UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przezroczysty

rzadziej przeźroczysty

Chronologizacja

XV w., Bańk
XV w., Bor

Pochodzenie

Przymiotnik odrzeczownikowy od niepoświadczonego *przezrok, kontynuującego *perzorkъ 'patrzenie poprzez coś', pochodnego od st.pol. przeźrzeć (Bor); zob. przejrzeć (gazetę)

1. płyn

Definicja

taki, który przepuszcza promienie światła i dzięki temu można zobaczyć, co jest za nim

Warianty

  • rzadziej przeźroczysty

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przezroczny, przezroczy, przeźroczy

Połączenia

  • przezroczysty plastik, płyn, materiał, wazon; tiul; klosz; przezroczysta ciecz, głębina, woda; bielizna, bluzka, koszulka, peleryna, sukienka, tkanina; folia, szyba, taśma, torebka; zasłona; przezroczyste powietrze; szkło, tworzywo; przezroczyste firanki

Cytaty

Po alejce zaszurały cienkie papierowe kapcie. Starszy mężczyzna popychał fotel inwalidzki. Siedząca na nim staruszka była ściśle połączona z wózkiem za pomocą przezroczystych rurek kroplówki, respiratora i skanera EKG.

źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008

Nawet te najskromniejsze dziewczyny chcą błyszczeć. Stąd tak wiele wykończeń cekinami albo dżetami Svarowskiego, mieniące się ramiączka i paski. Panie nie boją się pokazywać biustu i ramion - narzucają na nie szyfonowe szale i przezroczyste bluzki z organdyny.

źródło: NKJP: (ag): W czym na bal?, Express Ilustrowany, 2002-01-05

Urna była przezroczysta. Widać było każdy wrzucony głos.

źródło: NKJP: Barbara Chabior: Widziałem te draństwa, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-11-27

Pracę rozpoczęliśmy od powiększenia „Panoramy” reprodukowanej w katalogu i przeniesienia obrazu na przeźroczystą folię.

źródło: NKJP: Kopia Panoramy, Dziennik Polski, 2001-05-25

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przezroczysty
przezroczysty
przezroczysty
przezroczyste
przezroczysta
D. przezroczystego
przezroczystego
przezroczystego
przezroczystego
przezroczystej
C. przezroczystemu
przezroczystemu
przezroczystemu
przezroczystemu
przezroczystej
B. przezroczystego
przezroczystego
przezroczysty
przezroczyste
przezroczystą
N. przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystą
Ms. przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystej
W. przezroczysty
przezroczysty
przezroczysty
przezroczyste
przezroczysta
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przezroczyści
przezroczyści
przezroczyste
przezroczyste
D. przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
C. przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
B. przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
przezroczyste
N. przezroczystymi
przezroczystymi
przezroczystymi
przezroczystymi
Ms. przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
W. przezroczyści
przezroczyści
przezroczyste
przezroczyste

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przezroczystszy
przezroczystszy
przezroczystszy
przezroczystsze
przezroczystsza
D. przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszej
C. przezroczystszemu
przezroczystszemu
przezroczystszemu
przezroczystszemu
przezroczystszej
B. przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszy
przezroczystsze
przezroczystszą
N. przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszą
Ms. przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przezroczystsi
przezroczystsi
przezroczystsze
przezroczystsze
D. przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
C. przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
B. przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystsze
N. przezroczystszymi
przezroczystszymi
przezroczystszymi
przezroczystszymi
Ms. przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

2. skóra

Definicja

książk. 
taki, który na skutek zmęczenia, choroby, strachu lub podeszłego wieku jest blady i napięty

Warianty

  • rzadziej przeźroczysty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przejrzysty

Połączenia

  • przezroczysta dłoń, ręka, skóra, twarz; przezroczyste ciało

Cytaty

Wychudła tak, że stała się podobna do obciągniętego skórą szkieletu. Na pobladłej, niemal przezroczystej twarzy wyraźnie widać było sieć bladoniebieskich żył, jak u ludzi ciężko chorych i stojących już nad grobem.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Zbudzony przez zdumioną i przestraszoną Yol Dolid zastał ją w kuchni, gdzie wyjadała resztki pozostałe po wieczerzy.Była bardzo wynędzniała, jej ciało wyglądało jak szkielet obleczony przezroczystą skórą . Na bladej twarzy wyraźnie odznaczały się brunatne plamki piegów, a zielone oczy wydawały się nienaturalnie duże.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

