UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaćmić

Chronologizacja

XV w., SStp

1. o mgle

Definicja

książk.

zasłonić coś tak, że staje się to mniej widoczne lub niewyraźne

Pochodzenie

Zob. ćmić 3

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zasłonić

Połączenia

chmury zaćmiły
zaćmić obraz

Cytaty

Lada dzień przyjdzie deszcz, chmury zasnują doliny, mgła zaćmi horyzont, wiatr zacznie miotać drzewami, wiosenne lawiny ruszą ze zdwojoną siłą.

źródło: Liliana Kołłątaj: Grań Tatr Zachodnich, 2006-07-22 (z-ne.pl)

Bijący blask zaćmił najbliższe gwiazdy.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Fiasko, 1987

Chmury, deszcz, mżawka zaćmiły widoczność [...].

źródło: Internet: empik.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaćmię	zaćmimy
2 os.	zaćmisz	zaćmicie
3 os.	zaćmi	zaćmią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłem +(e)m zaćmił	zaćmiłam +(e)m zaćmiła	zaćmiłom +(e)m zaćmiło	zaćmiliśmy +(e)śmy zaćmili	zaćmiłyśmy +(e)śmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłeś +(e)ś zaćmił	zaćmiłaś +(e)ś zaćmiła	zaćmiłoś +(e)ś zaćmiło	zaćmiliście +(e)ście zaćmili	zaćmiłyście +(e)ście zaćmiły
3 os.	zaćmił	zaćmiła	zaćmiło	zaćmili	zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaćmijmy
2 os.	zaćmij	zaćmijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłbym bym zaćmił	zaćmiłabym bym zaćmiła	zaćmiłobym bym zaćmiło	zaćmilibyśmy byśmy zaćmili	zaćmiłybyśmy byśmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłbyś byś zaćmił	zaćmiłabyś byś zaćmiła	zaćmiłobyś byś zaćmiło	zaćmilibyście byście zaćmili	zaćmiłybyście byście zaćmiły
3 os.	zaćmiłby by zaćmił	zaćmiłaby by zaćmiła	zaćmiłoby by zaćmiło	zaćmiliby by zaćmili	zaćmiłyby by zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono by

bezokolicznik: zaćmić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaćmiwszy

gerundium: zaćmienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaćmienie	zaćmienia
D.	zaćmienia	zaćmień
C.	zaćmieniu	zaćmieniom
B.	zaćmienie	zaćmienia
N.	zaćmieniem	zaćmieniami
Ms.	zaćmieniu	zaćmieniach
W.	zaćmienie	zaćmienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaćmiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaćmiony	zaćmiony	zaćmiony	zaćmione	zaćmiona
D.	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionej
C.	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionej
B.	zaćmionego	zaćmionego	zaćmiony	zaćmione	zaćmioną
N.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmioną
Ms.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaćmieni	zaćmieni	zaćmione	zaćmione
D.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych
C.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym
B.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmione
N.	zaćmionymi	zaćmionymi	zaćmionymi	zaćmionymi
Ms.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych

odpowiednik aspektowy: zaćmiewać

Składnia

zaćmić

2. wzrok

Definicja

książk.

uniemożliwić patrzenie całkowicie lub w taki sposób, że wszystko staje się niewyraźne

Pochodzenie

Zob. ćmić 2

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zasłonić

Połączenia

mgła zaćmiła; łzy zaćmiły
zaćmić oczy, wzrok

Cytaty

Nagle usłyszał straszliwy huk, oślepiający blask zaćmił mu na chwilę wzrok, a jakaś potworna siła przewróciła na plecy.

źródło: Internet: forum.cdaction.pl

- Wierność jest nudna - powiedział, patrząc w jej zaćmione łzami oczy.

