UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kosmiczny

Chronologizacja

SPXVI, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. cosmicus 'światowy'

z gr. kosmikós

1. związany z kosmosem - nieskończoną przestrzenią

Definicja

związany z kosmosem - nieskończoną przestrzenią

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

1.a sprzęt

Definicja

wykorzystywany do badania kosmosu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat

Połączenia

kosmiczny kombinezon, skafander, strój; pojazd, samolot, wahadłowiec; aparat, teleskop; kosmiczna ciężarówka, rakieta, sonda; agencja, baza; technika, technologia; kosmiczne centrum, obserwatorium

Cytaty

	Należąca do amerykańskiej agencji kosmicznej NASA sonda kosmiczna „Galileo” zakończyła w niedzielę swoją 14-letnią misję badania Jowisza [...]. źródło: NKJP: Uderzyła w Jowisza, Dziennik Polski, 2003-09-23
	Mnie na przykład wydawało się, że widzę, jak po orbicie leci statek kosmiczny Gagarina „Wostok”. źródło: NKJP: Maciej Janusz Drygas: Być w kosmosie, Gazeta Wyborcza, 1996-04-13
	[...] jeszcze przez dziesiątki lat nie będziemy w stanie skonstruować tak ogromnego pojazdu kosmicznego. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999
	W roku 1986, kiedy wysyłano na orbitę stację kosmiczną Mir, Związek Radziecki dysponował zaledwie pięćdziesięcioma tysiącami kiepskiej jakości komputerów osobistych. źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczna
D.	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznej
C.	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznej
B.	kosmicznego	kosmicznego	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczną
N.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmiczną
Ms.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznej
W.	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kosmiczni	kosmiczni	kosmiczne	kosmiczne
D.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych
C.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym
B.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmiczne
N.	kosmicznymi	kosmicznymi	kosmicznymi	kosmicznymi
Ms.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych
W.	kosmiczni	kosmiczni	kosmiczne	kosmiczne

Składnia

	+	kosmiczny	+
szyk: neutralny

1.b pył

Definicja

pochodzący z kosmosu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat

Połączenia

kosmiczny gość, pył; kosmiczna cywilizacja; energia, materia, siła; kosmiczne ciało, promieniowanie; kosmiczne obiekty, śmieci

Cytaty

	Badania promieniowania kosmicznego doprowadziły do odkrycia nowych cząstek elementarnych, co dało początek nowej dziedzinie naukowej [...]. źródło: NKJP: Włodzimierz Kusch: Co o promieniowaniu wiedzieć powinniśmy, 1999
	Naukowcy domyślali się, że gwiazda powstaje z zagęszczenia obłoku kosmicznych pyłów i gazów, który eksploduje po kilku miliardach lat ściskania siłami grawitacji. źródło: NKJP: Piotr Cieśliński: Nauka, Gazeta Wyborcza, 1995-06-08
	Obserwacje Księżyca [...] potwierdzają tezę, że nasz satelita mógł powstać 4,5 mld lat temu, w wyniku kolizji Ziemi z innym obiektem kosmicznym wielkości Marsa. źródło: NKJP: Świat, Dziennik Polski, 1999-03-18
	[...] trochę tak jak w kosmosie, który jest pełen różnych śmieci kosmicznych, tych rozbitych sputników, tak samo w świecie prawa, należy likwidować te rzeczy, które już są niepotrzebne, zbędne, zaśmiecają. źródło: NKJP: Sprawozdanie z 25. posiedzenia Senatu RP w dniu 2 października 2002

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczna
D.	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznej
C.	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznej
B.	kosmicznego	kosmicznego	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczną
N.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmiczną
Ms.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznej
W.	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kosmiczni	kosmiczni	kosmiczne	kosmiczne
D.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych
C.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym
B.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmiczne
N.	kosmicznymi	kosmicznymi	kosmicznymi	kosmicznymi
Ms.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych
W.	kosmiczni	kosmiczni	kosmiczne	kosmiczne

Składnia

	+	kosmiczny	+
szyk: neutralny

1.c przestrzeń

Definicja

dotyczący miejsca w kosmosie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat

Połączenia

kosmiczna próżnia, przestrzeń, pustka; kosmiczne przestworza

Cytaty

Nie sądzę, aby astronauci przed wystrzeleniem ich w przestrzeń kosmiczną czuli się mniej pewnie niż ja w tej chwili.

źródło: NKJP: Olgierd Budrewicz: Piekło w kolorach, 1997

Galaktyki powstały po Wielkim Wybuchu jako zanurzone w kosmicznej pustce wyspy wszelakiej materii [...].

źródło: NKJP: Piotr Cieśliński: Kosmos, Gazeta Wyborcza, 1999-01-20

Wolność ich stała się podobna do smutnej wolności meteorów, krążących w kosmicznej próżni...

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1974

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczna
D.	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznej
C.	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznej
B.	kosmicznego	kosmicznego	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczną
N.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmiczną
Ms.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznej
W.	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kosmiczni	kosmiczni	kosmiczne	kosmiczne
D.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych
C.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym
B.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmiczne
N.	kosmicznymi	kosmicznymi	kosmicznymi	kosmicznymi
Ms.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych
W.	kosmiczni	kosmiczni	kosmiczne	kosmiczne

Składnia

	+	kosmiczny	+
szyk: neutralny

1.d lot

Definicja

odbywający się w kosmosie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat

Połączenia

kosmiczny kataklizm, program, spacer; kosmiczna misja, podróż, turystyka, wycieczka, wyprawa; katastrofa, kolizja; kosmiczne badania, loty

Cytaty

	Po historycznym pierwszym locie kosmicznym człowieka w kwietniu 1961 roku Jurij Gagarin stał się postacią pomnikową - ulubieńcem propagandy w ZSRR. źródło: NKJP: Ostatni lot, Dziennik Polski, 1998-03-27
	[...] wzrosły nasze techniczne możliwości podejmowania kosmicznych wypraw. Czy zatem nie nadszedł właściwy czas, by powrócić na Księżyc [...]? źródło: NKJP: Jarosław Włodarczyk: Wędrówki niebieskie czyli Wszechświat nie tylko dla poetów, 1999
	Baturin przyznaje, że celem jego kosmicznej podróży miałoby być przekonanie Rosjan i świata, że stacja Mir ma się doskonale i warto inwestować w nią kolejne miliony. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Rosja ma nowy pomysł na ratowanie prestiżu potęgi kosmicznej, Gazeta Wyborcza, 1997-10-01
	[...] izotop ten stanowi świadectwo jednego z licznych kataklizmów kosmicznych: wybuchu gwiazdy supernowej. źródło: NKJP: Włodzimierz Kusch: Co o promieniowaniu wiedzieć powinniśmy, 1999

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczna
D.	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznej
C.	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznej
B.	kosmicznego	kosmicznego	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczną
N.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmiczną
Ms.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznej
W.	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kosmiczni	kosmiczni	kosmiczne	kosmiczne
D.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych
C.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym
B.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmiczne
N.	kosmicznymi	kosmicznymi	kosmicznymi	kosmicznymi
Ms.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych
W.	kosmiczni	kosmiczni	kosmiczne	kosmiczne

Składnia

	+	kosmiczny	+
szyk: neutralny

2. związany z kosmosem - uporządkowaną rzeczywistością

Definicja

związany z kosmosem - uporządkowaną rzeczywistością otaczającą człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka

Połączenia

kosmiczny ład, porządek; kosmiczna harmonia

Cytaty

[...] dzieje biegły od chaosu poprzez ład kosmiczny ku chaosowi i z powrotem, na nowo ku porządkowi bytu.

źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Kłopoty z Panią Srogą, Gazeta Wyborcza, 1995-10-31/1995-11-01

[...] nagle wydaje ci się, że nadspodziewanie odkryłeś kosmiczny porządek w cywilizacyjnym bigosie.

źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Zwał, 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczna
D.	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznej
C.	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznej
B.	kosmicznego	kosmicznego	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczną
N.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmiczną
Ms.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznej
W.	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kosmiczni	kosmiczni	kosmiczne	kosmiczne
D.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych
C.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym
B.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmiczne
N.	kosmicznymi	kosmicznymi	kosmicznymi	kosmicznymi
Ms.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych
W.	kosmiczni	kosmiczni	kosmiczne	kosmiczne

Składnia

	+	kosmiczny	+
szyk: neutralny

3. duży

Definicja

taki, którego rozmiar lub zasięg jest zaskakująco duży

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	astronomiczny
	hiperonimy:	duży

Połączenia

kosmiczny wynik; bałagan, mróz; kosmiczna cena, ilość, suma; afera, awantura, pomyłka; kosmiczne tempo; kosmiczne koszty, liczby, pieniądze, rozmiary; bzdury

Cytaty

	W tym biznesie krążą kosmiczne pieniądze, a im jesteś wyżej, tym większy szmal. źródło: NKJP: Dariusz Rostkowski, Krzysztof Wielgopolan: Mateusz sprzedaje tanio, Weekend nr 1 dodatek do Gazety Wyborczej, 1993-01-08
	To wszystko zmienia się w kosmicznym tempie i nie daj Bóg nie połapać się i zjawić nie w tym miejscu czy nie o tej porze... źródło: NKJP: Dawid Bieńkowski: Nic, 2005
	Kosmicznymi wynikami otworzyli łyżwiarze szybcy olimpijskie boje o medale. W biegu na 5 km aż trzykrotnie poprawiano rekord świata [...]. źródło: NKJP: Kosmiczne „klapy”, Dziennik Polski, 1998-02-09
	[...] jest to szczegół, który może umknąć uwadze w kontekście konsumpcyjnych orgii emerytów połykających kosmiczne ilości „Geriavitu” [...]. źródło: NKJP: Wiesław Hagedorny: Rozsądek i okolice: Tniemy, Tygodnik Ciechanowski, 2003-10-15

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczna
D.	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznego	kosmicznej
C.	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznemu	kosmicznej
B.	kosmicznego	kosmicznego	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczną
N.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmiczną
Ms.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznej
W.	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczny	kosmiczne	kosmiczna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kosmiczni	kosmiczni	kosmiczne	kosmiczne
D.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych
C.	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym	kosmicznym
B.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmiczne
N.	kosmicznymi	kosmicznymi	kosmicznymi	kosmicznymi
Ms.	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych	kosmicznych
W.	kosmiczni	kosmiczni	kosmiczne	kosmiczne

Składnia

Rz _nieżywotny	+	kosmiczny	+
szyk: neutralny

Frazeologizmy

prędkość kosmiczna
prom kosmiczny
stacja kosmiczna
statek kosmiczny
pojazd kosmiczny

Data ostatniej modyfikacji: 05.03.2014