UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dożynki

Chronologizacja

1815, Jan Litwiński, Słownik polsko-łacińsko-francuzki na zasadach słowników Knapskiego, Danneta i Troca, t. 2, polona.pl
W postaci: dożyńki

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: p3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dożynki
D. dożynek
C. dożynkom
B. dożynki
N. dożynkami
Ms. dożynkach
W. dożynki

Pochodzenie

Zob. żąć 1

Definicja

uroczystość z okazji zakończenia zbioru zbóż, połączona z poczęstunkiem, śpiewami i tańcami, na którą społeczność danej wsi, sołectwa lub innego obszaru przygotowuje wieniec ze zbóż, symbolizujący roczny plon, tradycyjnie wręczany gospodarzowi dożynek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka wieś

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obrzynki, obżynek, okrężne, wyżynek

Połączenia

  • gminne, powiatowe, powiatowo-gminne, wojewódzkie; centralne, ogólnopolskie; archidiecezjalne, jasnogórskie, parafialne, sołeckie; tegoroczne, tradycyjne dożynki
  • kolejne, ostatnie, pierwsze dożynki
  • gospodarz, organizator, starosta, starościna, uczestnicy; atrakcja, obchody, organizacja, otwarcie, program dożynek
  • dożynki odbyły się, zakończyły się
  • obchodzić, przygotować, rozpocząć, świętować, zaplanować, zorganizować dożynki

Cytaty

- Żniwa rozpoczynał kiedyś krótki, nieskory do przepychu zażynek, kończyły zaś - jak zawsze - rozśpiewane i wystrojone dożynki czy - jak w moich rodzinnych stronach - ograbki. Dożynki wyprawiano, gdy już pokoszono i zżęto wszystkie zboża, a nieraz także zwieziono.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Korowód, wieńce i moskole, Tygodnik Podhalański nr 35, 1999

Jest taki dzień w roku, gdy w Niedźwiedziu rozbrzmiewa zabawa i śpiew. To dzień dożynek - czas radości i dziękczynienia za udane żniwa.

źródło: NKJP: Włodzimierz Juszczak: Dożynki - czas dziękczynienia i radości, Czas Ostrzeszowski nr 200436, 2004

Staramy się, aby każdego roku na dożynkach wojewódzkich zaprezentować najładniejszy wieniec z jednej z gmin naszego powiatu.

źródło: NKJP: Lucyna Zdanowska: Puchar za koronę, Tygodnik Tucholski nr 654, 2004

Data ostatniej modyfikacji: 14.05.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json