UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ogłuszyć

Chronologizacja

1450, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ogłuszę
ogłuszymy
2 os. ogłuszysz
ogłuszycie
3 os. ogłuszy
ogłuszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ogłuszyłem
+(e)m ogłuszył
ogłuszyłam
+(e)m ogłuszyła
ogłuszyłom
+(e)m ogłuszyło
ogłuszyliśmy
+(e)śmy ogłuszyli
ogłuszyłyśmy
+(e)śmy ogłuszyły
2 os. ogłuszyłeś
+(e)ś ogłuszył
ogłuszyłaś
+(e)ś ogłuszyła
ogłuszyłoś
+(e)ś ogłuszyło
ogłuszyliście
+(e)ście ogłuszyli
ogłuszyłyście
+(e)ście ogłuszyły
3 os. ogłuszył
ogłuszyła
ogłuszyło
ogłuszyli
ogłuszyły

bezosobnik: ogłuszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ogłuszmy
2 os. ogłusz
ogłuszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ogłuszyłbym
bym ogłuszył
ogłuszyłabym
bym ogłuszyła
ogłuszyłobym
bym ogłuszyło
ogłuszylibyśmy
byśmy ogłuszyli
ogłuszyłybyśmy
byśmy ogłuszyły
2 os. ogłuszyłbyś
byś ogłuszył
ogłuszyłabyś
byś ogłuszyła
ogłuszyłobyś
byś ogłuszyło
ogłuszylibyście
byście ogłuszyli
ogłuszyłybyście
byście ogłuszyły
3 os. ogłuszyłby
by ogłuszył
ogłuszyłaby
by ogłuszyła
ogłuszyłoby
by ogłuszyło
ogłuszyliby
by ogłuszyli
ogłuszyłyby
by ogłuszyły

bezosobnik: ogłuszono by

bezokolicznik: ogłuszyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ogłuszywszy

gerundium: ogłuszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ogłuszenie
ogłuszenia
D. ogłuszenia
ogłuszeń
C. ogłuszeniu
ogłuszeniom
B. ogłuszenie
ogłuszenia
N. ogłuszeniem
ogłuszeniami
Ms. ogłuszeniu
ogłuszeniach
W. ogłuszenie
ogłuszenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ogłuszony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ogłuszony
ogłuszony
ogłuszony
ogłuszone
ogłuszona
D. ogłuszonego
ogłuszonego
ogłuszonego
ogłuszonego
ogłuszonej
C. ogłuszonemu
ogłuszonemu
ogłuszonemu
ogłuszonemu
ogłuszonej
B. ogłuszonego
ogłuszonego
ogłuszony
ogłuszone
ogłuszoną
N. ogłuszonym
ogłuszonym
ogłuszonym
ogłuszonym
ogłuszoną
Ms. ogłuszonym
ogłuszonym
ogłuszonym
ogłuszonym
ogłuszonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ogłuszeni
ogłuszeni
ogłuszone
ogłuszone
D. ogłuszonych
ogłuszonych
ogłuszonych
ogłuszonych
C. ogłuszonym
ogłuszonym
ogłuszonym
ogłuszonym
B. ogłuszonych
ogłuszonych
ogłuszonych
ogłuszone
N. ogłuszonymi
ogłuszonymi
ogłuszonymi
ogłuszonymi
Ms. ogłuszonych
ogłuszonych
ogłuszonych
ogłuszonych

odpowiednik aspektowy: ogłuszać

Pochodzenie

Zob. głuszyć

1. huk

Definicja

na pewien czas pozbawić możliwości słyszenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

  • ogłuszony hukiem, wybuchem

Cytaty

Ogłuszona i oślepiona, zdołała jednak uczepić się kolana nadal okładającego ją ułomkiem kija wieśniaka, a wieśniak niespodziewanie zawył i upadł.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Błysk. Huk. Myślałem, że to cud. Nic nie słyszałem, bo mnie ogłuszyło.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Zrobiło mi się słabo, koszula ściemniała, powietrze w uszach ogłuszyło, nacisnąłem guzik, ale pomoc nie nadchodziła.

źródło: NKJP: Wojciech Stamm: Czarna matka, 2008

Składnia

bez ograniczeń + ogłuszyć +
KOGO

2. głośny dźwięk

Definicja

zabrzmieć tak głośno, że inne dźwięki przestają być słyszalne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

[...] znienacka ogłuszyła nas syrena okrętowa. [...]. Na szczęście po przerywanej serii umilkła.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1965

Składnia

bez ograniczeń + ogłuszyć +
(KOGO)

3. ciosem

Definicja

uderzyć mocno człowieka albo zwierzę i spowodować utratę przytomności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

  • ogłuszyć ciosem

Cytaty

Ogłuszyli go i związali, a za stertą odkryli okute żelazem, zamknięte na kłódkę drzwi.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

[...] podszedł do zwierzyny, sprawdził, czy upływ jej krwi nie jest śmiertelny - nie był - po czym ogłuszył ją szybkim, krótkim ciosem tomahawka.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2005

Składnia

bez ograniczeń + ogłuszyć +
KOGO/CO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 17.12.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json