Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. mdły
1. człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Połączenia
- ranny, pacjent zemdlał
- zemdleć na ulicy; na widok czegoś, na wieść o czymś
- zemdleć od smrodu
- zemdleć podczas zabiegu
- zemdleć przy pobieraniu krwi
- zemdleć w autobusie, w karetce, w tramwaju
- zemdleć z bólu, z duchoty, z głodu, z gorąca, z przerażenia, ze strachu, z upływu krwi, z wycieńczenia, z wyczerpania
- zemdleć i upaść
- ktoś omal nie zemdlał
Cytaty
|
Dłoń krwawiła, artystka zbladła i zemdlała. Pośród zamieszania i bezładnej bieganiny wołano o sole trzeźwiące i o lód, który trzeba było przykładać do skroni. źródło: KWSJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1998 |
|
|
Zaciskała dłonie, zachwiała się na nogach, jakby miała zemdleć. źródło: KWSJP: Beata Zalot: Wyrwani z piekieł, Tygodnik Podhalański, 1999, nr 6 |
|
|
Freski są piękne, a opowiadania moich nowych przyjaciół ciekawe, ale czuję, że jeśli natychmiast nie wyjdę z podziemia, zemdleję z gorąca i duchoty. źródło: KWSJP: Zofia Jeżewska: W królestwie pierzastego węża, 1964 |
|
|
Matka Oksany, nauczycielka w niewielkim mieście na Syberii, na wieść, że córka pływa z rekinami, zemdlała. źródło: KWSJP: Wojciech Lubiński: Rekin, rekin, pokaż zęby, Super Express, 1998 |
|
|
Chodź, pokażę ci coś. Tylko nie zemdlej. źródło: KWSJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zemdleję |
zemdlejemy |
|||
| 2 os. |
zemdlejesz |
zemdlejecie |
|||
| 3 os. |
zemdleje |
zemdleją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zemdlałem +(e)m zemdlał |
zemdlałam +(e)m zemdlała |
zemdlałom +(e)m zemdlało |
zemdleliśmy +(e)śmy zemdleli |
zemdlałyśmy +(e)śmy zemdlały |
| 2 os. |
zemdlałeś +(e)ś zemdlał |
zemdlałaś +(e)ś zemdlała |
zemdlałoś +(e)ś zemdlało |
zemdleliście +(e)ście zemdleli |
zemdlałyście +(e)ście zemdlały |
| 3 os. |
zemdlał |
zemdlała |
zemdlało |
zemdleli |
zemdlały |
bezosobnik: zemdlano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zemdlejmy |
|
| 2 os. |
zemdlej |
zemdlejcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zemdlałbym bym zemdlał |
zemdlałabym bym zemdlała |
zemdlałobym bym zemdlało |
zemdlelibyśmy byśmy zemdleli |
zemdlałybyśmy byśmy zemdlały |
| 2 os. |
zemdlałbyś byś zemdlał |
zemdlałabyś byś zemdlała |
zemdlałobyś byś zemdlało |
zemdlelibyście byście zemdleli |
zemdlałybyście byście zemdlały |
| 3 os. |
zemdlałby by zemdlał |
zemdlałaby by zemdlała |
zemdlałoby by zemdlało |
zemdleliby by zemdleli |
zemdlałyby by zemdlały |
bezosobnik: zemdlano by
bezokolicznik: zemdleć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zemdlawszy
gerundium: zemdlenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zemdlenie |
zemdlenia |
| D. | zemdlenia |
zemdleń |
| C. | zemdleniu |
zemdleniom |
| B. | zemdlenie |
zemdlenia |
| N. | zemdleniem |
zemdleniami |
| Ms. | zemdleniu |
zemdleniach |
| W. | zemdlenie |
zemdlenia |
Składnia
| Rzosobowy | + | zemdleć | + |
|
2. ręce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | omdleć |
Połączenia
- nogi, ręce zemdlały
Cytaty
|
Nie potrafiłbym już dziś obliczyć, ile podczas tych podróży przebyłem kilometrów. Byłaby to w każdym razie liczba tak ogromna, że od wystukiwania jej na maszynie w postaci pełnej zemdlałaby mi ręka. źródło: KWSJP: Jerzy Jesionowski: Opowieści kosmopilota Patryka, 1984 |
|
|
Ręce nam zemdleją od nawału roboty. źródło: KWSJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zemdleję |
zemdlejemy |
|||
| 2 os. |
zemdlejesz |
zemdlejecie |
|||
| 3 os. |
zemdleje |
zemdleją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zemdlałem +(e)m zemdlał |
zemdlałam +(e)m zemdlała |
zemdlałom +(e)m zemdlało |
zemdleliśmy +(e)śmy zemdleli |
zemdlałyśmy +(e)śmy zemdlały |
| 2 os. |
zemdlałeś +(e)ś zemdlał |
zemdlałaś +(e)ś zemdlała |
zemdlałoś +(e)ś zemdlało |
zemdleliście +(e)ście zemdleli |
zemdlałyście +(e)ście zemdlały |
| 3 os. |
zemdlał |
zemdlała |
zemdlało |
zemdleli |
zemdlały |
bezosobnik: zemdlano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zemdlejmy |
|
| 2 os. |
zemdlej |
zemdlejcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zemdlałbym bym zemdlał |
zemdlałabym bym zemdlała |
zemdlałobym bym zemdlało |
zemdlelibyśmy byśmy zemdleli |
zemdlałybyśmy byśmy zemdlały |
| 2 os. |
zemdlałbyś byś zemdlał |
zemdlałabyś byś zemdlała |
zemdlałobyś byś zemdlało |
zemdlelibyście byście zemdleli |
zemdlałybyście byście zemdlały |
| 3 os. |
zemdlałby by zemdlał |
zemdlałaby by zemdlała |
zemdlałoby by zemdlało |
zemdleliby by zemdleli |
zemdlałyby by zemdlały |
bezosobnik: zemdlano by
bezokolicznik: zemdleć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zemdlawszy
gerundium: zemdlenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zemdlenie |
zemdlenia |
| D. | zemdlenia |
zemdleń |
| C. | zemdleniu |
zemdleniom |
| B. | zemdlenie |
zemdlenia |
| N. | zemdleniem |
zemdleniami |
| Ms. | zemdleniu |
zemdleniach |
| W. | zemdlenie |
zemdlenia |
Składnia
| Rznieżywotny | + | zemdleć | + |
(KOMU)
|