2004 |
|
|
Nie należy bać się, że prawda, nawet najbardziej gorzka, poderwie nasz autorytet. źródło: KWSJP: Zbigniew Zróbel: Nasi korespondenci piszą z Gdańska i Szczecina, Trybuna Ludu, 1980, nr 207 |
Składnia
|
|
+ | poderwać | + |
CO
|
4. dziewczynę
Definicja
Pochodzenie
Być może kalka ang. to pick up (a girl); zob. rwać
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność
Połączenia
- poderwać chłopaka, dziewczynę, faceta, kobietę, czyjegoś męża, mężczyznę, sekretarkę, studentkę, turystkę, czyjąś żonę
- poderwać na jedną noc; na ulicy; na samochód
- poderwać w biurze, w dyskotece, w klubie, w pracy, w tramwaju
- chcieć, próbować, usiłować poderwać
Cytaty
|
Jeremy [...] i Marcus [...] próbowali poderwać dwie dziewczyny, które okazały się policjantkami w cywilu i zarzuciły im molestowanie seksualne. źródło: KWSJP: Stawka większa niż życie, CKM, 2000, nr 8 |
|
|
Stali przy barze albo pod filarem, z drinkiem w ręku, wyciągali szyje i stając na palcach, wypatrywali w tłumie, na parkiecie nowych panienek. Jeszcze nie przechwyconych, młodych dziewczyn, które w końcu po to tu przychodziły, żeby dać się poderwać. źródło: KWSJP: „Jaszczury”, Dziennik Polski, 2003-08-09 |
|
|
Tych, którzy uważają, iż rok przed końcem świata, przepraszam, wieku, kobietę poderwać można jedynie na gigantyczne bicepsy, zapewniamy, iż są w błędzie. źródło: KWSJP: Dla pamiętliwych, CKM, 1999, nr 5 |
|
|
Poderwana w tramwaju studentka psychologii [...], widząc mnie na fotosie, odskoczyła, jakby ducha ujrzała, i uciekła bez pożegnania. źródło: KWSJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998 |
Składnia
| Rzosobowy | + | poderwać | + |
KOGO
|
5. myśliwce
Definicja
Pochodzenie
Być może kalka ang. to pick up (a plane); zob. rwać
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
Połączenia
- poderwać myśliwce, samoloty
Cytaty
|
NATO zostało zmuszone do poderwania swoich myśliwców, po tym jak radary zarejestrowały rosyjski samolot wojskowy Ił-20 w pobliżu wód terytorialnych Łotwy. źródło: Internet: wiadomosci.dziennik.pl |
|
|
- Ubiegłej nocy schwytaliśmy trzech generałów, którzy usiłowali poderwać lotnictwo przeciwko legalnemu, konstytucyjnemu rządowi - powiedział państwowej telewizji prezydent Nicolas Maduro źródło: NKJP: http://fakty.interia.pl |
Składnia
|
|
+ | poderwać | + |
CO
|