UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dodrapać się

Chronologizacja

2 połowa XVIII w., SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dodrapię się
dodrapiemy się
2 os. dodrapiesz się
dodrapiecie się
3 os. dodrapie się
dodrapią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dodrapałem się
+(e)m się dodrapał
dodrapałam się
+(e)m się dodrapała
dodrapałom się
+(e)m się dodrapało
dodrapaliśmy się
+(e)śmy się dodrapali
dodrapałyśmy się
+(e)śmy się dodrapały
2 os. dodrapałeś się
+(e)ś się dodrapał
dodrapałaś się
+(e)ś się dodrapała
dodrapałoś się
+(e)ś się dodrapało
dodrapaliście się
+(e)ście się dodrapali
dodrapałyście się
+(e)ście się dodrapały
3 os. dodrapał się
dodrapała się
dodrapało się
dodrapali się
dodrapały się

bezosobnik: dodrapano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dodrapmy się
2 os. dodrap się
dodrapcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dodrapałbym się
bym się dodrapał
dodrapałabym się
bym się dodrapała
dodrapałobym się
bym się dodrapało
dodrapalibyśmy się
byśmy się dodrapali
dodrapałybyśmy się
byśmy się dodrapały
2 os. dodrapałbyś się
byś się dodrapał
dodrapałabyś się
byś się dodrapała
dodrapałobyś się
byś się dodrapało
dodrapalibyście się
byście się dodrapali
dodrapałybyście się
byście się dodrapały
3 os. dodrapałby się
by się dodrapał
dodrapałaby się
by się dodrapała
dodrapałoby się
by się dodrapało
dodrapaliby się
by się dodrapali
dodrapałyby się
by się dodrapały

bezosobnik: dodrapano by się

bezokolicznik: dodrapać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dodrapawszy się

gerundium: dodrapanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dodrapanie się
dodrapania się
D. dodrapania się
dodrapań się
C. dodrapaniu się
dodrapaniom się
B. dodrapanie się
dodrapania się
N. dodrapaniem się
dodrapaniami się
Ms. dodrapaniu się
dodrapaniach się
W. dodrapanie się
dodrapania się

odpowiednik aspektowy: dodrapywać się

Pochodzenie

Zob. drapać

1. do krwi

Definicja

dostać się do czegoś, co jest pod spodem jakiejś powierzchni, mocno przesuwając po wierzchu paznokciami, pazurami lub czymś ostrym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat zwierząt ➔ zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • dodrapać się do krwi

Cytaty

[...] wbiła paznokcie w przedramię i zaczęła zajadle trzeć skórę. Pocierała ją tak długo, aż się dodrapała do krwi.

źródło: Krzysztof Bonk: Krew Sióstr. Lazur, 2020 (books.google.pl)

Szybko odczytałem numer nadawczy i już wiedziałem, że będzie robota. - Ty, zjaw się jutro o 15.00 na Kozanowie. Zabierz aparat, będzie co pstrykać. Zapisałem w kalendarzyku dużymi literami, tak mocno, że dodrapałem się do spodnich kartek.

źródło: NKJP: Internet

[...] pies za nimi biegał i gryzł. [...] Zamknęliśmy go w drugim pokoju, to całe drzwi były podrapane, aż do trzech warstw w głąb się dodrapał.

źródło: Internet: psy.elk.pl

Składnia

bez ograniczeń + dodrapać się +
do CZEGO

2. na szczyt

Definicja

pot. 
dotrzeć z dużym trudem do miejsca wyżej położonego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ ruch i spoczynek

Cytaty

Ostatnimi siłami, klnąc na aurę, dodrapaliśmy się do Kasprowego Wierchu [...].

źródło: Grażyna Sosińska: Dwie damy (esensja.pl)

Ostatnio w pełnym marokańskim upale wspinałam się na górę z ruinami zamku. [...] W niektórych miejscach było naprawdę ciężko, ale w końcu dodrapałam się do miejsca, w którym skała była [...] w jednym kawałku.

źródło: Internet: anonimowe.pl

[...] nie mogliśmy znaleźć ewidentnej drogi w górę. Zbocze [...] składa się z sekcji skalnych poprzedzielanych trawiastymi półeczkami. Próbowaliśmy na różne sposoby [...]. W końcu jakoś dodrapaliśmy się na [...] szczyt.

źródło: Internet: 3000stop.home.blog

Składnia

bez ograniczeń + dodrapać się +
do CZEGO | na CO

3. do władzy

Definicja

pot. 
pokonując wiele trudności, osiągnąć wyznaczony cel, zwykle związany z wysoką pozycją zawodową

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Praca ➔ organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

[...] konsekwentnie drapał się na szczyt biurokratycznej kariery, aż w końcu się tam dodrapał [...].

źródło: NKJP: Internet

W końcu dodrapałem się do stanowiska managerskiego w dużej firmie przemysłowej. Było to zawsze moje marzenie i cel [...].

źródło: Internet: inzynierjakosci.pl

Co to za model socjalny - pytał - który dopuszcza 20-milionowe bezrobocie w Europie [...]? Jak możemy [...] przeznaczać 40 proc. budżetu Unii na rolnictwo, jeśli rolnictwo daje tylko 2 proc. dochodu narodowego? [...] nie sposób nie zastanawiać się nad tymi pytaniami i nie przyklasnąć idei „odnowy” Unii, do której ledwie się dodrapaliśmy.

źródło: NKJP: Marek Ostrowski: Brytyjski napór, francuski opór, Polityka, 2005-07-02

Składnia

bez ograniczeń + dodrapać się +
do CZEGO | na CO

4. do sensu

Definicja

pot. 
dotrzeć z trudem do czegoś, co nie było dotąd powszechnie znane

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  dotrzeć

Cytaty

Uważał, że trzeba oczyścić rzeczywistość z drobnomieszczańskich naleciałości i dodrapać się do uczciwych rudymentów systemu.

źródło: NKJP: Anna Bikont: Wspomnienia, Gazeta Wyborcza, 1994-03-11

Wirtuozowsko obsadzając spektakl [...], precyzyjnie rozkładając akcenty dialogów, wzmacniając siłę dramatyczną niektórych starć [...], zdarł z „Tanga” cały połysk bonmotów [...]. I nie kasując scenicznych walorów, głęboko pod warstwą komediową dodrapał się do... rozpaczy dwudziestowiecznego świata pozorów [...].

źródło: Jacek Sieradzki: Autor „Tanga” tańczy z nami, Polityka, 1997-09-13 (wspolczesny.pl)

Składnia

bez ograniczeń + dodrapać się +
do CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 15.12.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json