źródło: Internet: moblo.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaćmię	zaćmimy
2 os.	zaćmisz	zaćmicie
3 os.	zaćmi	zaćmią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłem +(e)m zaćmił	zaćmiłam +(e)m zaćmiła	zaćmiłom +(e)m zaćmiło	zaćmiliśmy +(e)śmy zaćmili	zaćmiłyśmy +(e)śmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłeś +(e)ś zaćmił	zaćmiłaś +(e)ś zaćmiła	zaćmiłoś +(e)ś zaćmiło	zaćmiliście +(e)ście zaćmili	zaćmiłyście +(e)ście zaćmiły
3 os.	zaćmił	zaćmiła	zaćmiło	zaćmili	zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaćmijmy
2 os.	zaćmij	zaćmijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłbym bym zaćmił	zaćmiłabym bym zaćmiła	zaćmiłobym bym zaćmiło	zaćmilibyśmy byśmy zaćmili	zaćmiłybyśmy byśmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłbyś byś zaćmił	zaćmiłabyś byś zaćmiła	zaćmiłobyś byś zaćmiło	zaćmilibyście byście zaćmili	zaćmiłybyście byście zaćmiły
3 os.	zaćmiłby by zaćmił	zaćmiłaby by zaćmiła	zaćmiłoby by zaćmiło	zaćmiliby by zaćmili	zaćmiłyby by zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono by

bezokolicznik: zaćmić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaćmiwszy

gerundium: zaćmienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaćmienie	zaćmienia
D.	zaćmienia	zaćmień
C.	zaćmieniu	zaćmieniom
B.	zaćmienie	zaćmienia
N.	zaćmieniem	zaćmieniami
Ms.	zaćmieniu	zaćmieniach
W.	zaćmienie	zaćmienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaćmiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaćmiony	zaćmiony	zaćmiony	zaćmione	zaćmiona
D.	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionej
C.	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionej
B.	zaćmionego	zaćmionego	zaćmiony	zaćmione	zaćmioną
N.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmioną
Ms.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaćmieni	zaćmieni	zaćmione	zaćmione
D.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych
C.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym
B.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmione
N.	zaćmionymi	zaćmionymi	zaćmionymi	zaćmionymi
Ms.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych

odpowiednik aspektowy: zaćmiewać

Składnia

zaćmić

(KOMU) + CO

3. umysł

Definicja

książk.

sprawić, że przez jakiś czas ktoś nie może w pełni korzystać ze swej wiedzy i umiejętności przez co zachowuje się niemądrze

Pochodzenie

Zob. ćmić 2

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Połączenia

zaćmić rozum, umysł

Cytaty

- Modliliśmy się, żeby nas nie zaćmiło w czasie pisania - śmieje się Maciek.

źródło: NKJP: Katarzyna Wolnik: To tylko matura, Dziennik Zachodni, 2003-05-09

Niecierpliwość i brawura zaćmiły mu umysł. Jechał jak szalony.

źródło: NKJP: Jacek Hołówka: Rozterki, Cosmopolitan, 2000-03

Słowo „wygrałeś” to chwyt reklamowy, który ma zaćmić zdrowy rozsądek.

źródło: NKJP: Wygrałeś wczasy - zapłać już teraz, Express Ilustrowany, 2003-06-23

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaćmię	zaćmimy
2 os.	zaćmisz	zaćmicie
3 os.	zaćmi	zaćmią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłem +(e)m zaćmił	zaćmiłam +(e)m zaćmiła	zaćmiłom +(e)m zaćmiło	zaćmiliśmy +(e)śmy zaćmili	zaćmiłyśmy +(e)śmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłeś +(e)ś zaćmił	zaćmiłaś +(e)ś zaćmiła	zaćmiłoś +(e)ś zaćmiło	zaćmiliście +(e)ście zaćmili	zaćmiłyście +(e)ście zaćmiły
3 os.	zaćmił	zaćmiła	zaćmiło	zaćmili	zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaćmijmy
2 os.	zaćmij	zaćmijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłbym bym zaćmił	zaćmiłabym bym zaćmiła	zaćmiłobym bym zaćmiło	zaćmilibyśmy byśmy zaćmili	zaćmiłybyśmy byśmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłbyś byś zaćmił	zaćmiłabyś byś zaćmiła	zaćmiłobyś byś zaćmiło	zaćmilibyście byście zaćmili	zaćmiłybyście byście zaćmiły
3 os.	zaćmiłby by zaćmił	zaćmiłaby by zaćmiła	zaćmiłoby by zaćmiło	zaćmiliby by zaćmili	zaćmiłyby by zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono by

bezokolicznik: zaćmić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaćmiwszy

gerundium: zaćmienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaćmienie	zaćmienia
D.	zaćmienia	zaćmień
C.	zaćmieniu	zaćmieniom
B.	zaćmienie	zaćmienia
N.	zaćmieniem	zaćmieniami
Ms.	zaćmieniu	zaćmieniach
W.	zaćmienie	zaćmienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaćmiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaćmiony	zaćmiony	zaćmiony	zaćmione	zaćmiona
D.	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionej
C.	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionej
B.	zaćmionego	zaćmionego	zaćmiony	zaćmione	zaćmioną
N.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmioną
Ms.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaćmieni	zaćmieni	zaćmione	zaćmione
D.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych
C.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym
B.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmione
N.	zaćmionymi	zaćmionymi	zaćmionymi	zaćmionymi
Ms.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych

odpowiednik aspektowy: zaćmiewać

Składnia

	+	zaćmić	+	KOGO
	+	zaćmić	+	(KOMU) + CO

4. szczęście

Definicja

książk.

sprawić, że ktoś lub coś traci swe znaczenie lub intensywność

Pochodzenie

Zob. ćmić 2

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Taniec zaćmi nasze kłopoty [...].

źródło: Taniec dla zdrowia, 2015-03-28 (zielonagora-nowasol.regionalna.pl)

- Naszego szczęścia we dwoje nie zaćmił nawet mój pobyt w więzieniu - mówi pan młody.

źródło: NKJP: Miłość kratą dzielona, Wieczór Wybrzeża, 2002-02-14

Wzdłuż plaży, nieprzerwaną linią, ciągną się wielkie, nieciekawe hotele [...], które swoją brzydotą potrafią zaćmić nawet piękno Morza Karaibskiego.

źródło: NKJP: Tajlandia - krótka instrukcja obsługi, Pinezka.pl, 2004-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaćmię	zaćmimy
2 os.	zaćmisz	zaćmicie
3 os.	zaćmi	zaćmią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłem +(e)m zaćmił	zaćmiłam +(e)m zaćmiła	zaćmiłom +(e)m zaćmiło	zaćmiliśmy +(e)śmy zaćmili	zaćmiłyśmy +(e)śmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłeś +(e)ś zaćmił	zaćmiłaś +(e)ś zaćmiła	zaćmiłoś +(e)ś zaćmiło	zaćmiliście +(e)ście zaćmili	zaćmiłyście +(e)ście zaćmiły
3 os.	zaćmił	zaćmiła	zaćmiło	zaćmili	zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaćmijmy
2 os.	zaćmij	zaćmijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłbym bym zaćmił	zaćmiłabym bym zaćmiła	zaćmiłobym bym zaćmiło	zaćmilibyśmy byśmy zaćmili	zaćmiłybyśmy byśmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłbyś byś zaćmił	zaćmiłabyś byś zaćmiła	zaćmiłobyś byś zaćmiło	zaćmilibyście byście zaćmili	zaćmiłybyście byście zaćmiły
3 os.	zaćmiłby by zaćmił	zaćmiłaby by zaćmiła	zaćmiłoby by zaćmiło	zaćmiliby by zaćmili	zaćmiłyby by zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono by

bezokolicznik: zaćmić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaćmiwszy

gerundium: zaćmienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaćmienie	zaćmienia
D.	zaćmienia	zaćmień
C.	zaćmieniu	zaćmieniom
B.	zaćmienie	zaćmienia
N.	zaćmieniem	zaćmieniami
Ms.	zaćmieniu	zaćmieniach
W.	zaćmienie	zaćmienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaćmiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaćmiony	zaćmiony	zaćmiony	zaćmione	zaćmiona
D.	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionej
C.	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionej
B.	zaćmionego	zaćmionego	zaćmiony	zaćmione	zaćmioną
N.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmioną
Ms.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaćmieni	zaćmieni	zaćmione	zaćmione
D.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych
C.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym
B.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmione
N.	zaćmionymi	zaćmionymi	zaćmionymi	zaćmionymi
Ms.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych

odpowiednik aspektowy: zaćmiewać

Składnia

zaćmić

5. sławą

Definicja

książk.

okazać się od kogoś lub czegoś dużo lepszym pod jakimś względem

Pochodzenie

Zob. ćmić 2

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Przewidywał, skądinąd słusznie, że Hugo zaćmi sławą takich poetów, jak Lamartine i Delavigne.

źródło: NKJP: Jan Zieliński: Słowacki, 2009

Finał w Kijowie ma zaćmić wystawnością i nowoczesnością wszystko co było wcześniej.

źródło: NKJP: Adam Synowiec: Waniliowa rewolucja, Dziennik Zachodni, 2005-05-20

Dopiero w r. 1810 powstał ogród botaniczny przy pałacu Kazimierzowskim [...]. Przewyższył Warszawę i zaćmił ogród botaniczny liceum w Krzemieńcu [...].

źródło: NKJP: Stanisław Wasylewski: Życie polskie w XIX wieku, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaćmię	zaćmimy
2 os.	zaćmisz	zaćmicie
3 os.	zaćmi	zaćmią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłem +(e)m zaćmił	zaćmiłam +(e)m zaćmiła	zaćmiłom +(e)m zaćmiło	zaćmiliśmy +(e)śmy zaćmili	zaćmiłyśmy +(e)śmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłeś +(e)ś zaćmił	zaćmiłaś +(e)ś zaćmiła	zaćmiłoś +(e)ś zaćmiło	zaćmiliście +(e)ście zaćmili	zaćmiłyście +(e)ście zaćmiły
3 os.	zaćmił	zaćmiła	zaćmiło	zaćmili	zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaćmijmy
2 os.	zaćmij	zaćmijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłbym bym zaćmił	zaćmiłabym bym zaćmiła	zaćmiłobym bym zaćmiło	zaćmilibyśmy byśmy zaćmili	zaćmiłybyśmy byśmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłbyś byś zaćmił	zaćmiłabyś byś zaćmiła	zaćmiłobyś byś zaćmiło	zaćmilibyście byście zaćmili	zaćmiłybyście byście zaćmiły
3 os.	zaćmiłby by zaćmił	zaćmiłaby by zaćmiła	zaćmiłoby by zaćmiło	zaćmiliby by zaćmili	zaćmiłyby by zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono by

bezokolicznik: zaćmić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaćmiwszy

gerundium: zaćmienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaćmienie	zaćmienia
D.	zaćmienia	zaćmień
C.	zaćmieniu	zaćmieniom
B.	zaćmienie	zaćmienia
N.	zaćmieniem	zaćmieniami
Ms.	zaćmieniu	zaćmieniach
W.	zaćmienie	zaćmienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaćmiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaćmiony	zaćmiony	zaćmiony	zaćmione	zaćmiona
D.	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionej
C.	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionej
B.	zaćmionego	zaćmionego	zaćmiony	zaćmione	zaćmioną
N.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmioną
Ms.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaćmieni	zaćmieni	zaćmione	zaćmione
D.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych
C.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym
B.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmione
N.	zaćmionymi	zaćmionymi	zaćmionymi	zaćmionymi
Ms.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych

odpowiednik aspektowy: zaćmiewać

Składnia

zaćmić

KOGO/CO + (CZYM)

6. o zębie

Definicja

pot.

zaboleć niezbyt mocno, ale długotrwale i nieustannie

Pochodzenie

Zob. ćmić 4

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zaboleć

Cytaty

[...] dbam bardzo o zęby, a ta jedynka lekko mnie zaćmiła [...].

źródło: Internet: forum.gazeta.pl

[...] ciarki po mnie przechodzą, a nawet czasem ząbek zaćmi, choć już go nie mam.

źródło: NKJP: Internet

Przy pierwszym użyciu trochę zaćmiła głowa, potem ból minął i więcej się nie pojawił.

źródło: Internet: lumpiatawdrodze.blogspot.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaćmię	zaćmimy
2 os.	zaćmisz	zaćmicie
3 os.	zaćmi	zaćmią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłem +(e)m zaćmił	zaćmiłam +(e)m zaćmiła	zaćmiłom +(e)m zaćmiło	zaćmiliśmy +(e)śmy zaćmili	zaćmiłyśmy +(e)śmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłeś +(e)ś zaćmił	zaćmiłaś +(e)ś zaćmiła	zaćmiłoś +(e)ś zaćmiło	zaćmiliście +(e)ście zaćmili	zaćmiłyście +(e)ście zaćmiły
3 os.	zaćmił	zaćmiła	zaćmiło	zaćmili	zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaćmijmy
2 os.	zaćmij	zaćmijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłbym bym zaćmił	zaćmiłabym bym zaćmiła	zaćmiłobym bym zaćmiło	zaćmilibyśmy byśmy zaćmili	zaćmiłybyśmy byśmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłbyś byś zaćmił	zaćmiłabyś byś zaćmiła	zaćmiłobyś byś zaćmiło	zaćmilibyście byście zaćmili	zaćmiłybyście byście zaćmiły
3 os.	zaćmiłby by zaćmił	zaćmiłaby by zaćmiła	zaćmiłoby by zaćmiło	zaćmiliby by zaćmili	zaćmiłyby by zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono by

