UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

oszczędność

Chronologizacja

1596, SPXVI
W postaci: oszcządność

Pochodzenie

Zob. szczędzić

1. cecha człowieka

Definicja

cecha kogoś, kto ogranicza wydatki, aby zgromadzić pewną ilość pieniędzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skrzętność
antonimy:  rozrzutność
hiperonimy:  gospodarność

Połączenia

  • oszczędność i gospodarność; skromność i oszczędność

Cytaty

Ojca stracił wcześnie, wychowany był przez matkę, po której odziedziczył gospodarność i oszczędność, niestety, przechodzącą w skąpstwo.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Requiem dla ziemiaństwa, 2003

Amerykanie zaczęli zatracać ideały skromności i oszczędności na rzecz hołdowania modzie i zaspokajania wyszukanych kaprysów.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

[...] oszczędność była cechą ogólnogalicyjską, a nie - jak twierdzą niektórzy - wyłącznie krakowską.

źródło: NKJP: Z annałów Rady Miejskiej, Dziennik Polski, 2001-04-25

Moi rodzice, a tym bardziej właściciele mniejszych majątków ziemskich, żyli oszczędnie, nawet jeżeli to, co posiadali, przedstawiało wielką wartość. Była to oszczędność typowo wiejska. Liczyły się tylko pieniądze.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. oszczędność
oszczędności
D. oszczędności
oszczędności
C. oszczędności
oszczędnościom
B. oszczędność
oszczędności
N. oszczędnością
oszczędnościami
Ms. oszczędności
oszczędnościach
W. oszczędności
oszczędności

Inne uwagi

Zwykle lp

2. sposób gospodarowania czymś

Definicja

rozporządzanie czymś w taki sposób, aby stracić jak najmniejszą ilość tego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Połączenia

  • duża, znaczna oszczędność; oszczędności energetyczne
  • oszczędność pieniędzy; miejsca; ciepła, energii, paliwa, wody; czasu
  • oszczędności w zużyciu czegoś

Cytaty

W późniejszym okresie ma pojawić się zupełnie nowa, siedmiobiegowa, półautomatyczna przekładnia, której głównym atutem jest spora oszczędność paliwa.

źródło: NKJP: Umuzykalniona honda, Dziennik Polski, 2001-10-22

[...] w Paryżu panowała taka sama oszczędność wody jak na żaglowcach — jeden litr na jeden dzień dla jednego człowieka.

źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1988

Ludzie zwracają się z pytaniami, ale są pewni, czego im potrzeba - mówili wystawcy. Najczęściej w ocenach prezentowanych technologii kierowano się ceną i oszczędnością energii.

źródło: NKJP: (sem): Pietrowicki Ekosukces, Nowiny Raciborskie, 2002-05-08

Panie ministrze, dla oszczędności czasu proszę o udzielenie odpowiedzi na moje pytanie dotyczące liczby śmigłowców i czołgów zwiększonej w stosunku do liczby w ustawie budżetowej przewidzianej w innym trybie.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 29.06.1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. oszczędność
oszczędności
D. oszczędności
oszczędności
C. oszczędności
oszczędnościom
B. oszczędność
oszczędności
N. oszczędnością
oszczędnościami
Ms. oszczędności
oszczędnościach
W. oszczędności
oszczędności

3. o gestach

Definicja

cecha czegoś, co jest właściwe osobie nieuzewnętrzniającej nadmiernie swoich uczuć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  powściągliwość

Cytaty

Spojrzenie nakazujące posłuszeństwo, głos głęboki, władczy, oszczędność ruchów kazały widzieć w tym człowieku przywódcę.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Klejnot z korony, czyli dzień wolności, Gazeta Wyborcza, 1997-03-29

Nauczył mnie poczucia formy, powściągliwości w scenicznym wyrażaniu uczuć, oszczędności gestu.

źródło: NKJP: Sztuka jest terapią, Dziennik Polski, 2002-03-22

Filipiak oszczędnością słów nadrabiał czas, zmarnowany na wysłuchiwanie moich argumentów.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. oszczędność
oszczędności
D. oszczędności
oszczędności
C. oszczędności
oszczędnościom
B. oszczędność
oszczędności
N. oszczędnością
oszczędnościami
Ms. oszczędności
oszczędnościach
W. oszczędności
oszczędności

Inne uwagi

Zwykle lp

4. środków

Definicja

cecha czegoś, co jest pozbawione ozdób i wymyślności

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  prostota, skromność

Połączenia

  • oszczędność środków, wyrazu

Cytaty

[...] w przeciwieństwie do holenderskich mistrzów obrazy Stanisława Mazusia oznaczają się skromnością i oszczędnością środków wyrazu.

źródło: NKJP: Jak holenderscy mistrzowie, Dziennik Polski, 2002-01-15

Beata lubi proste i użyteczne rozwiązania. Zaprojektowane przez nią wnętrza to przede wszystkim przestrzeń, oszczędność kolorów i form, funkcjonalność.

źródło: NKJP: Ewa Korczewska: Portret rodzinny z dziadkiem w tle. Szafy i ludzie, Gazeta Wyborcza, 1999-06-05

Maciej Radziwiłł twierdzi [...], że w Londynie takie ekstrawagancje są nie do pomyślenia. Klasyka i oszczędność stroju to podstawa.

źródło: NKJP: Grażyna Strupczewska, Paweł Wujec: Rezerwat białych kołnierzyków, Gazeta Wyborcza, 1998-03-20

Obiektywizm w referowaniu wydarzeń, prostota oraz oszczędność wyrazu, także żywość i barwność narracji nadają w sumie tym źródłom duże znaczenie.

źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu: szkice z krytyki biblijnej, 1994

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. oszczędność
oszczędności
D. oszczędności
oszczędności
C. oszczędności
oszczędnościom
B. oszczędność
oszczędności
N. oszczędnością
oszczędnościami
Ms. oszczędności
oszczędnościach
W. oszczędności
oszczędności

Inne uwagi

Zwykle lp

Przysłowia

Oszczędnością i pracą ludzie się bogacą
Data ostatniej modyfikacji: 25.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json