UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cichość

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cichość
cichości
D. cichości
cichości
C. cichości
cichościom
B. cichość
cichości
N. cichością
cichościami
Ms. cichości
cichościach
W. cichości
cichości

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. cichy

1. nocy

Definicja

książk. 
brak jakichkolwiek dźwięków

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cisza I

Cytaty

Cichość aż dzwoniła w uszach.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

A ja też przecie nie jestem święty - rozważałem w cichości nocy.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Józkowi Zatłoce z mszy podturbaczowych najbardziej zapadły w pamięć cichość zalegająca na polanie [...] i obraz ludzi odmienionych, którzy zza smreków wychodzili już w odświętnym, góralskim odzieniu.

źródło: NKJP: Wracali z „posyrzonym sercem”, Dziennik Polski 2003-04-01

W wielkiej cichości kilku Hiszpanów torowało sobie drogę w tym samym co i my kierunku.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

2. głosu

Definicja

cecha czegoś, co jest słabo słyszalne

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ dźwięki

Relacje znaczeniowe

antonimy:  głośność

Cytaty

A jeszcze o propos cichości - niektóre wózki mają bardzo głośno składane budy, chociaż ponoć dzieci po pewnym czasie przyzwyczajają się do takiej atrakcji...

źródło: NKJP: Internet

Minusem dla zakochanych w starym junaku okazała się zbytnia cichość pracy silnika. - Nie ma tego podniecającego mężczyznę ryku - twierdzi pan Paweł, piotrkowski mechanik specjalizujący się w remontach motocykli.

źródło: NKJP: Zygmunt Chabowski: Junak to był bajer, Dziennik Łódzki, 2003-02-15

A w maju Maja zakwitnie pełną krasą, stanie się podniecająco piękna [...] jak błękitny Księżyc
widziany nad ranem, jak cichość śpiewu skowronka, jak dobroć dmuchawców.

źródło: Internet: forum.gazeta.pl

Chodziło o jakąś cichość, miękkość jej obejścia, głosu, dotknięcia.

źródło: Internet: diecezja.rzeszow.pl

Dotknij suwaka głośności i użyj cyfrowej korony, aby dostosować głośność lub cichość Siri.

źródło: Internet: pl.itricks.eu

3. buntu

Definicja

cecha czegoś, co dokonywane jest skrycie i w tajemnicy przed innymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Iran jest podejrzany o prowadzenie w cichości i tajności programu nuklearnego.

źródło: NKJP: Stefan: Na marginesie... , Gazeta Radomszczańska, 2009-09-23

Problem w tym, że sporą liczbę przypadków łamania prawa poszkodowani ulegle trzymają w cichości.

źródło: NKJP: Ewa Winnicka:Pan Janusz, latający bankomat, Polityka 2003-10-25

Czymże innym jest dzisiaj przyjęty w cichości, nie ogłoszony publicznie projekt ustawy dotyczący świadectw rekompensacyjnych?

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 23.01.1997

4. w zachowaniu

Definicja

cecha czegoś, czego się nie ujawnia innym osobom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Usposobienie człowieka ➔ cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • cichość i pokora

Cytaty

Swoje obowiązki wykonuje w cichości, nie lubiąc rozgłosu wokół siebie.

źródło: NKJP: Piotr Jackowski: Najżyczliwsza w mieście, Sztafeta nr 38, 2003

Czasami więcej coś jest warte w cichości niż szumne i dźwięczne deklaracje.

źródło: NKJP: Internet

Nigdy nie chciała sprawiać za wiele kłopotu. Jeśli cierpiała, to schludnie. Żadnych ekscesów. Ta jej cichość w końcu sprawiła, że jestem w Kole i nie wiem nic.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Całe życie w szafie, Gazeta Wyborcza,1997-09-05

Pamiętają też, być może, że mamy się modlić w cichości, nie na pokaz [...]

źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Amatorskie kazanie o wartościach chrześcijańskich, Gazeta Wyborcza,1996-01-20

Frazeologizmy

w duchu I I
w cichości ducha
Data ostatniej modyfikacji: 28.04.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json