UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dorżnąć się

Chronologizacja

1866, Józef Ignacy Kraszewski, List do Bronisława Zaleskiego, bazhum.muzhp.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dorżnę się
dorżniemy się
2 os. dorżniesz się
dorżniecie się
3 os. dorżnie się
dorżną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dorżnąłem się
+(e)m się dorżnął
dorżnęłam się
+(e)m się dorżnęła
dorżnęłom się
+(e)m się dorżnęło
dorżnęliśmy się
+(e)śmy się dorżnęli
dorżnęłyśmy się
+(e)śmy się dorżnęły
2 os. dorżnąłeś się
+(e)ś się dorżnął
dorżnęłaś się
+(e)ś się dorżnęła
dorżnęłoś się
+(e)ś się dorżnęło
dorżnęliście się
+(e)ście się dorżnęli
dorżnęłyście się
+(e)ście się dorżnęły
3 os. dorżnął się
dorżnęła się
dorżnęło się
dorżnęli się
dorżnęły się

bezosobnik: dorżnięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dorżnijmy się
2 os. dorżnij się
dorżnijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dorżnąłbym się
bym się dorżnął
dorżnęłabym się
bym się dorżnęła
dorżnęłobym się
bym się dorżnęło
dorżnęlibyśmy się
byśmy się dorżnęli
dorżnęłybyśmy się
byśmy się dorżnęły
2 os. dorżnąłbyś się
byś się dorżnął
dorżnęłabyś się
byś się dorżnęła
dorżnęłobyś się
byś się dorżnęło
dorżnęlibyście się
byście się dorżnęli
dorżnęłybyście się
byście się dorżnęły
3 os. dorżnąłby się
by się dorżnął
dorżnęłaby się
by się dorżnęła
dorżnęłoby się
by się dorżnęło
dorżnęliby się
by się dorżnęli
dorżnęłyby się
by się dorżnęły

bezosobnik: dorżnięto by się

bezokolicznik: dorżnąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dorżnąwszy się

gerundium: dorżnięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dorżnięcie się
dorżnięcia się
D. dorżnięcia się
dorżnięć się
C. dorżnięciu się
dorżnięciom się
B. dorżnięcie się
dorżnięcia się
N. dorżnięciem się
dorżnięciami się
Ms. dorżnięciu się
dorżnięciach się
W. dorżnięcie się
dorżnięcia się

Pochodzenie

Zob. rżnąć

1. mieczem

Definicja

dobić się ostrym narzędziem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  dobić się, zabić się

Cytaty

Nie chcę się zagłębiać w meandry dalekowschodnich kodeksów wdzięczności wymagających z naszego punktu widzenia czynów absurdalnych. (Na ekranie Cruise po bitwie japońskich rycerzy z armatami pomaga swemu rannemu samurajskiemu przyjacielowi dorżnąć się mieczem. Obaj są szczęśliwi, wrogowie płaczą ze wzruszenia i klękają.)

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004

Składnia

bez ograniczeń + dorżnąć się +
(CZYM)

2. wspomnieniami

Definicja

pot. 
pogorszyć swój zły stan lub samopoczucie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dobić się

Cytaty

Pisanie o ojcu okazało się dla niego ważne i pociągające, a jednocześnie niosło za sobą wiele obaw, którymi dzielił się w korespondencji z Lechoniem: „boję się jednak tego tematu, by nie dorżnąć się wspomnieniami, przypominając sobie, jak to było wówczas tam na swoich śmieciach, w świecie, który minął” [...].

źródło: J. Paprotna, Pożegnanie z ojcem. Jacek Malczewski we wspomnieniach syna Rafała, 2019 (depot.ceon.pl)

Składnia

bez ograniczeń + dorżnąć się +
(CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 14.12.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json