UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cyjan

Chronologizacja

1859, Encyklopedja powszechna S. Orgelbranda, t. 2, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cyjan
cyjany
D. cyjanu
cyjanów
C. cyjanowi
cyjanom
B. cyjan
cyjany
N. cyjanem
cyjanami
Ms. cyjanie
cyjanach
W. cyjanie
cyjany

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

fr. cyane

niem. Zyan

1. gaz

Definicja

chem. 
gaz będący związkiem chemicznym węgla i azotu, bezbarwny, o zapachu gorzkich migdałów i bardzo silnie trujący

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia minerały i pierwiastki

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dicyjan, dwucyjan
hiperonimy:  gaz

Cytaty

Cyjan ze względu na brak wodoru daje bardzo wysoką temperaturę spalania w tlenie - ok. 4000°C.

źródło: NKJP: Internet

Kosmochemia organiczna [...] wykazała istnienie w przestrzeniach Wszechświata amoniaku NH3, aldehydu mrówkowego HCHO, kwasu mrówkowego HCOOH, cyjanu (CN)2, cyjanowodoru HCN [...].

źródło: Zbigniew Wieczorek: Neopsychoanaliza i marksizm, 1973 (books.google.pl)

[...] najlżejsze gazy (wodór i hel), a nawet neon, szybko ulatniały się w przestrzeń w okresie, gdy Ziemia przechodziła przez stadium wysokiej temperatury, pozostały natomiast cięższe gazy: amoniak, metan, cyjan [...].

źródło: Wiadomości Chemiczne, 1958 (books.google.pl)

2.a kolor

Definicja

kolor jasnoniebieski o szarym odcieniu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  barwa, kolor

Cytaty

Kolor turkusowy jest zielonym odcieniem cyjanu.

źródło: NKJP: Internet

Barwy komplementarne (dopełniające) znajdują się w kole barw naprzeciw siebie, np. czerwony i cyjan, zielony i magenta, niebieski i żółty.

źródło: NKJP: Pozwólmy przemówić kolorom, Enter, 2004

Światło wpadało przez witraże, zmieniające krwawą barwę nieba na cyjan bądź biel.

źródło: Adrianna Biełowiec: Ognisty pył, 2019 (books.google.pl)

Druga grupa kamieni pokazuje zupełnie inne odcienie. Są jaśniejsze, często wpadające nieco w turkus czy cyjan.

źródło: Internet: slowsilver.pl

2.b barwnik

Definicja

barwnik, farba lub pigment koloru jasnoniebieskiego o szarym odcieniu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  barwnik, pigment

Cytaty

Aby np. uzyskać kolor granatowy, trzeba nałożyć na to samo miejsce, w równych proporcjach, cyjan i magentę.

źródło: NKJP: Paweł Wujec: Ruszyła maszyna, 1995-02-24

Data ostatniej modyfikacji: 27.04.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json