Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ogłuszę |
ogłuszymy |
|||
| 2 os. |
ogłuszysz |
ogłuszycie |
|||
| 3 os. |
ogłuszy |
ogłuszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ogłuszyłem +(e)m ogłuszył |
ogłuszyłam +(e)m ogłuszyła |
ogłuszyłom +(e)m ogłuszyło |
ogłuszyliśmy +(e)śmy ogłuszyli |
ogłuszyłyśmy +(e)śmy ogłuszyły |
| 2 os. |
ogłuszyłeś +(e)ś ogłuszył |
ogłuszyłaś +(e)ś ogłuszyła |
ogłuszyłoś +(e)ś ogłuszyło |
ogłuszyliście +(e)ście ogłuszyli |
ogłuszyłyście +(e)ście ogłuszyły |
| 3 os. |
ogłuszył |
ogłuszyła |
ogłuszyło |
ogłuszyli |
ogłuszyły |
bezosobnik: ogłuszono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ogłuszmy |
|
| 2 os. |
ogłusz |
ogłuszcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ogłuszyłbym bym ogłuszył |
ogłuszyłabym bym ogłuszyła |
ogłuszyłobym bym ogłuszyło |
ogłuszylibyśmy byśmy ogłuszyli |
ogłuszyłybyśmy byśmy ogłuszyły |
| 2 os. |
ogłuszyłbyś byś ogłuszył |
ogłuszyłabyś byś ogłuszyła |
ogłuszyłobyś byś ogłuszyło |
ogłuszylibyście byście ogłuszyli |
ogłuszyłybyście byście ogłuszyły |
| 3 os. |
ogłuszyłby by ogłuszył |
ogłuszyłaby by ogłuszyła |
ogłuszyłoby by ogłuszyło |
ogłuszyliby by ogłuszyli |
ogłuszyłyby by ogłuszyły |
bezosobnik: ogłuszono by
bezokolicznik: ogłuszyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ogłuszywszy
gerundium: ogłuszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ogłuszenie |
ogłuszenia |
| D. | ogłuszenia |
ogłuszeń |
| C. | ogłuszeniu |
ogłuszeniom |
| B. | ogłuszenie |
ogłuszenia |
| N. | ogłuszeniem |
ogłuszeniami |
| Ms. | ogłuszeniu |
ogłuszeniach |
| W. | ogłuszenie |
ogłuszenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: ogłuszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ogłuszony |
ogłuszony |
ogłuszony |
ogłuszone |
ogłuszona |
| D. | ogłuszonego |
ogłuszonego |
ogłuszonego |
ogłuszonego |
ogłuszonej |
| C. | ogłuszonemu |
ogłuszonemu |
ogłuszonemu |
ogłuszonemu |
ogłuszonej |
| B. | ogłuszonego |
ogłuszonego |
ogłuszony |
ogłuszone |
ogłuszoną |
| N. | ogłuszonym |
ogłuszonym |
ogłuszonym |
ogłuszonym |
ogłuszoną |
| Ms. | ogłuszonym |
ogłuszonym |
ogłuszonym |
ogłuszonym |
ogłuszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ogłuszeni |
ogłuszeni |
ogłuszone |
ogłuszone |
| D. | ogłuszonych |
ogłuszonych |
ogłuszonych |
ogłuszonych |
| C. | ogłuszonym |
ogłuszonym |
ogłuszonym |
ogłuszonym |
| B. | ogłuszonych |
ogłuszonych |
ogłuszonych |
ogłuszone |
| N. | ogłuszonymi |
ogłuszonymi |
ogłuszonymi |
ogłuszonymi |
| Ms. | ogłuszonych |
ogłuszonych |
ogłuszonych |
ogłuszonych |
odpowiednik aspektowy: ogłuszać
Pochodzenie
1. huk
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Połączenia
- ogłuszony hukiem, wybuchem
Cytaty
|
Ogłuszona i oślepiona, zdołała jednak uczepić się kolana nadal okładającego ją ułomkiem kija wieśniaka, a wieśniak niespodziewanie zawył i upadł. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996 |
|
|
Błysk. Huk. Myślałem, że to cud. Nic nie słyszałem, bo mnie ogłuszyło. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996 |
|
|
Zrobiło mi się słabo, koszula ściemniała, powietrze w uszach ogłuszyło, nacisnąłem guzik, ale pomoc nie nadchodziła. źródło: NKJP: Wojciech Stamm: Czarna matka, 2008 |
Składnia
|
+ | ogłuszyć | + |
KOGO
|
2. głośny dźwięk
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Cytaty
|
[...] znienacka ogłuszyła nas syrena okrętowa. [...]. Na szczęście po przerywanej serii umilkła. źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1965 |
Składnia
|
+ | ogłuszyć | + |
(KOGO)
|
3. ciosem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
Połączenia
- ogłuszyć ciosem
Cytaty
|
Ogłuszyli go i związali, a za stertą odkryli okute żelazem, zamknięte na kłódkę drzwi. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005 |
|
|
[...] podszedł do zwierzyny, sprawdził, czy upływ jej krwi nie jest śmiertelny - nie był - po czym ogłuszył ją szybkim, krótkim ciosem tomahawka. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2005 |
Składnia
|
+ | ogłuszyć | + |
KOGO/CO +
(CZYM)
|