UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czeczotka

Chronologizacja

1445, SStp

1.a drewno

Definicja

drewno o nietypowym układzie włókien, poskręcanych na skutek zniekształceń czy uszkodzeń pnia drzewa i tworzących nieregularne faliste linie oraz kształty widoczne po jego przecięciu

Pochodzenie

Niejasne, regionalna wschodnia nazwa gatunku ozdobnego drewna, może zamiast *czesotka (< ros. nazwy choroby skóry, świerzbu), z asymilacją do nazwy ptaka (Bańk.).

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka meble i wystrój wnętrz

Relacje znaczeniowe

synonimy:  czeczot, czeczota
hiperonimy:  drewno

Połączenia

  • biurko, kredens, mebel, stół, szafa z czeczotki

Cytaty

Łóżka z litego drewna orzechowego czy czereśniowego to już niebagatelny wydatek [...], jeszcze droższe są z czeczotki czy drewna tekowego, rosnącego w Afryce oraz tropikalnych lasach od Płw. Indyjskiego po Jawę.

źródło: NKJP: Nic ponad... łóżko, Dziennik Polski, 2000-11-22

Na uwagę zasługiwał tu wprawiony w ścianę, wykonany z czeczotki kredens.

źródło: Roman Aftanazy: Materiały do dziejów rezydencji, 1986 (books.google.pl)

Szafa jest z czeczotki, o ciekawym rysunku słoi [...].

źródło: Internet: sprzedajemy.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czeczotka
czeczotki
D. czeczotki
czeczotek
C. czeczotce
czeczotkom
B. czeczotkę
czeczotki
N. czeczotką
czeczotkami
Ms. czeczotce
czeczotkach
W. czeczotko
czeczotki

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b mebel

Definicja

mebel wykonany z czeczotki - drewna

Pochodzenie

Od: czeczotka 1a

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka meble i wystrój wnętrz

Relacje znaczeniowe

synonimy:  czeczot, czeczota
hiperonimy:  mebel

Cytaty

Jaki kontrast z dworem kozieliskim umeblowanym starą czeczotką i mahoniem, który aż pachniał czystością i porządkiem.

źródło: NKJP: Mieczysław Jalowiecki: Na skraju imperium, 2005

Opuściła dom zasobny i pięknie umeblowany - salon w stylu biedermeier, stare czeczotki, mahonie, duża biblioteka, salon jadalny w ciemnym dębie, dużo sreber, wartościowej porcelany itp.

źródło: Antoni Arkuszewski: Ziemianie polscy XX wieku, 1992 (books.google.pl)

Jakież było nasze rozczarowanie, gdy okazało się, że mało który element dekoracji do siebie pasuje, a wszystko jest w [...] kiczowatym stylu (stara czeczotka, w której zmienione były jedynie uchwyty, obok „barokowego” lustra, w towarzystwie krzesła biurowego i mocno zdobionych drzwi).

źródło: Internet: pl.revieweuro.com

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czeczotka
czeczotki
D. czeczotki
czeczotek
C. czeczotce
czeczotkom
B. czeczotkę
czeczotki
N. czeczotką
czeczotkami
Ms. czeczotce
czeczotkach
W. czeczotko
czeczotki

2. ptak

Definicja

nieduży ptak o krótkim, żółtym dziobie, mający szare upierzenie z ciemniejszymi pręgami po bokach brzucha oraz czerwoną plamkę na głowie i czarną pod dziobem

Noty o użyciu

Wyraz używany jako składnik nazw gatunków ptaków: czeczotka zwyczajna, czeczotka brązowa.

Pochodzenie

psł. čečetъka (čečeta, čečetъ)

Psł. dźwiękonaśladowcza nazwa ptaka.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ptak

Połączenia

  • stado czeczotek

Cytaty

W okresie przelotów i w zimie można spotkać liczne stada trznadli, czyży, czeczotek, gili, a także rzadkich rzepołuchów i droździków.

źródło: NKJP: Krzysztof Kus: O sowach Krakowa, Wszechświat, 2005-10-01

Czeczotkę, posiadającą charakterystyczną karminową czapeczkę, zauważył niedawno fotografik i ornitolog, który przygotowywał serię zdjęć [...].

źródło: NKJP: Czeczotka w parku, Gazeta Krakowska, 2002-08-10

Nie udało nam się zobaczyć czeczotek, ale wiem od kolegów, że widzieli je tam już w tym sezonie. Oznacza to, że zima powoli się zbliża, bowiem czeczotki to ptaki, które przylatują tu, by przezimować [...].

źródło: NKJP: Osadniki, czyli ptasi raj w Podborach Skawińskich, Dziennik Polski, 2008-11-08

W Polsce czeczotkę można spotkać najczęściej wysoko w górach i na wybrzeżu Bałtyku.

źródło: Internet: lasy.gov.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czeczotka
czeczotki
D. czeczotki
czeczotek
C. czeczotce
czeczotkom
B. czeczotkę
czeczotki
N. czeczotką
czeczotkami
Ms. czeczotce
czeczotkach
W. czeczotko
czeczotki

3.a taniec

Definicja

rosyjski tradycyjny taniec ludowy, zwykle z przytupywaniem, wykonywany przy akompaniamencie akordeonu, w parach lub solo

Pochodzenie

ros. čečotka

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

synonimy:  czeczota
hiperonimy:  taniec

Połączenia

  • tańczyć, zatańczyć czeczotkę

Cytaty

Jako błatnoj musiałem posiąść umiejętność tańczenia czeczotki.

źródło: Bohdan Borowik, ‎Zdzisław Spyra: Dotyk Syberyjskiej Smierci. Wspomnienia z głębi syberyjskiej tajgi, 2013 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czeczotka
czeczotki
D. czeczotki
czeczotek
C. czeczotce
czeczotkom
B. czeczotkę
czeczotki
N. czeczotką
czeczotkami
Ms. czeczotce
czeczotkach
W. czeczotko
czeczotki

Inne uwagi

Zwykle lp

3.b muzyka

Definicja

muzyka do czeczotki - tańca

Pochodzenie

Od: czeczotka 3a

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  muzyka

Cytaty

Miejski Ośrodek Kultury w Siedlcach oraz Filharmonia Narodowa w Warszawie zapraszają na kolejny cykl koncertów pt. Spotkania z muzyką. [...]. Korowód, bojkiwianka, kozak, czeczotka utworzą razem barwną mozaikę rytmów i melodii [...].

źródło: Internet: mok.siedlce.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czeczotka
czeczotki
D. czeczotki
czeczotek
C. czeczotce
czeczotkom
B. czeczotkę
czeczotki
N. czeczotką
czeczotkami
Ms. czeczotce
czeczotkach
W. czeczotko
czeczotki

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 15.12.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json