UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

półkole

Chronologizacja

1782, Simon L’Huillier, Algiebra dla szkół narodowych, tłum. Andrzej Gawroński, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. półkole
półkola
D. półkola
półkoli
C. półkolu
półkolom
B. półkole
półkola
N. półkolem
półkolami
Ms. półkolu
półkolach
W. półkole
półkola

Pochodzenie

Zob. pół II
Zob. koło I

1. figura

Definicja

mat. 
figura geometryczna będąca częścią koła, ograniczona z jednej strony półokręgiem, a z drugiej średnicą tego koła

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  figura

Połączenia

  • obwód, pole, promień, średnica półkola

Cytaty

Kula powstaje przez pełny obrót półkola dokoła prostej, w której zawarta jest średnica tego półkola.

źródło: Aleksandra Gębura: Matematyka, fizyka i astronomia, 2004 (books.google.pl)

Obrazem półkola F w podobieństwie o skali 6/5 jest półkole F1, którego obwód wynosi 12 cm. Oblicz długość promienia półkola F.

źródło: Internet: matematykaszkolna.pl

2. sceny

Definicja

coś, co przypomina kształtem półkole - figurę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Cytaty

Przejmująca cisza wysubtelniła półkola zastygłych w oczekiwaniu twarzy.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Długą do kostek sukienkę wykonano z półkola [...].

źródło: NKJP: Monika Krężel: Ich pierwszy bal..., Trybuna Śląska, 2002-01-25

Półkole sceny otacza gęsty kordon policji.

źródło: Kira Gałczyńska: W zgiełku wieku, 1992 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + półkole +
(CZEGO)

3. ławek

Definicja

coś, co ma wypukły, wygięty łukowato kształt zbliżony do półokręgu

Noty o użyciu

Forma półkolem używana w znaczeniu 'tworząc półkolistą linię dookoła kogoś lub czegoś'.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Połączenia

  • szerokie, zwarte półkole
  • półkole arkady, sklepienia
  • uformować, zatoczyć półkole
  • otaczać coś, ustawić się półkolem
  • wygiąć, ułożyć, ustawić coś w półkole
  • siedzieć, stać, ustawić się w półkolu

Cytaty

Z najwyższych rzędów kamiennych ław, ustawionych półkolem wokół niewielkiej sceny, podziwiamy najstarszy teatr europejski.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska, Polka 2001

Po burzliwych, długich i bezsensownych kłótniach o zakwaterowanie uczniowie ustawili się w bardzo nierównym półkolu.

źródło: NKJP: Dariusz Chętkowski z uczniami, Ostatni weekend 2007

W półkolach arkad, zarówno nad bufetem, jak i piecem, znajdują się maski Dionizosa.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski, Znane i nieznane : rezydencje, ludzie, wydarzenia 2001

[...] dzieci ustawiają się w półkole.

źródło: NKJP: Małgorzata Leyko, Reżyser masowej wyobraźni : Max Reinhardt i jego teatr dla pięciu tysięcy 2002

Składnia

bez ograniczeń + półkole + bez ograniczeń

Odesłania

Zob. też:

półokrąg

Data ostatniej modyfikacji: 25.10.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj