UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przystać

Chronologizacja

XIV w., Bańk

Pochodzenie

Zob. stać

1. dopasować się

Definicja

dopasować się i być odpowiednim do czegoś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • przystać do całości

Cytaty

Nie możemy w ferworze reformowania nie oceniać, czy skądinąd słuszne i mogące przynieść pozytywne skutki reformy przystaną do wszystkich zjawisk i sytuacji, które chcemy reformować.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 04.11.1998

Nie wierzę w miłość w związkach, w posiadanie kogoś. A jednocześnie chcę posiadać kogoś, być z kimś w związku, tylko to dla mnie nie jest miłość prawdziwa. To jest raczej biologia i przystanie do funkcji, jakie nam narzuca.

źródło: NKJP: Miłość a miłość, Usenet -- pl.sci.psychologia, 2001-08-24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przystanę
przystaniemy
2 os. przystaniesz
przystaniecie
3 os. przystanie
przystaną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przystałem
+(e)m przystał
przystałam
+(e)m przystała
przystałom
+(e)m przystało
przystaliśmy
+(e)śmy przystali
przystałyśmy
+(e)śmy przystały
2 os. przystałeś
+(e)ś przystał
przystałaś
+(e)ś przystała
przystałoś
+(e)ś przystało
przystaliście
+(e)ście przystali
przystałyście
+(e)ście przystały
3 os. przystał
przystała
przystało
przystali
przystały

bezosobnik: przystano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przystańmy
2 os. przystań
przystańcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przystałbym
bym przystał
przystałabym
bym przystała
przystałobym
bym przystało
przystalibyśmy
byśmy przystali
przystałybyśmy
byśmy przystały
2 os. przystałbyś
byś przystał
przystałabyś
byś przystała
przystałobyś
byś przystało
przystalibyście
byście przystali
przystałybyście
byście przystały
3 os. przystałby
by przystał
przystałaby
by przystała
przystałoby
by przystało
przystaliby
by przystali
przystałyby
by przystały

bezosobnik: przystano by

bezokolicznik: przystać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przystawszy

gerundium: przystanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przystanie
przystania
D. przystania
przystań
C. przystaniu
przystaniom
B. przystanie
przystania
N. przystaniem
przystaniami
Ms. przystaniu
przystaniach
W. przystanie
przystania

odpowiednik aspektowy: przystawać

Składnia

bez ograniczeń + przystać +
do CZEGO

2. przywrzeć do czegoś

Definicja

przywrzeć ściśle do jakiejś powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • przystać do dna, do powierzchni

Cytaty

Klacz się na pewno dzisiaj oźrebi. Pilnujcie jej w nocy. I znowu pysk koński poklepała, który się tulił do niej, przystała do tego pyska pochylonego, ramieniem go otoczyła.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Nagi sad, 1967

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przystanę
przystaniemy
2 os. przystaniesz
3 os. przystanie
przystaną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przystałem
+(e)m przystał
przystałam
+(e)m przystała
przystałom
+(e)m przystało
przystaliśmy
+(e)śmy przystali
przystałyśmy
+(e)śmy przystały
2 os. przystałeś
+(e)ś przystał
przystałaś
+(e)ś przystała
przystałoś
+(e)ś przystało
przystaliście
+(e)ście przystali
przystałyście
+(e)ście przystały
3 os. przystał
przystała
przystało
przystali
przystały

bezosobnik: przystano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przystańmy
2 os. przystań
przystańcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przystałbym
bym przystał
przystałabym
bym przystała
przystałobym
bym przystało
przystalibyśmy
byśmy przystali
przystałybyśmy
byśmy przystały
2 os. przystałbyś
byś przystał
przystałabyś
byś przystała
przystałobyś
byś przystało
przystalibyście
byście przystali
przystałybyście
byście przystały
3 os. przystałby
by przystał
przystałaby
by przystała
przystałoby
by przystało
przystaliby
by przystali
przystałyby
by przystały

bezosobnik: przystano by

bezokolicznik: przystać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przystawszy

gerundium: przystanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przystanie
przystania
D. przystania
przystań
C. przystaniu
przystaniom
B. przystanie
przystania
N. przystaniem
przystaniami
Ms. przystaniu
przystaniach
W. przystanie
przystania

odpowiednik aspektowy: przystawać

Składnia

bez ograniczeń + przystać +
do CZEGO

3. zgodzić się

Definicja

zgodzić się na coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • przystać na propozycje, na prośby, na warunki
  • przystać bez wahania; z ochotą

Cytaty

Przed chwilą porozumiałem się z kopalnią. Przystali na nasze warunki, dostaniemy dziesięć milionów.

źródło: NKJP: Antoni Kapelański: Wielki Koneser, 2006

Śledziejko zaproponował cztery ostatnie rozdania z podwójną stawką i obowiązkowym otwarciem. Wszyscy byli zdumieni, ale przystali na propozycję.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

- Ale odłóżcie broń przed chatą! Nie wolno z maczugami! - Niech będzie, jak chcesz! - przystał wódz.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przystanę
przystaniemy
2 os. przystaniesz
3 os. przystanie
przystaną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przystałem
+(e)m przystał
przystałam
+(e)m przystała
przystałom
+(e)m przystało
przystaliśmy
+(e)śmy przystali
przystałyśmy
+(e)śmy przystały
2 os. przystałeś
+(e)ś przystał
przystałaś
+(e)ś przystała
przystałoś
+(e)ś przystało
przystaliście
+(e)ście przystali
przystałyście
+(e)ście przystały
3 os. przystał
przystała
przystało
przystali
przystały

bezosobnik: przystano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przystańmy
2 os. przystań
przystańcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przystałbym
bym przystał
przystałabym
bym przystała
przystałobym
bym przystało
przystalibyśmy
byśmy przystali
przystałybyśmy
byśmy przystały
2 os. przystałbyś
byś przystał
przystałabyś
byś przystała
przystałobyś
byś przystało
przystalibyście
byście przystali
przystałybyście
byście przystały
3 os. przystałby
by przystał
przystałaby
by przystała
przystałoby
by przystało
przystaliby
by przystali
przystałyby
by przystały

bezosobnik: przystano by

bezokolicznik: przystać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przystawszy

gerundium: przystanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przystanie
przystania
D. przystania
przystań
C. przystaniu
przystaniom
B. przystanie
przystania
N. przystaniem
przystaniami
Ms. przystaniu
przystaniach
W. przystanie
przystania

odpowiednik aspektowy: przystawać

Składnia

Rzosobowy + przystać +
na CO

4. przyłączyć się

Definicja

przyłączyć się do jakiejś grupy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • przystać do grupy, do szajki; do spisku

Cytaty

Przystali do partyzantki. W jakiś czas potem zginęli obaj w lasach świętokrzyskich.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Brzezina i inne opowiadania Kościół w Skaryszewie, 2006

Z jednej strony Wiktor był niewątpliwie zdrajcą; dał się przekonać von Braunowi i przystał do nieprzyjaciół ojczyzny w czasie, kiedy polscy patrioci ginęli w obozach lub byli rozstrzeliwani na ulicach.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Drugi, czarny Kruczek, przystał do wyprawy. Poznawał Surdela, sypiał przy namiocie i szczekał przed szopą.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przystanę
przystaniemy
2 os. przystaniesz
3 os. przystanie
przystaną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przystałem
+(e)m przystał
przystałam
+(e)m przystała
przystałom
+(e)m przystało
przystaliśmy
+(e)śmy przystali
przystałyśmy
+(e)śmy przystały
2 os. przystałeś
+(e)ś przystał
przystałaś
+(e)ś przystała
przystałoś
+(e)ś przystało
przystaliście
+(e)ście przystali
przystałyście
+(e)ście przystały
3 os. przystał
przystała
przystało
przystali
przystały

bezosobnik: przystano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przystańmy
2 os. przystań
przystańcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przystałbym
bym przystał
przystałabym
bym przystała
przystałobym
bym przystało
przystalibyśmy
byśmy przystali
przystałybyśmy
byśmy przystały
2 os. przystałbyś
byś przystał
przystałabyś
byś przystała
przystałobyś
byś przystało
przystalibyście
byście przystali
przystałybyście
byście przystały
3 os. przystałby
by przystał
przystałaby
by przystała
przystałoby
by przystało
przystaliby
by przystali
przystałyby
by przystały

bezosobnik: przystano by

bezokolicznik: przystać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przystawszy

gerundium: przystanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przystanie
przystania
D. przystania
przystań
C. przystaniu
przystaniom
B. przystanie
przystania
N. przystaniem
przystaniami
Ms. przystaniu
przystaniach
W. przystanie
przystania

odpowiednik aspektowy: przystawać

Składnia

Rzosobowy + przystać +
do KOGO/CZEGO

Frazeologizmy

jak przystało na kogoś/coś
Data ostatniej modyfikacji: 11.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json