Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *vesna
1. pora roku
Definicja
Noty o użyciu
Forma wiosną używana w znaczeniu ‘w czasie wiosny’.
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu
CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda warunki atmosferyczne
Połączenia
- chłodna, dżdżysta, mokra, zimna;
- ciepła, gorąca, pogodna, słoneczna, sucha;
- cudowna, pamiętna, piękna, prawdziwa, wieczna, wspaniała, zielona;
- zeszła, tegoroczna, ubiegłoroczna;
- późna, spóźniona, wczesna;
- astronomiczna, kalendarzowa wiosna
- wiosna któregoś roku
- wiosna, lato, jesień, zima; wiosna i słońce, jesienie i wiosny
- dni, miesiące, pierwszy dzień, początek, połowa;
- nadejście, powiew, tchnienie, woń, wybuch, zapach, zwiastuny;
- obraz, wizerunek wiosny
- buty, kurtka, płaszcz na wiosnę
- bliski wiosny
- wiosna idzie, kończy się, minęła, nadchodzi, nadeszła, nastała, panuje, przyszła, wróciła, wybuchła, zaczęła się, zrobiła się, zwyciężyła (zimę); na kogoś podziałała, kogoś rozbiera
- doczekać wiosny
- czuć, pamiętać, poczuć, witać; coś zwiastuje wiosnę
- pachniało wiosną
- czekać na wiosnę
- do wiosny, ku wiośnie, od wiosny, z wiosny
Cytaty
|
Czas mija, znacząc swe istnienie porami roku, po wiośnie następuje lato, po lecie jesień, po jesieni - zima. źródło: Krzysztof Kochański: Zabójca czarownic |
|
|
Nastała wiosna, wiejskie powietrze było świeże. źródło: Mika Waltari: Egipcjanin Sinuhe |
|
|
Mimo wiosny temperatura utrzymywała się ciągle poniżej zera. źródło: Marcin Wolski: Tragedia Nimfy 8 |
|
|
Od południa szedł ciepły wiatr. Niósł zapach zbliżającej się wiosny. źródło: Adam Bahdaj: Trzecia granica |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | wiosna |
wiosny |
|
| D. | wiosny |
wiosen |
|
| C. | wiośnie |
wiosnom |
|
| B. | wiosnę |
wiosny |
|
| N. | wiosną |
wiosnami |
|
| Ms. | wiośnie |
wiosnach |
|
| W. | wiosno |
wiosny |
2. rok życia
Definicja
Noty o użyciu
Używane także w szerszym znaczeniu, synonimicznym do rok 'miara czasu'.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu
Połączenia
- pierwsza, druga..., kolejna wiosna
- pięć, sześć..., wiele wiosen
- liczyć (sobie), mieć ileś wiosen
- skończyć którąś wiosnę
- dożyć do którejś wiosny
- przeżyć coś, umrzeć, zginąć w którejś wiośnie życia
Cytaty
|
Biadał nad losem trzeciego z kolei dowódcy powstańców [...], który poległ w dwudziestej drugiej wiośnie życia. źródło: Paweł Jasienica: Rozważania o wojnie domowej, 1969 |
|
|
Znam wszystkich. Ich naprawdę wychowuje ulica. Niektórzy spijają się jabolami już od kilku lat, choć mają dopiero po czternaście wiosen. źródło: NKJP: Roman Nacht: Podwójna spirala, 2005 |
|
|
– Rodzice tu przyjechali w grudniu czterdziestego piątego, a ja zaraz w lutym czterdziestego szóstego przyszedłem na świat – wspomina sołtys [...] . – To już kupa wiosen. źródło: NKJP: Sołtys i rolnik z dziada pradziada, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-07-20 |
|
|
Jeśli pamięć o nim była aż tak żywa po 500 latach, to czemu nie cofnęła się o jeszcze parę wiosen, do roku 1003, gdy Chrobry w Pradze nie spisał się lepiej niż Brzetysław w Gnieźnie. źródło: NKJP: Henryk Waniek: Opis podróży mistycznej z Oświęcimia do Zgorzelca..., 1996 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | wiosna |
wiosny |
|
| D. | wiosny |
wiosen |
|
| C. | wiośnie |
wiosnom |
|
| B. | wiosnę |
wiosny |
|
| N. | wiosną |
wiosnami |
|
| Ms. | wiośnie |
wiosnach |
|
| W. | wiosno |
wiosny |
Składnia
| Licz.+ | Przym.+ | + | wiosna | + |
|