UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozsupłać się

Chronologizacja

1866, Gazeta Polska, nr 31, polona.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozsupłam się
rozsupłamy się
2 os. rozsupłasz się
rozsupłacie się
3 os. rozsupła się
rozsupłają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozsupłałem się
+(e)m się rozsupłał
rozsupłałam się
+(e)m się rozsupłała
rozsupłałom się
+(e)m się rozsupłało
rozsupłaliśmy się
+(e)śmy się rozsupłali
rozsupłałyśmy się
+(e)śmy się rozsupłały
2 os. rozsupłałeś się
+(e)ś się rozsupłał
rozsupłałaś się
+(e)ś się rozsupłała
rozsupłałoś się
+(e)ś się rozsupłało
rozsupłaliście się
+(e)ście się rozsupłali
rozsupłałyście się
+(e)ście się rozsupłały
3 os. rozsupłał się
rozsupłała się
rozsupłało się
rozsupłali się
rozsupłały się

bezosobnik: rozsupłano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozsupłajmy się
2 os. rozsupłaj się
rozsupłajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozsupłałbym się
bym się rozsupłał
rozsupłałabym się
bym się rozsupłała
rozsupłałobym się
bym się rozsupłało
rozsupłalibyśmy się
byśmy się rozsupłali
rozsupłałybyśmy się
byśmy się rozsupłały
2 os. rozsupłałbyś się
byś się rozsupłał
rozsupłałabyś się
byś się rozsupłała
rozsupłałobyś się
byś się rozsupłało
rozsupłalibyście się
byście się rozsupłali
rozsupłałybyście się
byście się rozsupłały
3 os. rozsupłałby się
by się rozsupłał
rozsupłałaby się
by się rozsupłała
rozsupłałoby się
by się rozsupłało
rozsupłaliby się
by się rozsupłali
rozsupłałyby się
by się rozsupłały

bezosobnik: rozsupłano by się

bezokolicznik: rozsupłać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozsupławszy się

gerundium: rozsupłanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozsupłanie się
rozsupłania się
D. rozsupłania się
rozsupłań się
C. rozsupłaniu się
rozsupłaniom się
B. rozsupłanie się
rozsupłania się
N. rozsupłaniem się
rozsupłaniami się
Ms. rozsupłaniu się
rozsupłaniach się
W. rozsupłanie się
rozsupłania się

odpowiednik aspektowy: rozsupływać się

Pochodzenie

Zob. supeł

1. o węźle

Definicja

ulegając działaniu sił zewnętrznych, oddzielić się od innego przedmiotu, z którym było się uprzednio połączonym poprzez wielokrotne owijanie i krzyżowanie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odpleść się, rozplątać się
antonimy:  poplątać się, splątać się
hiperonimy:  rozwiązać się

Cytaty

Pod rozchylonym kołnierzem kurtki rozsupłała się trochę czarna krawatka [...].

źródło: Wit Tarnawski: Ucieczka, 1982 (books.google.pl)

Łańcuszek się zaplątał. Nie możemy poradzić sobie z fatalnym supełkiem. Wystarczy kilka kropel oleju jadalnego wylanego na zagłębienie dłoni. Wkładamy tam miejsce z supełkiem i delikatnie pocieramy. Sam się rozsupła.

źródło: NKJP: ELKA: Babcine sposoby dobre na każdą okazję, Gazeta Poznańska, 2001-09-15

Nie wiadomo, kiedy zaginął mały Jan Jerzy - na pontonie na pewno go nie było. Możliwe, iż podczas opuszczania pokładu [...] rozsupłały się szalikowe wiązania, którymi dziecko było przytroczone do pani Łucji.

źródło: NKJP: Adam Schmidt: Czy to naprawdę jest mój syn, Dziennik Bałtyck, 2001-03-04

2. o zagadce

Definicja

przestać być bardzo skomplikowanym lub niejasnym w wyniku ujawnienia się, rozwiązania czy wyjaśnienia bądź zlikwidowania czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozwikłać się
hiperonimy:  rozwiązać się

Cytaty

Trzymam kciuki, aby wszystko poszło w dobrym kierunku, zagmatwane sprawy [...] się rozsupłały [...].

źródło: Internet: f.kafeteria.pl

Stefan usłyszał kroki. Bezsprzecznie stawiała je osoba obuta w papucie, co wykluczało Żdanę, cały rok chadzającą po domostwie boso. Chwilę później ktoś pstryknął światło i zagadka się rozsupłała. Właścicielką papuci była starsza pani Kuropatwowa.

źródło: Jacek Wojciechowski: (S)Mętny żywot Fabisiaka, 2021-04-10 (zazyjkultury.pl)

3. o więzi społecznej

Definicja

książk. 
o relacjach wiążących ludzi: stać się słabym, bliskim zupełnego zaniku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

[...] najsilniejsze przyjacielskie więzy się poluzowały, gotowe były rozsupłać się do końca, nagle poczuła, że nawet najdawniejszym, sprawdzonym znajomym i odwiecznym przyjaciółkom rozmowa z nią zaczęła sprawiać kłopot [...].

źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Senność, 2009

I nie ma już Baśki [...], z którą wychylam się z krzewów czeremchy na następnym zdjęciu z czerwca 1953 roku. Ścisłe więzy grupowe z dwóch pierwszych lat rozsupłały się na specjalizacjach.

źródło: Grzeszni – niezlustrowani. Wspomnienia absolwentów, 2000 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 10.09.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj