UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaborczy

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. zabór. Bezpośredni derywat od zaborca.

1.a rodzic

Definicja

podporządkowujący sobie kogoś uczuciowo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • zaborczy człowiek; chłopak, facet, rodzic; zaborcza kobieta, matka
  • zaborczy i zazdrosny

Cytaty

Szybko się otwieram jak wachlarz z pełną gamą emocji, emocjonalnej galaretowatości, i staję się zaborczy – domagam się wyłączności, wspólnoty...

źródło: NKJP: Iwona L. Konieczna, Paweł Tomczyk: Szarlotka z ogryzków, 2006

Nie możesz być zaborcza, bo udusisz go swoją miłością..

źródło: NKJP: Internet

Człowiek jest zaborczy i zarozumiały. W swojej pysze sądzi, że może narzucić przyrodzie własne prawa.

źródło: NKJP: Danuta Myłek: Alergie, 2001

Kobieta zaborcza może ograniczać i krępować mężczyznę w jego wolnym działaniu. Zachłanność emocjonalna żony – matki, która nie zostaje zaspokojona przez męża – ojca, nierzadko zostaje przenoszona później na dzieci, szczególnie na syna.

źródło: NKJP: Augustyn Józef SJ: Integracja seksualna - Przewodnik w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności, 1993

[...] nigdy nie wychodzili poza formę “ja” i może dlatego tak mało mieli odbiorców, czytelnik nie lubi takiego egoistycznego zaimka, gdyż stwarza dystans między nim a nie znanym mu autorem, o wiele chętniej natomiast włącza się w zbiorowe “my”. Dlaczego wy jesteście tacy zaborczy i pewni siebie [...]?

źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 1979

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zaborczy
zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcza
D. zaborczego
zaborczego
zaborczego
zaborczego
zaborczej
C. zaborczemu
zaborczemu
zaborczemu
zaborczemu
zaborczej
B. zaborczego
zaborczego
zaborczy
zaborcze
zaborczą
N. zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczą
Ms. zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczej
W. zaborczy
zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcze
D. zaborczych
zaborczych
zaborczych
zaborczych
C. zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczym
B. zaborczych
zaborczych
zaborczych
zaborcze
N. zaborczymi
zaborczymi
zaborczymi
zaborczymi
Ms. zaborczych
zaborczych
zaborczych
zaborczych
W. zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcze

1.b miłość

Definicja

świadczący o chęci podporządkowania sobie kogoś uczuciowo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • zaborcza miłość, osobowość; religia; zaborcze zachowanie; zaborcze uczucia
  • zaborczy i agresywny; zaborczy i przebojowy

Cytaty

Niepokój małego człowieka wypływa zatem z braku uczucia, braku poczucia bezpieczeństwa, ale też ze złego kochania, z miłości zaborczej, nie wyzwalającej, lecz uzależniającej.

źródło: NKJP: Paweł Kosiński SJ: Obudzić serce, 2000

W każdej innej chwili, być może, mógłbym inteligentnie podtrzymać rozmowę, lecz nie teraz, gdy najpoważniej roztrząsam problem: czy aby nie otoczyłem Maki nazbyt zaborczą, zazdrosną czułością.

źródło: NKJP: Tadeusz Zimecki: Ja, Franek..., 2001

Możecie mi zarzucić, że jestem antyteistyczny, ale nie mogę znieść tak zaborczej religii.

źródło: NKJP: Internet

Posłuchaj, ja myślę, że ona rywalizuje ze mną o ciebie. – Nie sądzę. Po prostu lepiej czuje się w swoim gronie. – A ja jestem innego zdania. Uważam, że to osobowość zaborcza.

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zaborczy
zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcza
D. zaborczego
zaborczego
zaborczego
zaborczego
zaborczej
C. zaborczemu
zaborczemu
zaborczemu
zaborczemu
zaborczej
B. zaborczego
zaborczego
zaborczy
zaborcze
zaborczą
N. zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczą
Ms. zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczej
W. zaborczy
zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcze
D. zaborczych
zaborczych
zaborczych
zaborczych
C. zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczym
B. zaborczych
zaborczych
zaborczych
zaborcze
N. zaborczymi
zaborczymi
zaborczymi
zaborczymi
Ms. zaborczych
zaborczych
zaborczych
zaborczych
W. zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcze

2. kraj

Definicja

taki, który bezprawnie okupuje jakiś kraj lub jego część

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

Połączenia

  • zaborczy sąsiad, władca; kraj; rząd; zaborcze mocarstwo, państwo; wojsko

Cytaty

Problem Rosji był tematem częstym w dziewiętnastowiecznym piśmiennictwie polskim. Przykładem może być twórczość A. Mickiewicza. Natomiast u Sienkiewicza nie ma jawnych, bezpośrednich wypowiedzi dotyczących jego stosunku do kraju zaborczego, gdyż nie chciał on zadrażniać carskiej administracji.

