UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

osad

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP 2 połowa XIX w., Bańk

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego osadzić się; zob. sadzić

1. brudu

Definicja

warstwa jakichś substancji, która tworzy się na powierzchni, dnie lub ściankach czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • luźny; biały, brunatny, żółtawy... osad; płytkowodne; toksyczne osady; osad atmosferyczny, denny, ściekowy; wapienny, węglowy; osady jeziorne, smołowe
  • osad soli, węglanu wapnia
  • osad z prochu; osady z oczyszczalni (ścieków), ze ścieków
  • osad na dnie (flaszki, zbiornika); osad w komorze (silnika); osady na ściankach przewodów, rur...
  • osad i kamień; osady i odpady, osady i trucizny, osady i zanieczyszczenia
  • skład, składniki; analiza, fermentacja, przeróbka, utylizacja; składowisko, warstwa, zbiornik osadu; badanie osadów
  • unieszkodliwiać, usuwać osady
  • pokryty osadem

Cytaty

W tym roku wykonano już prace związane z drugą fazą, czyli ściąganie osadu dennego, który nagromadził się w stawie w ciągu ostatnich 45 lat.

źródło: NKJP: (greg,ej): Dokąd na wodę?, Dziennik Zachodni, 2007-06-29

Piwo w nich było suwalskie, o smaku kwaśnym, kolorze słomkowym, mało przejrzyste, z osadem na dnie flaszki.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

W wyniku przebiegu procesu utylizacji osadów ściekowych uzyskuje się m.in. biogaz, stanowiący wartościowy nośnik energii.

źródło: NKJP: Energia ze ścieków?, Dlaczego?, 2010-01-13

- Pewnie się naczytały, że można sprawdzić, kto strzelał, po osadzie z prochu na skórze rąk i ubraniu.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Sprawa Niny S., 2009

Mało tego, wiadomo nawet, że przyszła święta mieszkała w ciasnym pomieszczeniu, najprawdopodobniej w kuchni, o czym świadczą zniszczone przez pylicę płuca, pokryte osadem węglowym.

źródło: NKJP: Sylwia Wysocka: Co mówi mumia, Polityka, 2004-06-12

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. osad
 osady
D. osadu
 osadów
C. osadowi
 osadom
B. osad
 osady
N. osadem
 osadami
Ms. osadzie
 osadach
W. osadzie
 osady

2. goryczy

Definicja

książk. 
nieprzyjemne wspomnienie lub uczucie, pozostające w czyjejś pamięci lub psychice

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ emocje i uczucia

Połączenia

  • osad goryczy

Cytaty

Niech pan nie sądzi, że i mnie mój pobyt w Polsce i służba dla niej nie pozostawiła wielkiego osadu goryczy i niepokoju o przyszłe losy naszej Ojczyzny.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Wolne miasto, 2002

[...] pozostaje we mnie na dnie cienki osad żalu za poprzednim wyczekiwaniem, za rozhuśtaniem z tym wahadłem, za dreszczem.

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabel : opowiadania i reportaże, 2007

Jako skalany(a) jednak grzechem pierworodnym nie potrafię się wyzbyć tego osadu uprzedzenia w stosunku do ludzi, którym mylą się continua.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. osad
 osady
D. osadu
 osadów
C. osadowi
 osadom
B. osad
 osady
N. osadem
 osadami
Ms. osadzie
 osadach
W. osadzie
 osady

Składnia

bez ograniczeń + osad +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 16.10.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN