Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
uwieńczę |
uwieńczymy |
|||
| 2 os. |
uwieńczysz |
uwieńczycie |
|||
| 3 os. |
uwieńczy |
uwieńczą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uwieńczyłem +(e)m uwieńczył |
uwieńczyłam +(e)m uwieńczyła |
uwieńczyłom +(e)m uwieńczyło |
uwieńczyliśmy +(e)śmy uwieńczyli |
uwieńczyłyśmy +(e)śmy uwieńczyły |
| 2 os. |
uwieńczyłeś +(e)ś uwieńczył |
uwieńczyłaś +(e)ś uwieńczyła |
uwieńczyłoś +(e)ś uwieńczyło |
uwieńczyliście +(e)ście uwieńczyli |
uwieńczyłyście +(e)ście uwieńczyły |
| 3 os. |
uwieńczył |
uwieńczyła |
uwieńczyło |
uwieńczyli |
uwieńczyły |
bezosobnik: uwieńczono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
uwieńczmy |
|
| 2 os. |
uwieńcz |
uwieńczcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uwieńczyłbym bym uwieńczył |
uwieńczyłabym bym uwieńczyła |
uwieńczyłobym bym uwieńczyło |
uwieńczylibyśmy byśmy uwieńczyli |
uwieńczyłybyśmy byśmy uwieńczyły |
| 2 os. |
uwieńczyłbyś byś uwieńczył |
uwieńczyłabyś byś uwieńczyła |
uwieńczyłobyś byś uwieńczyło |
uwieńczylibyście byście uwieńczyli |
uwieńczyłybyście byście uwieńczyły |
| 3 os. |
uwieńczyłby by uwieńczył |
uwieńczyłaby by uwieńczyła |
uwieńczyłoby by uwieńczyło |
uwieńczyliby by uwieńczyli |
uwieńczyłyby by uwieńczyły |
bezosobnik: uwieńczono by
bezokolicznik: uwieńczyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
uwieńczywszy
gerundium: uwieńczenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | uwieńczenie |
uwieńczenia |
| D. | uwieńczenia |
uwieńczeń |
| C. | uwieńczeniu |
uwieńczeniom |
| B. | uwieńczenie |
uwieńczenia |
| N. | uwieńczeniem |
uwieńczeniami |
| Ms. | uwieńczeniu |
uwieńczeniach |
| W. | uwieńczenie |
uwieńczenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: uwieńczony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | uwieńczony |
uwieńczony |
uwieńczony |
uwieńczone |
uwieńczona |
| D. | uwieńczonego |
uwieńczonego |
uwieńczonego |
uwieńczonego |
uwieńczonej |
| C. | uwieńczonemu |
uwieńczonemu |
uwieńczonemu |
uwieńczonemu |
uwieńczonej |
| B. | uwieńczonego |
uwieńczonego |
uwieńczony |
uwieńczone |
uwieńczoną |
| N. | uwieńczonym |
uwieńczonym |
uwieńczonym |
uwieńczonym |
uwieńczoną |
| Ms. | uwieńczonym |
uwieńczonym |
uwieńczonym |
uwieńczonym |
uwieńczonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | uwieńczeni |
uwieńczeni |
uwieńczone |
uwieńczone |
| D. | uwieńczonych |
uwieńczonych |
uwieńczonych |
uwieńczonych |
| C. | uwieńczonym |
uwieńczonym |
uwieńczonym |
uwieńczonym |
| B. | uwieńczonych |
uwieńczonych |
uwieńczonych |
uwieńczone |
| N. | uwieńczonymi |
uwieńczonymi |
uwieńczonymi |
uwieńczonymi |
| Ms. | uwieńczonych |
uwieńczonych |
uwieńczonych |
uwieńczonych |
odpowiednik aspektowy: wieńczyć
Pochodzenie
1. nałożyć wieniec
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje
Połączenia
- uwieńczyć poetę, zwycięzcę
- uwieńczyć laurem, wawrzynem, wieńcem
Cytaty
|
18 kwietnia 1341 r. Petrarka został uwieńczony wieńcem laurowym - najwyższym odznaczeniem przyznawanym twórcom. źródło: NKJP: Internet |
|
|
W roku 1487 do Krakowa dotarła wieść, że cesarz Fryderyk III uwieńczył laurem poetyckim Celtisa. źródło: NKJP: Spotkania u Charamanusa, Dziennik Polski, 2001-06-09 |
|
|
W pałacu Senatorskim na Kapitolu w 1625 roku odbyła się uroczystość uwieńczenia wawrzynem poety Sarbiewskiego przez papieża Urbana VIII. źródło: NKJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie. Od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995 |
|
|
Gdy niedawno przebywali w Rzymie, na uczcie cezara ujrzała tęgiego, kwadratowego prawie mężczyznę, który wysunął się zza pleców swego ojca, uwieńczonego wawrzynem wodza. źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949 |
Składnia
|
+ | uwieńczyć | + |
KOGO +
CZYM
|
2. zakończyć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | ukoronować, zwieńczyć |
Połączenia
- uwieńczyć karierę, uroczystość
- uwieńczyć sukcesem
Cytaty
|
Naukę uwieńczył tytułem technika melioracji wodnych. źródło: NKJP: Ireneusz Stajer: Odbił się od dna, Dziennik Zachodni, 2004-04-02 |
|
|
Jeśli rozmowy z tutejszą dyrekcją zostaną uwieńczone porozumieniem, to pierwsi uczniowie rozpoczęliby naukę w klasie drogowo-mostowej od września przyszłego roku. źródło: NKJP: Michał Wroński: Majster na wagę złota, Dziennik Zachodni, 2007-10-03 |
|
|
Jak najsłynniejszy brytyjski korsarz Francis Drake, handlarze opium z Hongkongu Jardine i Matheson uwieńczyli karierę tytułami szlacheckimi. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Hongkong - 9 ostatnich miesięcy, Gazeta Wyborcza, 1996-09-27 |
|
|
[...] napastnik uwieńczył dobry występ zdobyciem czwartego gola [...]. źródło: NKJP: Wytrzymali pół godziny, Gazeta Krakowska, 2004-09-13 |
Składnia
|
|
+ | uwieńczyć | + |
CO +
CZYM
|
3. stać się zakończeniem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zwieńczyć |
Połączenia
- pokaz uwieńczył coś
- uwieńczyć spotkanie
Cytaty
|
Całość uwieńczyć ma pokaz sztucznych ogni. źródło: NKJP: Dni Brzeska coraz bliżej, Dziennik Polski, 2003-06-17 |
|
|
Spotkanie uwieńczy program poetycki w wykonaniu uczniów miejscowych szkół. źródło: NKJP: Obchody 11 listopada, Dziennik Łódzki, 2005-11-10 |
|
|
Przemarsz uwieńczyły występy wszystkich zespołów na Starym Rynku. źródło: NKJP: Pokaz katalońskiej kultury. Picasso oraz inne karły, Polska Głos Wielkopolski, 2006-06-05 |
|
|
Wspólny śpiew kolęd wszystkich zgromadzonych w sali uwieńczył międzyszkolny przegląd. źródło: NKJP: Zgodnie z tradycją, Dziennik Zachodni, 2003-01-28 |
Składnia
|
|
+ | uwieńczyć | + |
CO
|