bezokolicznik: zaćmić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaćmiwszy

gerundium: zaćmienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaćmienie	zaćmienia
D.	zaćmienia	zaćmień
C.	zaćmieniu	zaćmieniom
B.	zaćmienie	zaćmienia
N.	zaćmieniem	zaćmieniami
Ms.	zaćmieniu	zaćmieniach
W.	zaćmienie	zaćmienia

Składnia

zaćmić

(KOGO)

7. papierosa

Definicja

przest.

zacząć powoli palić papierosa lub podobną używkę

Pochodzenie

Zob. ćmić 1

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zapalić

Cytaty

[...] z nadmierną uprzejmością wyjął z mej dłoni fajkę i sam z niej zaćmił raz, drugi raz i trzeci, wciągając w płuca i następnie wypuszczając z nich obfite kłęby dymu.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957

Z zupełnie obojętną miną przyglądał się całej scenie i palił dobrego, niemieckiego papierosa, co jakże łatwo można było zauważyć po długim, złotym ustniku, zaćmiłbym sobie coś takiego [...].

źródło: NKJP: Wiesław Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 1981

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaćmię	zaćmimy
2 os.	zaćmisz	zaćmicie
3 os.	zaćmi	zaćmią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłem +(e)m zaćmił	zaćmiłam +(e)m zaćmiła	zaćmiłom +(e)m zaćmiło	zaćmiliśmy +(e)śmy zaćmili	zaćmiłyśmy +(e)śmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłeś +(e)ś zaćmił	zaćmiłaś +(e)ś zaćmiła	zaćmiłoś +(e)ś zaćmiło	zaćmiliście +(e)ście zaćmili	zaćmiłyście +(e)ście zaćmiły
3 os.	zaćmił	zaćmiła	zaćmiło	zaćmili	zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaćmijmy
2 os.	zaćmij	zaćmijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaćmiłbym bym zaćmił	zaćmiłabym bym zaćmiła	zaćmiłobym bym zaćmiło	zaćmilibyśmy byśmy zaćmili	zaćmiłybyśmy byśmy zaćmiły
2 os.	zaćmiłbyś byś zaćmił	zaćmiłabyś byś zaćmiła	zaćmiłobyś byś zaćmiło	zaćmilibyście byście zaćmili	zaćmiłybyście byście zaćmiły
3 os.	zaćmiłby by zaćmił	zaćmiłaby by zaćmiła	zaćmiłoby by zaćmiło	zaćmiliby by zaćmili	zaćmiłyby by zaćmiły

bezosobnik: zaćmiono by

bezokolicznik: zaćmić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaćmiwszy

gerundium: zaćmienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaćmienie	zaćmienia
D.	zaćmienia	zaćmień
C.	zaćmieniu	zaćmieniom
B.	zaćmienie	zaćmienia
N.	zaćmieniem	zaćmieniami
Ms.	zaćmieniu	zaćmieniach
W.	zaćmienie	zaćmienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaćmiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaćmiony	zaćmiony	zaćmiony	zaćmione	zaćmiona
D.	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionego	zaćmionej
C.	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionemu	zaćmionej
B.	zaćmionego	zaćmionego	zaćmiony	zaćmione	zaćmioną
N.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmioną
Ms.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaćmieni	zaćmieni	zaćmione	zaćmione
D.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych
C.	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym	zaćmionym
B.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmione
N.	zaćmionymi	zaćmionymi	zaćmionymi	zaćmionymi
Ms.	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych	zaćmionych

Składnia

zaćmić

Data ostatniej modyfikacji: 16.11.2021