UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wzrost

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

Rzeczownik od st.pol. przedrostkowego czasownika wzróść (dziś tylko wzrosnąć), zob. rosnąć

1. dochodów

Definicja

proces, w których coś staje się coraz większe liczbowo, ilościowo lub przestrzennie albo bardziej intensywne

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przychód, przyrost

Połączenia

  • dynamiczny, gwałtowny, intensywny, lawinowy, maksymalny, nadmierny, nagły, realny, stały, stopniowy, wysoki, znaczący wzrost
  • wzrost gospodarczy
  • dwukrotny, dziesięciokrotny wzrost czegoś
  • wzrost cen, dochodów, opłat, płac, podatków, przychodów, wydatków; bezrobocia, produkcji, sprzedaży, wydajności pracy, zatrudnienia; dobrobytu; przestępczości; uczuleń, zachorowań, zaludnienia; liczby pijackich awantur/ ofert pracy tymczasowej/ słuchaczy studiów podyplomowych; notowań, spożycia czegoś; natężenia hałasu/ pola magnetycznego/ promieniowania słonecznego/ ruchu (samochodowego); agresji, napięcia, popularności, zainteresowania czymś; ciśnienia, opadów, temperatury, zachmurzenia
  • bariera, dynamika, tempo wzrostu czegoś
  • hamować/zahamować, powodować/spowodować, pobudzać, stymulować wzrost

Cytaty

Wcześniejsza susza w tym kraju pozwalała sądzić, że zbiory będą ubogie, co spowodowało w ciągu kilku miesięcy aż czterokrotny wzrost cen ziarna i ponad 20-proc. wzrost cen kawy na półkach sklepowych.

źródło: NKJP: Wieści, Gazeta Wyborcza, 1994-10-10

[...] udowodniono naukowo, że 10 minut spędzonych w korku, powoduje u kierowców silny stres, który wywołuje gwałtowny wzrost agresji.

źródło: NKJP: Marek Bartosik: Jadąc głową w korku, Gazeta Krakowska, 2007-06-21

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wzrost
wzrosty
D. wzrostu
wzrostów
C. wzrostowi
wzrostom
B. wzrost
wzrosty
N. wzrostem
wzrostami
Ms. wzroście
wzrostach
W. wzroście
wzrosty

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + wzrost +
(CZEGO)

2. organizmu

Definicja

proces wytwarzania przez organizm nowych komórek i powiększania już istniejących, czego efektem jest zwiększenie jego wielkości i objętości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • bujny, gwałtowny, nadmierny, nikły, stały, stopniowy, szybki, wzrost
  • wzrost bakterii, komórek, korzeni, organizmu, owoców, pędów, roślin, zwierząt
  • faza, hormon, okres, proces, regulator wzrostu
  • hamować, pobudzać, przyspieszać, stymulować, zatrzymać wzrost; zaburzenia wzrostu

Cytaty

[...] niedobór witaminy A hamuje wzrost organizmu, wywołuje tzw. kurzą ślepotę, czyli niewidzenie o zmierzchu, zatrzymania wzrostu, zniekształcenia kości, utratę smaku, choroby wątroby, trzustki i jelita.

źródło: NKJP: Antonina Malinkiewicz: Dieta dla umysłu, 2008

Jeden zabieg nie wystarczy [...], by raz na zawsze pozbyć się całego niechcianego owłosienia. Laserem można zniszczyć na zawsze tylko te włosy, które są w fazie wzrostu.

źródło: NKJP: Agnieszka Fedorczyk: Laserem pod włos, Gazeta Wyborcza, 1999-04-24

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wzrost
wzrosty
D. wzrostu
wzrostów
C. wzrostowi
wzrostom
B. wzrost
wzrosty
N. wzrostem
wzrostami
Ms. wzroście
wzrostach
W. wzroście
wzrosty

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + wzrost +
(CZEGO)

3. czyjś

Definicja

wysokość człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

  • niski, przeciętny, średni, wysoki wzrost
  • waga i wzrost
  • metr siedemdziesiąt, dwa metry wzrostu
  • ktoś małego, niewielkiego, nikczemnego, niskiego, olbrzymiego, ogromnego, potężnego, przeciętnego, słusznego, średniego, wielkiego wzrostu
  • górować wzrostem nad kimś; przewyższać kogoś wzrostem
  • dostosować (krzesła, ławki, meble, siedzenia, stoły) do wzrostu (dziecka)

Cytaty

W nocy z 27 na 28 września zaginęła dwudziestotrzyletnia Erika Kiesewalter [...]. Włosy naturalne ciemnorude, wzrost średni, szczupła budowa ciała. Znaków szczególnych brak.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Widma w mieście Breslau, 2005

Nieznajomy był wzrostu Zygmunta, krępy, z nisko osadzoną głową, która prawie całkowicie ginęła w postawionym kołnierzu płaszcza.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Czwarte niebo, 2003

W przedszkolach i szkołach powiatu łowickiego siedzenia dostosowywane będą do wzrostu dzieci.

źródło: NKJP: BOF, Dziennik Łódzki, 2001-05-25

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wzrost
wzrosty
D. wzrostu
wzrostów
C. wzrostowi
wzrostom
B. wzrost
wzrosty
N. wzrostem
wzrostami
Ms. wzroście
wzrostach
W. wzroście
wzrosty

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + wzrost +
(JAKI)

Frazeologizmy

biegun wzrostu
granice wzrostu
Data ostatniej modyfikacji: 09.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj