UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chrzęścić

rzadziej chrzęszczeć

Chronologizacja

1466, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chrzęszczę
chrzęścimy
2 os. chrzęścisz
chrzęścicie
3 os. chrzęści
chrzęszczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chrzęściłem
+(e)m chrzęścił
chrzęściłam
+(e)m chrzęściła
chrzęściłom
+(e)m chrzęściło
chrzęściliśmy
+(e)śmy chrzęścili
chrzęściłyśmy
+(e)śmy chrzęściły
2 os. chrzęściłeś
+(e)ś chrzęścił
chrzęściłaś
+(e)ś chrzęściła
chrzęściłoś
+(e)ś chrzęściło
chrzęściliście
+(e)ście chrzęścili
chrzęściłyście
+(e)ście chrzęściły
3 os. chrzęścił
chrzęściła
chrzęściło
chrzęścili
chrzęściły

bezosobnik: chrzęszczono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę chrzęścił
będę chrzęścić
będę chrzęściła
będę chrzęścić
będę chrzęściło
będę chrzęścić
będziemy chrzęścili
będziemy chrzęścić
będziemy chrzęściły
będziemy chrzęścić
2 os. będziesz chrzęścił
będziesz chrzęścić
będziesz chrzęściła
będziesz chrzęścić
będziesz chrzęściło
będziesz chrzęścić
będziecie chrzęścili
będziecie chrzęścić
będziecie chrzęściły
będziecie chrzęścić
3 os. będzie chrzęścił
będzie chrzęścić
będzie chrzęściła
będzie chrzęścić
będzie chrzęściło
będzie chrzęścić
będą chrzęścili
będą chrzęścić
będą chrzęściły
będą chrzęścić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chrzęśćmy
2 os. chrzęść
chrzęśćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chrzęściłbym
bym chrzęścił
chrzęściłabym
bym chrzęściła
chrzęściłobym
bym chrzęściło
chrzęścilibyśmy
byśmy chrzęścili
chrzęściłybyśmy
byśmy chrzęściły
2 os. chrzęściłbyś
byś chrzęścił
chrzęściłabyś
byś chrzęściła
chrzęściłobyś
byś chrzęściło
chrzęścilibyście
byście chrzęścili
chrzęściłybyście
byście chrzęściły
3 os. chrzęściłby
by chrzęścił
chrzęściłaby
by chrzęściła
chrzęściłoby
by chrzęściło
chrzęściliby
by chrzęścili
chrzęściłyby
by chrzęściły

bezosobnik: chrzęszczono by

bezokolicznik: chrzęścić

imiesłów przysłówkowy współczesny: chrzęszcząc

gerundium: chrzęszczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chrzęszczenie
chrzęszczenia
D. chrzęszczenia
chrzęszczeń
C. chrzęszczeniu
chrzęszczeniom
B. chrzęszczenie
chrzęszczenia
N. chrzęszczeniem
chrzęszczeniami
Ms. chrzęszczeniu
chrzęszczeniach
W. chrzęszczenie
chrzęszczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: chrzęszczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chrzęszczący
chrzęszczący
chrzęszczący
chrzęszczące
chrzęszcząca
D. chrzęszczącego
chrzęszczącego
chrzęszczącego
chrzęszczącego
chrzęszczącej
C. chrzęszczącemu
chrzęszczącemu
chrzęszczącemu
chrzęszczącemu
chrzęszczącej
B. chrzęszczącego
chrzęszczącego
chrzęszczący
chrzęszczące
chrzęszczącą
N. chrzęszczącym
chrzęszczącym
chrzęszczącym
chrzęszczącym
chrzęszczącą
Ms. chrzęszczącym
chrzęszczącym
chrzęszczącym
chrzęszczącym
chrzęszczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chrzęszczący
chrzęszczący
chrzęszczące
chrzęszczące
D. chrzęszczących
chrzęszczących
chrzęszczących
chrzęszczących
C. chrzęszczącym
chrzęszczącym
chrzęszczącym
chrzęszczącym
B. chrzęszczących
chrzęszczących
chrzęszczących
chrzęszczące
N. chrzęszczącymi
chrzęszczącymi
chrzęszczącymi
chrzęszczącymi
Ms. chrzęszczących
chrzęszczących
chrzęszczących
chrzęszczących

odpowiedniki aspektowe: chrząstnąć , chrzęstnąć , chrzęsnąć , chrząsnąć

Pochodzenie

Wyrażenie dźwiękonaśladowcze

Definicja

być źródłem dźwięku, jaki wydają łamiące się lub ocierające się o siebie twarde przedmioty

Warianty

  • rzadziej chrzęszczeć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • chrzęści piach, śnieg, szkło, żwir; chrzęszczą buty
  • chrzęścić pod butami, pod nogami, pod stopami; w zębach, w palcach

Cytaty

Posypała wszystkie grubą, chrzęszczącą w palcach solą i ustawiła na talerzu pośrodku stołu.

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

Stąpali rzędem po chrzęszczącej szkłem jezdni.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

Gdy obchodzi się budynek, pod nogami chrzęści gruz z powybijanych tynków i kawałki szkła

źródło: NKJP: (dj): Internat w rozsypce, Express Ilustrowany 2002-04-23

Wreszcie znajdujemy domek, jest ciemno, jest pięknie, jeszcze dzwonią świerszcze, pod naszymi butami chrzęści żwir.

źródło: NKJP: Bogusława Jędrasik: Gorączka opowiadania wyuzdane, 2007

Widzę, jak strudzeni krzyżowymi wyprawami schodzą z trudem z konia, odrzucają wodze giermkowi i chrzęszcząc zbroją biegną ku sobie z trudem.

źródło: NKJP: Krzysztof Rutkowski:Paryskie pasaże, Gazeta Wyborcza, 1993-09-01

Składnia

bez ograniczeń + chrzęścić +
(GDZIE)
bez ograniczeń + chrzęścić +
(CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 15.06.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json