UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zeświecczeć

Chronologizacja

1844, Dziennik Narodowy, nr 165/166/167, polona.pl

Pochodzenie

Zob. świecki

1. ludzie

Definicja

książk. 
przestać wyznawać jakąś religię

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Religia – kościół

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zeświecczyć się, zsekularyzować się

Cytaty

Czuwanie organizuje się tej nocy, by zupełnie nie zeświecczeć i by lepiej przeżyć wejście w nowy rok. Przypominamy, że czas - miesiące, lata - to dar Pana Boga - wyjaśnia.

źródło: NKJP: Wspólne czuwanie, Dziennik Polski, 2002-12-31

Mimo swojego wykształcenia to jednak otoczenie, w którym przebywał, miało na niego znaczący wpływ i można powiedzieć, że zeświecczał. Chodziły głosy, że jego dzieła są amoralne, jednak o ich amoralności opowiem za chwilę.

źródło: Internet: sztukater.pl

Gdy zapytałem w sieci, w czyim to imieniu wszczęto tę kampanię, bo przecież nie Kościoła, jedna pani napisała mi tak: „Daj pan spokój. Panie, Boga należy słuchać bardziej niż Watykanu czy episkopatu, jeśli zeświecczeli i upadli, a tak jest”.

źródło: Franciszek Kucharczak: Katolicki protestantyzm, 15-10-2020, (gosc.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zeświecczeję
zeświecczejemy
2 os. zeświecczejesz
zeświecczejecie
3 os. zeświecczeje
zeświecczeją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zeświecczałem
+(e)m zeświecczał
zeświecczałam
+(e)m zeświecczała
zeświecczałom
+(e)m zeświecczało
zeświecczeliśmy
+(e)śmy zeświecczeli
zeświecczałyśmy
+(e)śmy zeświecczały
2 os. zeświecczałeś
+(e)ś zeświecczał
zeświecczałaś
+(e)ś zeświecczała
zeświecczałoś
+(e)ś zeświecczało
zeświecczeliście
+(e)ście zeświecczeli
zeświecczałyście
+(e)ście zeświecczały
3 os. zeświecczał
zeświecczała
zeświecczało
zeświecczeli
zeświecczały

bezosobnik: zeświecczano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zeświecczejmy
2 os. zeświecczej
zeświecczejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zeświecczałbym
bym zeświecczał
zeświecczałabym
bym zeświecczała
zeświecczałobym
bym zeświecczało
zeświecczelibyśmy
byśmy zeświecczeli
zeświecczałybyśmy
byśmy zeświecczały
2 os. zeświecczałbyś
byś zeświecczał
zeświecczałabyś
byś zeświecczała
zeświecczałobyś
byś zeświecczało
zeświecczelibyście
byście zeświecczeli
zeświecczałybyście
byście zeświecczały
3 os. zeświecczałby
by zeświecczał
zeświecczałaby
by zeświecczała
zeświecczałoby
by zeświecczało
zeświecczeliby
by zeświecczeli
zeświecczałyby
by zeświecczały

bezosobnik: zeświecczano by

bezokolicznik: zeświecczeć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zeświecczawszy

gerundium: zeświecczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zeświecczenie
zeświecczenia
D. zeświecczenia
zeświecczeń
C. zeświecczeniu
zeświecczeniom
B. zeświecczenie
zeświecczenia
N. zeświecczeniem
zeświecczeniami
Ms. zeświecczeniu
zeświecczeniach
W. zeświecczenie
zeświecczenia

2. o szkolnictwie

Definicja

książk. 
przestać być związanym z religią czy instytucjami religijnymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Religia – kościół

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zeświecczyć się, zlaicyzować się, zsekularyzować się

Cytaty

Przedsiębiorca uważa, że napominania prymasa są bezcelowe, bo wigilijny obyczaj zeświecczał tak bardzo, że nie można go już łączyć wyłącznie z religią i wiarą. Jak traktujemy świąteczną tradycję, to prywatna sprawa każdego z nas.

źródło: Joanna Jakubowska: Sprawa sumienia, 15-12-2003, (nto.pl)

Z roku na rok stroje komunijne stają się skromniejsze. To presja księży i katechetów, a także niektórych rodziców, którzy nie chcą dopuścić do całkowitego zeświecczenia tej uroczystości.

źródło: NKJP: Drogo i uroczyście, Dziennik Polski, 2003-05-15

Do tego wszystkiego dochodzi niespotykana w dziejach naszego narodu sekularyzacja życia codziennego oraz prawie całkowite zeświecczenie mediów publicznych i komercyjnych.

źródło: NKJP: Stefan: Ojczyzna polszczyzna, Gazeta Radomszczańska, 2009-06-17

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zeświecczeję
zeświecczejemy
2 os. zeświecczejesz
zeświecczejecie
3 os. zeświecczeje
zeświecczeją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zeświecczałem
+(e)m zeświecczał
zeświecczałam
+(e)m zeświecczała
zeświecczałom
+(e)m zeświecczało
zeświecczeliśmy
+(e)śmy zeświecczeli
zeświecczałyśmy
+(e)śmy zeświecczały
2 os. zeświecczałeś
+(e)ś zeświecczał
zeświecczałaś
+(e)ś zeświecczała
zeświecczałoś
+(e)ś zeświecczało
zeświecczeliście
+(e)ście zeświecczeli
zeświecczałyście
+(e)ście zeświecczały
3 os. zeświecczał
zeświecczała
zeświecczało
zeświecczeli
zeświecczały

bezosobnik: zeświecczano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zeświecczejmy
2 os. zeświecczej
zeświecczejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zeświecczałbym
bym zeświecczał
zeświecczałabym
bym zeświecczała
zeświecczałobym
bym zeświecczało
zeświecczelibyśmy
byśmy zeświecczeli
zeświecczałybyśmy
byśmy zeświecczały
2 os. zeświecczałbyś
byś zeświecczał
zeświecczałabyś
byś zeświecczała
zeświecczałobyś
byś zeświecczało
zeświecczelibyście
byście zeświecczeli
zeświecczałybyście
byście zeświecczały
3 os. zeświecczałby
by zeświecczał
zeświecczałaby
by zeświecczała
zeświecczałoby
by zeświecczało
zeświecczeliby
by zeświecczeli
zeświecczałyby
by zeświecczały

bezosobnik: zeświecczano by

bezokolicznik: zeświecczeć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zeświecczawszy

gerundium: zeświecczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zeświecczenie
zeświecczenia
D. zeświecczenia
zeświecczeń
C. zeświecczeniu
zeświecczeniom
B. zeświecczenie
zeświecczenia
N. zeświecczeniem
zeświecczeniami
Ms. zeświecczeniu
zeświecczeniach
W. zeświecczenie
zeświecczenia

odpowiednik aspektowy: świecczeć

Data ostatniej modyfikacji: 23.01.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json