UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pokątny

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pokątny
pokątny
pokątny
pokątne
pokątna
D. pokątnego
pokątnego
pokątnego
pokątnego
pokątnej
C. pokątnemu
pokątnemu
pokątnemu
pokątnemu
pokątnej
B. pokątnego
pokątnego
pokątny
pokątne
pokątną
N. pokątnym
pokątnym
pokątnym
pokątnym
pokątną
Ms. pokątnym
pokątnym
pokątnym
pokątnym
pokątnej
W. pokątny
pokątny
pokątny
pokątne
pokątna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pokątni
pokątni
pokątne
pokątne
D. pokątnych
pokątnych
pokątnych
pokątnych
C. pokątnym
pokątnym
pokątnym
pokątnym
B. pokątnych
pokątnych
pokątnych
pokątne
N. pokątnymi
pokątnymi
pokątnymi
pokątnymi
Ms. pokątnych
pokątnych
pokątnych
pokątnych
W. pokątni
pokątni
pokątne
pokątne

Pochodzenie

Od: stpol.# po kątom 'po katach; zob. kąt (Bańk)

1. nielegalny

Definicja

nielegalny i działający lub wykonywany w miejscu, które nie jest do tego przeznaczone

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  nielegalny

Połączenia

  • pokątny handel; pokątna aborcja; pokątni handlarze; pokątne interesy

Cytaty

Nie wiem, jak to by się skończyło, gdyby nie córka kolejarza, która miała bezpłatne przejazdy w dowolnym kierunku i pojechała po pomoc do domu, skąd przywiozła nam zapas chleba, jajek na twardo, słoik konfitur i pęto kiełbasy z pokątnego uboju.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Niestety, takie pokątne masarnie mogą funkcjonować, bo wciąż znajdują klientów.

źródło: NKJP: Jolanta Jasińska-Mrukot: Wędzone szynki wprost z garażu, Nowa Trybuna Opolska, 2006

Banki narodowe tych krajów ostrzegają wszystkich przybyszów przed wymianą pieniędzy w różnych pokątnych miejscach, np. u cinkciarzy.

źródło: NKJP: Andrzej Jagodziński: Uwaga turyści, Gazeta Wyborcza, 1993-06-21

Na pustyni Gobi archeologowie masowo wykopują prehistoryczne szkielety, a od pokątnych handlarzy można po 100 dolarów kupić kamienie niewiele większe od pięści, które są ponoć jajami prakolosów.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: 20 tysięcy kilometrów koleją transsyberyjską, Gazeta Wyborcza, 1993-06-25

Składnia

Rz + pokątny + bez ograniczeń
szyk: neutralny

2. potajemny

Definicja

utrzymywany w tajemnicy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  niejawny, potajemny, sekretny, skryty, tajemny, tajny, ukradkowy
antonimy:  jawny

Cytaty

Werbunek ich od 1905r. ujęła w swe ręce Centrala Robotników Rolnych jako agencja półurzędowa. Miała ona pokątnych agentów w Królestwie, którzy ściągali parobków i dziewczęta na niemieckie stacje graniczne.

źródło: NKJP: Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918, 1968

Od tamtego głośnego spotkania Gierek przestał być politykiem prowincjonalnym, który wdrapał się na szczyty partii, a tym samym państwa, jakimś pokątnym niejasnym sposobem.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002

Premier łatwo się wybronił: jego stronnicy powyciągali opozycjonistom wszystkie kochanki i pokątne romanse.

źródło: NKJP: Richard S. Ehrlich: Oburzenie hipokrytów, Gazeta Wyborcza, 1993-08-23

Ile było pokątnych nor w różnych zaułkach miasta, spełniających tę samą rolę w sposób zakamuflowany - nie wiedział nikt.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Intymne życie niegdysiejszej Warszawy, 2008

Składnia

Rz + pokątny + bez ograniczeń
szyk: neutralny
Data ostatniej modyfikacji: 06.09.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json