Jezu, co ci jest? – Nie słyszałeś, jak wrzeszczałam? – Co? Wyszedłem wyrzucić śmieci i zobaczyłem, że stoisz w windzie, to otworzyłem drzwi. Nie jesteś przypadkiem chora? Nawet trudno powiedzieć, że jesteś blada, jesteś przezroczysta.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

Dylewska, oparta wysoko o poduszki, z przeźroczystymi rękami grzecznie ułożonymi na kołdrze, po prostu opadła zemdlona na pościel [...].

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przezroczysty
przezroczysty
przezroczysty
przezroczyste
przezroczysta
D. przezroczystego
przezroczystego
przezroczystego
przezroczystego
przezroczystej
C. przezroczystemu
przezroczystemu
przezroczystemu
przezroczystemu
przezroczystej
B. przezroczystego
przezroczystego
przezroczysty
przezroczyste
przezroczystą
N. przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystą
Ms. przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystej
W. przezroczysty
przezroczysty
przezroczysty
przezroczyste
przezroczysta
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przezroczyści
przezroczyści
przezroczyste
przezroczyste
D. przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
C. przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
B. przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
przezroczyste
N. przezroczystymi
przezroczystymi
przezroczystymi
przezroczystymi
Ms. przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
W. przezroczyści
przezroczyści
przezroczyste
przezroczyste

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przezroczystszy
przezroczystszy
przezroczystszy
przezroczystsze
przezroczystsza
D. przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszej
C. przezroczystszemu
przezroczystszemu
przezroczystszemu
przezroczystszemu
przezroczystszej
B. przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszy
przezroczystsze
przezroczystszą
N. przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszą
Ms. przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przezroczystsi
przezroczystsi
przezroczystsze
przezroczystsze
D. przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
C. przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
B. przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystsze
N. przezroczystszymi
przezroczystszymi
przezroczystszymi
przezroczystszymi
Ms. przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

3. system

Definicja

książk. 
taki, który jest łatwy do odczytania lub odgadnięcia i zrozumienia

Warianty

  • rzadziej przeźroczysty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przejrzysty

Połączenia

  • przezroczysty sposób wykonania czegoś; przezroczysta władza; przezroczyste intencje, procedury, zamiary
  • przezroczysty dla systemu operacyjnego, dla użytkownika

Cytaty

Naprawdę fascynująca jest jednak część ekspozycji poświęcona technologii wykonywania odwiertów, organizacji wydobycia i życiu załóg platform. Obejrzeć tam można używane w górnictwie morskim wiertła, w tym gigantyczne narzędzie o masie 1700 kg i średnicy 90 cm. Przezroczysty model funkcjonalny typowej platformy pozwala zrozumieć „jak to wszystko działa”.

źródło: NKJP: None: Fascynujące muzeum nafty, Dziennik Polski, 2001-05-26

Chcę powiedzieć, że zwłaszcza w dokumencie prezydenckim, ale także w debacie, którą dziś toczymy nad obu tymi dokumentami, zawarte jest przesłanie, że rządzenie państwem powinno być przezroczyste i jasne, a prawa człowieka powinny być chronione przez prawo państwa chwytem buldoga nie do naruszenia.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 21.01.1993

Największą atrakcją będzie tu jednak możliwość generowania przezroczystego menu. Windows FX nie jest jakiś wyjątkowy w tym zestawieniu, ale jeśli dobrze przyjrzymy się jego możliwościom i skutecznie je wprowadzimy, to na naszym pulpicie może zrobić się bardzo przyjemnie.

