Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ogłuszam |
ogłuszamy |
|||
| 2 os. |
ogłuszasz |
ogłuszacie |
|||
| 3 os. |
ogłusza |
ogłuszają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ogłuszałem +(e)m ogłuszał |
ogłuszałam +(e)m ogłuszała |
ogłuszałom +(e)m ogłuszało |
ogłuszaliśmy +(e)śmy ogłuszali |
ogłuszałyśmy +(e)śmy ogłuszały |
| 2 os. |
ogłuszałeś +(e)ś ogłuszał |
ogłuszałaś +(e)ś ogłuszała |
ogłuszałoś +(e)ś ogłuszało |
ogłuszaliście +(e)ście ogłuszali |
ogłuszałyście +(e)ście ogłuszały |
| 3 os. |
ogłuszał |
ogłuszała |
ogłuszało |
ogłuszali |
ogłuszały |
bezosobnik: ogłuszano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę ogłuszał będę ogłuszać |
będę ogłuszała będę ogłuszać |
będę ogłuszało będę ogłuszać |
będziemy ogłuszali będziemy ogłuszać |
będziemy ogłuszały będziemy ogłuszać |
| 2 os. |
będziesz ogłuszał będziesz ogłuszać |
będziesz ogłuszała będziesz ogłuszać |
będziesz ogłuszało będziesz ogłuszać |
będziecie ogłuszali będziecie ogłuszać |
będziecie ogłuszały będziecie ogłuszać |
| 3 os. |
będzie ogłuszał będzie ogłuszać |
będzie ogłuszała będzie ogłuszać |
będzie ogłuszało będzie ogłuszać |
będą ogłuszali będą ogłuszać |
będą ogłuszały będą ogłuszać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ogłuszajmy |
|
| 2 os. |
ogłuszaj |
ogłuszajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ogłuszałbym bym ogłuszał |
ogłuszałabym bym ogłuszała |
ogłuszałobym bym ogłuszało |
ogłuszalibyśmy byśmy ogłuszali |
ogłuszałybyśmy byśmy ogłuszały |
| 2 os. |
ogłuszałbyś byś ogłuszał |
ogłuszałabyś byś ogłuszała |
ogłuszałobyś byś ogłuszało |
ogłuszalibyście byście ogłuszali |
ogłuszałybyście byście ogłuszały |
| 3 os. |
ogłuszałby by ogłuszał |
ogłuszałaby by ogłuszała |
ogłuszałoby by ogłuszało |
ogłuszaliby by ogłuszali |
ogłuszałyby by ogłuszały |
bezosobnik: ogłuszano by
bezokolicznik: ogłuszać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
ogłuszając
gerundium: ogłuszanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ogłuszanie |
ogłuszania |
| D. | ogłuszania |
ogłuszań |
| C. | ogłuszaniu |
ogłuszaniom |
| B. | ogłuszanie |
ogłuszania |
| N. | ogłuszaniem |
ogłuszaniami |
| Ms. | ogłuszaniu |
ogłuszaniach |
| W. | ogłuszanie |
ogłuszania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: ogłuszający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ogłuszający |
ogłuszający |
ogłuszający |
ogłuszające |
ogłuszająca |
| D. | ogłuszającego |
ogłuszającego |
ogłuszającego |
ogłuszającego |
ogłuszającej |
| C. | ogłuszającemu |
ogłuszającemu |
ogłuszającemu |
ogłuszającemu |
ogłuszającej |
| B. | ogłuszającego |
ogłuszającego |
ogłuszający |
ogłuszające |
ogłuszającą |
| N. | ogłuszającym |
ogłuszającym |
ogłuszającym |
ogłuszającym |
ogłuszającą |
| Ms. | ogłuszającym |
ogłuszającym |
ogłuszającym |
ogłuszającym |
ogłuszającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ogłuszający |
ogłuszający |
ogłuszające |
ogłuszające |
| D. | ogłuszających |
ogłuszających |
ogłuszających |
ogłuszających |
| C. | ogłuszającym |
ogłuszającym |
ogłuszającym |
ogłuszającym |
| B. | ogłuszających |
ogłuszających |
ogłuszających |
ogłuszające |
| N. | ogłuszającymi |
ogłuszającymi |
ogłuszającymi |
ogłuszającymi |
| Ms. | ogłuszających |
ogłuszających |
ogłuszających |
ogłuszających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: ogłuszany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ogłuszany |
ogłuszany |
ogłuszany |
ogłuszane |
ogłuszana |
| D. | ogłuszanego |
ogłuszanego |
ogłuszanego |
ogłuszanego |
ogłuszanej |
| C. | ogłuszanemu |
ogłuszanemu |
ogłuszanemu |
ogłuszanemu |
ogłuszanej |
| B. | ogłuszanego |
ogłuszanego |
ogłuszany |
ogłuszane |
ogłuszaną |
| N. | ogłuszanym |
ogłuszanym |
ogłuszanym |
ogłuszanym |
ogłuszaną |
| Ms. | ogłuszanym |
ogłuszanym |
ogłuszanym |
ogłuszanym |
ogłuszanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ogłuszani |
ogłuszani |
ogłuszane |
ogłuszane |
| D. | ogłuszanych |
ogłuszanych |
ogłuszanych |
ogłuszanych |
| C. | ogłuszanym |
ogłuszanym |
ogłuszanym |
ogłuszanym |
| B. | ogłuszanych |
ogłuszanych |
ogłuszanych |
ogłuszane |
| N. | ogłuszanymi |
ogłuszanymi |
ogłuszanymi |
ogłuszanymi |
| Ms. | ogłuszanych |
ogłuszanych |
ogłuszanych |
ogłuszanych |
odpowiednik aspektowy: ogłuszyć
Pochodzenie
1. huk
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Cytaty
|
Wybuch ogłusza nas chwilowo, ale nie wyrządza szkody. źródło: Internet: kresy-siberia.org |
Składnia
|
+ | ogłuszać | + |
KOGO
|
2. głośny dźwięk
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Połączenia
- dźwięk, furkot, huk ogłusza
- ogłuszający dźwięk, hałas, huk, łoskot, ryk, warkot; ogłuszająca muzyka, wrzawa
Cytaty
|
Furkot żagla ogłuszał, zasłoniłem sobie uszy rękoma. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2005 |
|
|
Nad plażą ogłuszają nas myśliwce. Nie latały tydzień temu, coś się musiało stać. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001 |
|
|
Huk wiatru ogłuszał, a zboczem filara sypał się nieustannie pył śnieżny. źródło: NKJP: Wanda Rutkiewicz: Na jednej linie, 2010 |
Składnia
|
+ | ogłuszać | + |
(KOGO)
|
3. ciosem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zgłuszać |
Połączenia
- ogłuszać rybę, świnię
- ogłuszać prądem
Cytaty
|
Przecież ja uciekam, gdy w supermarkecie ogłuszają karpie! – U mnie babcia albo ciotka to robiły, ja nigdy... źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008 |
|
|
W końcu Piotr wychodzi z łazienki i ogłusza go pięścią. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001 |
|
|
Dalszej części wywodu nie usłyszałam, gdyż z półki spadła rakietka do badmintona i uderzyła mnie w głowę, ogłuszając na kwadrans. źródło: NKJP: Dagmara Półtorak: Tak trudno być mną!, 2010 |
Składnia
|
+ | ogłuszać | + |
KOGO/CO +
(CZYM)
|