Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł
1. w judaizmie
Definicja
Warianty
- częściej szabat
Pochodzenie
hebr. šabat
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne
Połączenia
- sabat ceremonialny
- dzień sabatu
- przestrzegać sabatu
- obchodzić, świętować, urządzać; łamać, zachować sabat
Cytaty
|
Każdy sabat zaczyna się od błogosławieństwa Kidusz, wypowiadanego nad kielichem wina, z którego potem piją po trochu wszyscy członkowie rodziny. źródło: NKJP: Wino wigilijne, Dziennik Polski, 2001-12-22 |
|
|
Dalsze źródła przynoszą ścisłe wytyczne o właściwym postępowaniu ze zwierzętami, o nakazach miłosierdzia oraz odpoczynku w dniu sabatu. źródło: NKJP: Henryk Gaertner: Albert Schweitzer życie myśl i dzieło, 2007 |
|
|
Te roczne sabaty były ściśle związane z wydarzeniami zapowiadającymi śmierć Chrystusa i Jego powtórne przyjście. Zostały one ustanowione przez Boga, aby zapowiadać albo wskazywać na przyjście Mesjasza. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Judejczycy trzymali się gromadnie w wioskach i miasteczkach. Pielęgnowali tam swoje starodawne zwyczaje, obchodzili szabat i wszystkie inne święta religijne, a ponieważ zabrakło świątyni jerozolimskiej, zbierali się oni na wspólne modlitwy w domach przywódców. źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963 |
|
|
Chodziliśmy na nabożeństwa do synagogi i świętowaliśmy szabaty, spędzając czas w gronie rodziny znanego nam rabina. źródło: NKJP: ROM: Mogłam zginąć, Gazeta Poznańska, 2004-04-24 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sabat |
sabaty |
|
| D. | sabatu |
sabatów |
|
| C. | sabatowi |
sabatom |
|
| B. | sabat |
sabaty |
|
| N. | sabatem |
sabatami |
|
| Ms. | sabacie |
sabatach |
|
| W. | sabacie |
sabaty |
2. czarownic
Definicja
Pochodzenie
fr. sabbat
niem. (Hexen)sabbat
z p.-łac. sabbatum 'koniec tygodnia jako dzień świątecznego odpoczynku u żydów'
Od: hebr. šabat
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Połączenia
- sabat czarownic
- sabat na Łysej Górze
Cytaty
|
Nie wiedzą, że po lasach zbójcy i zwierze czyhają, a na rozdrożach o północy demony w ludzkiej postaci sabaty swe odprawiają? źródło: NKJP: Internet |
|
|
Pewna podsądna zeznała mu, że sabat odbędzie się na wzgórzu Alcantary o północy osiemnastego sierpnia, pchnął tam więc dwóch swoich agentów, którzy z ukrycia obserwowali miejsce. źródło: NKJP: Cosmopolitan, 2000 |
|
|
„Na świętą Łucę, noc się ze dniem tłuce” - mówi ludowe przysłowie. Tego dnia siły ciemności i siły światła walczą ze sobą, czarownice wylatują na sabat, a ludzie zmieniają się w wilkołaki. źródło: NKJP: Natalia Skipietrow: 13 grudnia - św. Łucji, Gazeta Wyborcza, 1992-12-12 |
|
|
Mijali ogniska, grupy stojących wokół czarownic i innych uczestników sabatu. Dyskutowano tam, witano się, weselono, kłócono. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sabat |
sabaty |
|
| D. | sabatu |
sabatów |
|
| C. | sabatowi |
sabatom |
|
| B. | sabat |
sabaty |
|
| N. | sabatem |
sabatami |
|
| Ms. | sabacie |
sabatach |
|
| W. | sabacie |
sabaty |
3. plotkarek
Definicja
Pochodzenie
fr. sabbat
niem. (Hexen)sabbat
z p.-łac. sabbatum 'koniec tygodnia jako dzień świątecznego odpoczynku u żydów'
Od: hebr. šabat
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Cytaty
|
Miesiąc w miesiąc w sterylnie białej salce kawiarni „Maska” odbywały się literackie sabaty: znani i uznani poeci siadali naprzeciwko grupki popisujących do zeszytu licealistów, czytali wiersze, żartowali, odpowiadali na pytania [...]. źródło: NKJP: Piotr Kanikowski: Danc panny Anny, Gazeta Wrocławska, 2001-12-14 |
|
|
Jutro idę [...] na sabat piłsudczyków. Promocja czterotomowego „Kalendarium życia Józefa Piłsudskiego”, powinna być tam cała armia propiłsudczykowskich historyków. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Jedyny na świecie muzyczny sabat jazzowych pań rozpocznie słynna amerykańska wokalistka i pianistka Patricia Barber. źródło: NKJP: Grażyna Zubrzycka: Wieści znad Bałtyku, Gazeta Krakowska, 2006-07-20 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sabat |
sabaty |
|
| D. | sabatu |
sabatów |
|
| C. | sabatowi |
sabatom |
|
| B. | sabat |
sabaty |
|
| N. | sabatem |
sabatami |
|
| Ms. | sabacie |
sabatach |
|
| W. | sabacie |
sabaty |
4. żołnierz
Definicja
Pochodzenie
węg. szabad 'wolny'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | żołnierz |
Cytaty
|
Jego ludzie, Jędrzej i sabaci popędzili za nim bezładną gromadą, omal nie stratowali kmieci idących obok podwód ze słomą i sianem. źródło: Jacek Komuda: Zborowski, 2021 (books.google.pl) |
|
|
Widząc jeźdźców cwałujących przez podwórka, przeskakujących przez płoty, zaglądających do stodół i chyż, przeszukujących gumna, można by pomyśleć, że na wieś napadli Tatarzy albo okrutni sabaci z Węgier. źródło: Internet: kultura.onet.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sabat |
sabaci |
ndepr |
| sabaty |
depr | ||
| D. | sabata |
sabatów |
|
| C. | sabatowi |
sabatom |
|
| B. | sabata |
sabatów |
|
| N. | sabatem |
sabatami |
|
| Ms. | sabacie |
sabatach |
|
| W. | sabacie |
sabaci |
ndepr |
| sabaty |
depr |
Inne uwagi
Zwykle lm