źródło: NKJP: MAJER: W nowej szacie, Dziennik Polski, 2001-02-20

Gdybyśmy jednak na zakończenie tej kadencji potrafili stanąć ponad tymi partykularnymi interesami i postarali się o to, żeby rzeczywiście niekwestionowane autorytety z różnych stron, z różnych miejsc znalazły się w tej fundacji, to jestem przekonana o tym, że działałaby ona w sposób przeźroczysty i potrafiłaby przyciągnąć kolejne środki, co jest niezwykle ważne.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 11.01.200

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przezroczysty
przezroczysty
przezroczysty
przezroczyste
przezroczysta
D. przezroczystego
przezroczystego
przezroczystego
przezroczystego
przezroczystej
C. przezroczystemu
przezroczystemu
przezroczystemu
przezroczystemu
przezroczystej
B. przezroczystego
przezroczystego
przezroczysty
przezroczyste
przezroczystą
N. przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystą
Ms. przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystej
W. przezroczysty
przezroczysty
przezroczysty
przezroczyste
przezroczysta
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przezroczyści
przezroczyści
przezroczyste
przezroczyste
D. przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
C. przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
B. przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
przezroczyste
N. przezroczystymi
przezroczystymi
przezroczystymi
przezroczystymi
Ms. przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
W. przezroczyści
przezroczyści
przezroczyste
przezroczyste

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przezroczystszy
przezroczystszy
przezroczystszy
przezroczystsze
przezroczystsza
D. przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszej
C. przezroczystszemu
przezroczystszemu
przezroczystszemu
przezroczystszemu
przezroczystszej
B. przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszy
przezroczystsze
przezroczystszą
N. przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszą
Ms. przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przezroczystsi
przezroczystsi
przezroczystsze
przezroczystsze
D. przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
C. przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
B. przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystsze
N. przezroczystszymi
przezroczystszymi
przezroczystszymi
przezroczystszymi
Ms. przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

4. polityk

Definicja

książk. 
taki, który odbierany jest przez innych jako uczciwy, niechcący niczego ukrywać przed innymi

Warianty

  • rzadziej przeźroczysty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Połączenia

  • przezroczysty polityk, człowiek

Cytaty

Gdyby przyjąć punkt widzenia zwolenników hiperpoprawności politycznej, trzeba by w żywe oczy kłamać, że ludzie są przezroczyści.

źródło: NKJP: Jerzy Witaszczyk: Rasa przezroczystych, Dziennik Łódzki, 2007-08-09

Nikt nigdy nie będzie mógł wyciągnąć haka, że coś sobie przywłaszczyłem. Jestem przezroczysty. Niestety, nie mogę tego samego powiedzieć o niektórych naszych kolegach.

źródło: NKJP: None, Dziennik Polski ,2001-10-19

W swoim programie koalicjanci deklarują, że chcą współpracować z ludźmi „o czystych rękach i przeźroczystych życiorysach”.

źródło: NKJP: Dominika Wielowieyska: Program katolickiej koalicji, Gazeta Wyborcza, 1993-07-29

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przezroczysty
przezroczysty
przezroczysty
przezroczyste
przezroczysta
D. przezroczystego
przezroczystego
przezroczystego
przezroczystego
przezroczystej
C. przezroczystemu
przezroczystemu
przezroczystemu
przezroczystemu
przezroczystej
B. przezroczystego
przezroczystego
przezroczysty
przezroczyste
przezroczystą
N. przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystą
Ms. przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystej
W. przezroczysty
przezroczysty
przezroczysty
przezroczyste
przezroczysta
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przezroczyści
przezroczyści
przezroczyste
przezroczyste
D. przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
C. przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
przezroczystym
B. przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
przezroczyste
N. przezroczystymi
przezroczystymi
przezroczystymi
przezroczystymi
Ms. przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
przezroczystych
W. przezroczyści
przezroczyści
przezroczyste
przezroczyste

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przezroczystszy
przezroczystszy
przezroczystszy
przezroczystsze
przezroczystsza
D. przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszej
C. przezroczystszemu
przezroczystszemu
przezroczystszemu
przezroczystszemu
przezroczystszej
B. przezroczystszego
przezroczystszego
przezroczystszy
przezroczystsze
przezroczystszą
N. przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszą
Ms. przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przezroczystsi
przezroczystsi
przezroczystsze
przezroczystsze
D. przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
C. przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
przezroczystszym
B. przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystsze
N. przezroczystszymi
przezroczystszymi
przezroczystszymi
przezroczystszymi
Ms. przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych
przezroczystszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

Data ostatniej modyfikacji: 04.07.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json