źródło: NKJP: Barbara Jarska: Henryk Sienkiewicz - Polak, Europejczyk...? Refleksje o „europejskości” autora Quo vadis?, prasa, 2006

Uprawnienia, które chcielibyśmy dać gminom, nie są niczym nowym, bowiem w dwudziestoleciu międzywojennym samorząd lokalny prowadził samodzielną działalność gospodarczą, mimo braku jednolitego ustawodawstwa o samorządzie lokalnym czy działalności gospodarczej. Tak było do 1933 r., lecz obowiązywały regulacje prawne państw zaborczych.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 21.04.1994

Ormianie nie potrafili stworzyć państwa zdolnego przeciwstawić się zaborczym sąsiadom, siłom odśrodkowym, wilczo głodnym najeźdźcom z północy – Mongołom, tureckim plemionom Seldżuków i Osmanów. Podbijane, rozszarpywane na kawałki, palone i grabione, ormiańskie państwo kurczyło się coraz bardziej, aż w końcu w ogóle zniknęło z mapy świata.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005

Krwawy odwet wojska zaborcze wzięły też na mieszkańcach i samym mieście.

źródło: NKJP: Szli rzemieślnicy, technicy, studenci..., Dziennik Polski, 2001-02-17

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zaborczy
zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcza
D. zaborczego
zaborczego
zaborczego
zaborczego
zaborczej
C. zaborczemu
zaborczemu
zaborczemu
zaborczemu
zaborczej
B. zaborczego
zaborczego
zaborczy
zaborcze
zaborczą
N. zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczą
Ms. zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczej
W. zaborczy
zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcze
D. zaborczych
zaborczych
zaborczych
zaborczych
C. zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczym
B. zaborczych
zaborczych
zaborczych
zaborcze
N. zaborczymi
zaborczymi
zaborczymi
zaborczymi
Ms. zaborczych
zaborczych
zaborczych
zaborczych
W. zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcze

3. polityka

Definicja

charakterystyczny dla państwa, które bezprawnie okupuje jakiś kraj lub jego część

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  agresywny

Połączenia

  • zaborcza polityka, potęga; propaganda; ekspansja; zaborcze działania

Cytaty

Podzielając obawy, trzeba równocześnie zdać sobie sprawę, z jakim niebezpieczeństwem mamy do czynienia. Są bowiem dwa zagrożenia. Jedno z nich stanowi odbudowa imperialnej Rosji prowadzącej politykę zaborczą, politykę ekspansji i w Azji, i w Europie, a więc także w kierunku zachodnim, a więc także ekspansji w kierunku Polski czy też przez Polskę i ponad Polską.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 12.05.1994

Mimo iż zaborcza ekspansja państwa moskiewskiego i wówczas, i dzisiaj znajduje mnóstwo uzasadnień, zarówno religijnych i narodowych, jak gospodarczych i społecznych, trzeba pamiętać, że wtedy właśnie, w XVI wieku, nastąpił punkt zwrotny.

źródło: NKJP: Benedykt Zientara: Dawna Rosja: despotyzm i demokracja, 1995

Co innego sympatia do Napoleona a co innego trzeźwa ocena jego zaborczych działań.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zaborczy
zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcza
D. zaborczego
zaborczego
zaborczego
zaborczego
zaborczej
C. zaborczemu
zaborczemu
zaborczemu
zaborczemu
zaborczej
B. zaborczego
zaborczego
zaborczy
zaborcze
zaborczą
N. zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczą
Ms. zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczej
W. zaborczy
zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcze
D. zaborczych
zaborczych
zaborczych
zaborczych
C. zaborczym
zaborczym
zaborczym
zaborczym
B. zaborczych
zaborczych
zaborczych
zaborcze
N. zaborczymi
zaborczymi
zaborczymi
zaborczymi
Ms. zaborczych
zaborczych
zaborczych
zaborczych
W. zaborczy
zaborczy
zaborcze
zaborcze
Data ostatniej modyfikacji: 31.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json