Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. bystry
1.a osoby
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | błyskotliwość | |
| hiperonimy: | inteligencja |
Cytaty
|
Nie przeczę, że słuchaliśmy jego mądrych rad. Wyróżniał się inteligencją, bystrością, rozumem i doświadczeniem. źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977 |
|
|
Chłopak co prawda uczyć się powinien już w gimnazjum, do tej pory jednak nie udało mu się ukończyć podstawówki. Bystrością więc najwyraźniej nie grzeszy, ma za to nad kolegami oczywistą przewagę jeśli chodzi o warunki fizyczne. źródło: NKJP: (pp), Szkolny terrorysta, Gazeta Goleniowska, 2009-10-30 |
|
|
Otóż Krzysiek ze swoją bystrością, inteligencją, poczuciem humoru, poobserwował trochę plażę, mnie, dzieci, Direttore i pewnego dnia przyniósł gazetę, która właśnie ukazała się w Polsce przed Krzyśka wyjazdem do Włoch i którą przypadkiem miał ze sobą, a w tej gazecie było moje zdjęcie i artykuł o mnie. źródło: NKJP: Krystyna Janda: www.małpa.pl, 2004 |
|
|
Ale komentatorzy przestrzegają przed niedocenianiem Busha - w polemikach z rywalami pokazał nieraz wrodzoną bystrość, zdolność do celnej riposty i trzeźwość sądu, a to podoba się widzom. źródło: NKJP: Oprah Winfrey wybiera prezydenta, Polityka, 2000-10-07 |
|
|
- Rocco jest trzyletnim, bardzo miłym i bystrym stworzeniem - mówi jego właścicielka. - Nigdy nie zamieniłabym go na innego psa. Jest moim prawdziwym przyjacielem. Zdumiewa mnie często swoją bystrością. Z łatwością przyswaja znaczenie nowych słów. Reaguje na komendy wydawane zarówno w języku polskim, jak i angielskim. źródło: NKJP: (hb): Pies lingwista, Wieczór Wybrzeża, 2001-09-29 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny:
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bystrość |
bystrości |
|
| D. | bystrości |
bystrości |
|
| C. | bystrości |
bystrościom |
|
| B. | bystrość |
bystrości |
|
| N. | bystrością |
bystrościami |
|
| Ms. | bystrości |
bystrościach |
|
| W. | bystrości |
bystrości |
Inne uwagi
Zwykle lp
1.b umysłu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną
Połączenia
- bystrość dowcipu, myślenia, obserwacji, skojarzeń, umysłu
Cytaty
|
Ojciec przeor okazał się osobnikiem na pozór zażywnym i jowialnym, jednak nie brakowało mu bystrości umysłu, jak u większości psów gończych od świętego Dominika. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006 |
|
|
Tony, od ćwierćwiecza bezdzietny wdowiec, ma 85 lat, choć w swoich nieodłącznych szortach wygląda najwyżej na 65, demonstruje kondycję czterdziestolatka, zaś pamięć i bystrość skojarzeń jeszcze młodszego osobnika. - źródło: NKJP: Marian Suda, Budowanie na Florydzie, Gazeta Krakowska, 2002-08-17 |
|
|
Podczas najczarniejszej amazońskiej nocy, kiedy dookoła coś szeleści, stąpa, prycha, dotyka, muska skrzydłami, trzeba zebrać się w sobie, odepchnąć strach i bezradność, żeby odzyskać bystrość myślenia i uruchomić wszystkie potrzebne zmysły, które ostrzegą przed nadchodzącym niebezpieczeństwem i pomogą się przed nim obronić. źródło: NKJP: Artur Cieślar: Kobieta metafizyczna..., 2005 |
|
|
Ten chłopak, będący legendą włoskiego ruchu studenckiego z 1968 roku zaskoczył mnie bystrością obserwacji i pytań, tak różnych od stereotypowych i banalnych uwag większości zagranicznych dziennikarzy, zwłaszcza tych ze skrajnej lewicy. źródło: NKJP: Niewiarygodna historia Adriano Sofri, Gazeta Wyborcza, 1992-07-30 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny:
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bystrość |
bystrości |
|
| D. | bystrości |
bystrości |
|
| C. | bystrości |
bystrościom |
|
| B. | bystrość |
bystrości |
|
| N. | bystrością |
bystrościami |
|
| Ms. | bystrości |
bystrościach |
|
| W. | bystrości |
bystrości |
Inne uwagi
Zwykle lp
2. wody
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Ziemia ➔ zbiorniki wodne
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ ruch i spoczynek
Połączenia
- bystrość nurtu; potoku, rzeki, wody (w rzece)
Cytaty
|
Choć płynie na obszarach nizinnych, ma bystrość rzeki podgórskiej, o czym świadczy to, że napędzała kiedyś młyny, a jeszcze obecnie porusza hydroelektrownię w Trzebiatowie. źródło: NKJP: Regą znów płyną trocie, Dziennik Polski, 2001-05-26 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny:
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bystrość |
bystrości |
|
| D. | bystrości |
bystrości |
|
| C. | bystrości |
bystrościom |
|
| B. | bystrość |
bystrości |
|
| N. | bystrością |
bystrościami |
|
| Ms. | bystrości |
bystrościach |
|
| W. | bystrości |
bystrości |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
+ | bystrość | + |
CZEGO
|
3. wzroku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ zmysły
Połączenia
- bystrość oczu, oka; wzroku
Cytaty
|
W większej gromadzie Indian zawsze znajdzie się niepospolity osobnik o nieprawdopodobnej bystrości wzroku. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1974 |
|
|
Nie mówiąc o prostej pacce, używanie której nie tylko muchy tępi, lecz także ćwiczy bystrość oka i sprawność ręki. Ta była jego ulubioną, dziecinną zabawką. źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania i donosy 1980-1989, 1989 |
|
|
Ptak, pomimo niezwykłej bystrości oczu, chyba nie zauważył rozpłaszczonego na ziemi wroga, bo spokojnie zataczał wielkie kręgi. źródło: NKJP: Feliks W. Kres: Grombelardzka legenda, tom I, Esensja, 2009-08-21 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny:
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bystrość |
bystrości |
|
| D. | bystrości |
bystrości |
|
| C. | bystrości |
bystrościom |
|
| B. | bystrość |
bystrości |
|
| N. | bystrością |
bystrościami |
|
| Ms. | bystrości |
bystrościach |
|
| W. | bystrości |
bystrości |
Inne uwagi
Zwykle lp